Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανοίγουν νέο μέτωπο στο παγκόσμιο εμπόριο, επιβάλλοντας δασμούς σε 60 εμπορικούς εταίρους που καλύπτουν σχεδόν το σύνολο των εισαγωγών της χώρας. Το νέο καθεστώς προβλέπει επιβάρυνση 10% ή 12,5% στα περισσότερα προϊόντα από τις χώρες που επηρεάζονται.
Σημαντική διευκρίνιση: το υψηλότερο ποσοστό είναι 12,5%, όχι 125%. Η διάκριση αυτή αλλάζει ουσιαστικά το μέγεθος της άμεσης επιβάρυνσης, χωρίς να μειώνει τη σημασία της απόφασης για τις αλυσίδες εφοδιασμού, τις επιχειρήσεις και τις αγορές.
Τι αποφάσισε η αμερικανική κυβέρνηση
Το Γραφείο του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ, USTR, ανακοίνωσε στις 23 Ιουλίου 2026 την τελική ενέργεια στο πλαίσιο ερευνών του Section 301. Η αμερικανική κυβέρνηση συνδέει τους νέους δασμούς με την απαίτηση οι εμπορικοί εταίροι να απαγορεύουν και να επιβάλλουν αποτελεσματικά απαγορεύσεις στις εισαγωγές προϊόντων που παράγονται με καταναγκαστική εργασία.
- 10% επιβάλλεται σε εμπορικούς εταίρους που έχουν αναλάβει δέσμευση να υιοθετήσουν και να εφαρμόσουν σχετική απαγόρευση.
- 12,5% επιβάλλεται σε όσους, σύμφωνα με τη θέση της αμερικανικής κυβέρνησης, δεν έχουν υιοθετήσει τέτοια απαγόρευση.
- Η δράση αφορά 60 κορυφαίους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ και καλύπτει το 99,4% των αμερικανικών εισαγωγών.
Οι δασμοί εφαρμόζονται στα περισσότερα εισαγόμενα προϊόντα από τις καλυπτόμενες χώρες, με εξαιρέσεις για ορισμένες κατηγορίες. Εκτός του μέτρου μένουν, μεταξύ άλλων, ενημερωτικό υλικό, δωρεές και συνοδευόμενες αποσκευές, προϊόντα που υπάγονται ήδη σε δασμούς Section 232, καθώς και συγκεκριμένες πρώτες ύλες ή αγαθά για τα οποία η επιβάρυνση θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερη οικονομική διαταραχή ή έλλειψη στην αμερικανική αγορά.
Γιατί η κίνηση έχει μεγαλύτερη σημασία από το ποσοστό
Ένας δασμός 10% ή 12,5% δεν μεταφράζεται πάντα αυτούσιος σε ισόποση αύξηση της τελικής τιμής για τον καταναλωτή. Μπορεί να απορροφηθεί εν μέρει από τον εξαγωγέα, τον εισαγωγέα, τον διανομέα ή τον λιανέμπορο. Σε μια αλυσίδα εφοδιασμού με χαμηλά περιθώρια κέρδους, όμως, η επιβάρυνση μπορεί να περάσει γρήγορα στις τιμές ή να αλλάξει τον τόπο παραγωγής και προμήθειας.
Η ουσία είναι η κλίμακα. Όταν ένα μέτρο καλύπτει 99,4% των εισαγωγών της μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου, οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να το αντιμετωπίσουν ως ένα τοπικό ή προσωρινό εμπόδιο. Χρειάζεται να επανεξετάσουν συμβάσεις, τιμές, αποθέματα, πιστοποιήσεις προέλευσης και εναλλακτικούς προμηθευτές.
Η νέα νομική βάση και η αβεβαιότητα
Το νέο πακέτο έρχεται καθώς η αμερικανική διοίκηση επιχειρεί να αναδιαμορφώσει τη δασμολογική πολιτική της μετά τους νομικούς περιορισμούς που αντιμετώπισαν προηγούμενα, ευρύτερα μέτρα. Η προσωρινή οριζόντια επιβάρυνση 10% είχε χρονικό περιορισμό 150 ημερών. Η προσφυγή στο Section 301 δίνει στην κυβέρνηση διαφορετικό νομικό εργαλείο, αλλά δεν εξαλείφει την αβεβαιότητα για τους εμπορικούς εταίρους και τις επιχειρήσεις.
Η Ουάσιγκτον παρουσιάζει τη νέα κίνηση ως μηχανισμό πίεσης για την αντιμετώπιση της καταναγκαστικής εργασίας στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού. Οι επικριτές των εκτεταμένων δασμών, ωστόσο, επισημαίνουν ότι τέτοιες επιβαρύνσεις μπορούν να αυξήσουν το κόστος για αμερικανικές εταιρείες και νοικοκυριά, ιδίως όταν η παραγωγή δεν μπορεί να αντικατασταθεί γρήγορα από εγχώριες ή εναλλακτικές πηγές.
Τι σημαίνει για Ευρώπη και Κύπρο
Η Κύπρος δεν είναι από τις οικονομίες με τον μεγαλύτερο όγκο άμεσων εξαγωγών προς τις ΗΠΑ. Παρ’ όλα αυτά, η επίδραση μπορεί να φτάσει έμμεσα μέσω της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των διεθνών αλυσίδων στις οποίες συμμετέχουν ευρωπαϊκές εταιρείες.
Για ευρωπαϊκούς ομίλους που πουλούν στην αμερικανική αγορά, οι νέοι δασμοί μπορεί να οδηγήσουν σε επαναδιαπραγμάτευση τιμών, ανακατεύθυνση προϊόντων, υψηλότερα κόστη συμμόρφωσης και επιβράδυνση επενδύσεων. Αυτό αφορά και μικρότερες κυπριακές επιχειρήσεις που λειτουργούν ως προμηθευτές, συνεργάτες, εταιρείες logistics ή πάροχοι υπηρεσιών σε ευρωπαϊκούς εξαγωγικούς ομίλους.
Σε χρηματιστηριακό επίπεδο, η κλιμάκωση του εμπορικού προστατευτισμού προσθέτει ακόμη έναν παράγοντα μεταβλητότητας στις αγορές, μαζί με τα επιτόκια, το ενεργειακό κόστος και τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Οι πιο εκτεθειμένοι κλάδοι είναι συνήθως η βιομηχανία, η αυτοκινητοβιομηχανία, τα καταναλωτικά αγαθά, η τεχνολογία hardware και οι μεταφορές.
Το επόμενο τεστ
Η επόμενη κρίσιμη ερώτηση δεν είναι μόνο ποιες χώρες θα επιβαρυνθούν με 10% και ποιες με 12,5%. Είναι αν οι εταίροι των ΗΠΑ θα ανταποκριθούν με αλλαγές πολιτικής, με διαπραγμάτευση ή με αντίμετρα.
Το νέο κύμα δασμών μετατρέπει το εμπόριο σε ακόμη πιο κεντρικό εργαλείο εξωτερικής και βιομηχανικής πολιτικής. Για τις επιχειρήσεις, το κόστος δεν είναι μόνο ο δασμός. Είναι η ανάγκη να σχεδιάζουν σε μια αγορά όπου οι κανόνες πρόσβασης μπορούν να αλλάξουν γρήγορα.
Τα στοιχεία για το νέο καθεστώς δασμών προέρχονται από την ανακοίνωση του USTR της 23ης Ιουλίου 2026.
The post Νέο κύμα δασμών Τραμπ σε 60 χώρες: Ποιοι επιβαρύνονται με 10% και ποιοι με 12,5% appeared first on moneymatters.cy.
