Σε οριακό σημείο οδηγείται εκ νέου η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, καθώς ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι βρίσκεται κοντά σε απόφαση για μια νέα, μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν. Την ίδια ώρα, το Ισραήλ προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο άμεσης συμμετοχής, αλλά και για ισχυρά ιρανικά αντίποινα.
Σε σύντομη συνέντευξή του στο Axios, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι εξετάζει μια επίθεση «μεγαλύτερη από ποτέ» και ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είναι ήδη προετοιμασμένες. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν έχει ακόμη λάβει την τελική απόφαση και δεν έθεσε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν στο ίδιο μέσο ότι δεν έχει δοθεί νέα επιχειρησιακή εντολή προς τον στρατό. Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη: η Ουάσιγκτον έχει ολοκληρώσει την προετοιμασία για κλιμάκωση, αλλά η πολιτική απόφαση παραμένει στα χέρια του Τραμπ.
«Το Ισραήλ θα συμμετείχε σε δύο λεπτά»
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι το Ισραήλ «θα συμμετείχε μέσα σε δύο λεπτά» εάν του το ζητούσε, προσθέτοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να πραγματοποιήσουν την επιχείρηση και χωρίς βοήθεια. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η ισραηλινή εμπλοκή θα είχε συνέπειες, καθώς θα αύξανε δραματικά την πιθανότητα άμεσων ιρανικών επιθέσεων κατά ισραηλινών πόλεων και στρατηγικών εγκαταστάσεων.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου συγκαλεί σύσκεψη εθνικής ασφάλειας με κορυφαίους υπουργούς και συμβούλους. Ισραηλινοί αξιωματούχοι παραδέχονται ότι η τελική κατεύθυνση εξαρτάται από τον Λευκό Οίκο, καθώς ο Τραμπ κινείται μεταξύ σταδιακής πίεσης και μιας αποφασιστικής επίθεσης που θα μπορούσε να ανοίξει νέο, πολύ πιο επικίνδυνο κεφάλαιο στον πόλεμο.
Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις έχουν ενισχύσει την εκπαίδευση μονάδων, έχουν αναπληρώσει αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων και διατηρούν την αεροπορία σε αυξημένη ετοιμότητα. Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, στο ισραηλινό επιτελείο εξετάζεται εδώ και ημέρες η δυνατότητα νέας επιχείρησης για την καταστροφή τμημάτων του ιρανικού πυρηνικού και πυραυλικού προγράμματος.
Η πίεση στα Στενά του Ορμούζ
Η νέα απειλή διατυπώνεται έπειτα από 12 ημέρες κλιμακούμενων αμερικανικών πληγμάτων, τα οποία η Ουάσιγκτον συνδέει με τις ιρανικές επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ. Παρά τις επιχειρήσεις, η Τεχεράνη δεν έχει αλλάξει στάση και οι επιθέσεις στην περιοχή συνεχίζονται.
Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι για κάθε νέο πλήγμα εναντίον πλοίου στα Στενά, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα καταστρέφουν μία ιρανική γέφυρα ή μονάδα ηλεκτροπαραγωγής. Παράλληλα, απείλησε ότι η Τεχεράνη θα αντιμετωπίσει «μεγάλη στρατιωτική τιμωρία» εάν οι Χούθι συνεχίσουν τις επιθέσεις σε σαουδαραβικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η ταυτόχρονη πίεση στα Στενά του Ορμούζ και στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ δημιουργεί έναν επικίνδυνο διπλό κλοιό για την παγκόσμια ενέργεια. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές προεξοφλούν αυξημένο κίνδυνο για τις εξαγωγές του Περσικού Κόλπου και την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών.
Η διπλωματία δεν έχει κλείσει, αλλά υποχωρεί
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η ιρανική ηγεσία επιθυμεί διαπραγμάτευση, αλλά δεν είναι ακόμη έτοιμη να αποδεχθεί συμφωνία. Περιφερειακές πηγές που συμμετέχουν στις προσπάθειες μεσολάβησης αναφέρουν ότι η Τεχεράνη δεν έχει αποδεχθεί την τελευταία πρόταση που της παρουσιάστηκε.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο υιοθέτησε ακόμη πιο σκληρή γραμμή, προειδοποιώντας ότι το τίμημα για το Ιράν θα αυξάνεται «κάθε βράδυ» μέχρι να αλλάξει στάση. Η ρητορική αυτή δείχνει ότι η στρατιωτική πίεση δεν λειτουργεί πλέον μόνο ως συνοδευτικό της διπλωματίας, αλλά ως βασικό εργαλείο εξαναγκασμού.
Τι θα σήμαινε μια νέα μαζική επίθεση
Μια αμερικανική επιχείρηση «μεγαλύτερη από ποτέ» θα μπορούσε να περιλαμβάνει πυρηνικές εγκαταστάσεις, κέντρα διοίκησης, βάσεις πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ενεργειακές υποδομές και στρατηγικές γέφυρες. Δεν υπάρχει, ωστόσο, δημόσια επιβεβαίωση για τον τελικό κατάλογο στόχων ή για το εύρος της πιθανής επιχείρησης.
Η εμπλοκή του Ισραήλ θα διεύρυνε το μέτωπο και θα αύξανε τις πιθανότητες επιθέσεων σε ολόκληρη την περιοχή. Αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο, ισραηλινά αστικά κέντρα, πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και κρίσιμες θαλάσσιες οδοί θα μπορούσαν να βρεθούν ταυτόχρονα στο στόχαστρο.
Το πολιτικό ρίσκο είναι επίσης μεγάλο. Η συνέχιση του πολέμου είναι ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στις ΗΠΑ, ενώ το Κογκρέσο παραμένει διχασμένο ως προς τη χρηματοδότηση και τη νομική βάση των επιχειρήσεων. Το νέο πακέτο δαπανών ύψους 95 δισ. δολαρίων εγκρίθηκε στη Βουλή με οριακή ψηφοφορία 216 υπέρ και 214 κατά, αποτυπώνοντας το εύρος της εσωτερικής σύγκρουσης.
Η επόμενη απόφαση του Τραμπ μπορεί να καθορίσει εάν η τρέχουσα αντιπαράθεση θα παραμείνει ένας κύκλος περιορισμένων πληγμάτων ή θα μετατραπεί σε γενικευμένο πόλεμο ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν. Μέχρι να εκδοθεί επίσημη διαταγή, η επίθεση δεν αποτελεί τετελεσμένο γεγονός. Η στρατιωτική προετοιμασία και η δημόσια ρητορική, όμως, δείχνουν ότι το περιθώριο αποκλιμάκωσης στενεύει επικίνδυνα.
