Strategist Ai · AI Takeaways
- Ο Πόλυς Χατζηωάννου έθεσε την εμπορική ναυτιλία στον πυρήνα της ευρωπαϊκής αυτονομίας.
- Η ΕΕ έχει ήδη ανακοινώσει νέα βιομηχανική ναυτιλιακή στρατηγική.
- Το ερώτημα είναι η ισορροπία ανάμεσα σε ανταγωνιστικότητα, ασφάλεια και απανθρακοποίηση.
Ο πρόεδρος της Κυπριακής Ένωσης Πλοιοκτητών Πόλυς Χατζηωάννου έθεσε τη ναυτιλία στον πυρήνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας. Σε ομιλία του σε επίσημο δείπνο προς τιμήν του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη, υποστήριξε ότι Ελλάδα και Κύπρος συγκροτούν μαζί τη μεγαλύτερη ναυτιλιακή δύναμη της Ευρώπης και προειδοποίησε πως η αποδυνάμωση των στόλων θα αύξανε την εξάρτηση της Ένωσης από τρίτους για ενέργεια, τρόφιμα και πρώτες ύλες.
Η τοποθέτηση δεν είναι μόνο κλαδικό αίτημα. Η Βιομηχανική Ναυτιλιακή Στρατηγική που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάρτιο συνδέει ρητά ναυτιλία και ναυπηγεία με εμπόριο, άμυνα και αυτονομία. Το ευρωπαϊκό ερώτημα είναι πώς διατηρείται εμπορική ισχύς ενώ μειώνονται οι εκπομπές και ο κλάδος ανταγωνίζεται στόλους εκτός ΕΕ.
Η δύναμη που δεν φαίνεται στον χάρτη
Ελλάδα και Κύπρος είναι μικρές στην ξηρά, αλλά οι ναυτιλιακές τους επιχειρήσεις συνδέουν αγορές σε όλο τον κόσμο. Δεξαμενόπλοια, πλοία LNG και φορτηγά ξηρού φορτίου μεταφέρουν ενέργεια, σιτηρά και βιομηχανικές εισροές. Η πρόσβαση σε αυτούς τους στόλους δεν εξαφανίζει τους γεωπολιτικούς κινδύνους· δίνει όμως στην Ευρώπη μεγαλύτερη δυνατότητα επιλογών όταν μια θαλάσσια οδός ή ένας προμηθευτής διαταράσσεται.
Ο Χατζηωάννου συνέδεσε αυτή την ισχύ με το κυπριακό νηολόγιο, που ξεκίνησε το 1964 με πέντε πλοία και, σύμφωνα με την ομιλία του, αριθμεί σήμερα πάνω από 1.000. Πρόκειται για στοιχεία που παρουσίασε ο ίδιος· η στρατηγική αξία δεν μετριέται μόνο σε αριθμό πλοίων, αλλά και σε διαχείριση, πληρώματα, ασφάλεια και ποιότητα εποπτείας.
Το δίλημμα της πράσινης μετάβασης
Ο πρόεδρος των πλοιοκτητών άσκησε κριτική στο αυξανόμενο κόστος συμμόρφωσης με το EU ETS και το FuelEU Maritime, ζητώντας διεθνώς συγκρίσιμους κανόνες και διαθέσιμα καθαρότερα καύσιμα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την πλευρά της, αντιμετωπίζει τα δύο εργαλεία ως συμπληρωματικούς μηχανισμούς: το ένα τιμολογεί εκπομπές, το άλλο μειώνει σταδιακά την ένταση άνθρακα των καυσίμων.
Η σύγκρουση δεν λύνεται με την επιλογή «στόλος ή κλίμα». Χρειάζεται να εξεταστεί αν οι κανόνες μειώνουν πραγματικές εκπομπές χωρίς να σπρώχνουν δραστηριότητα και επενδύσεις εκτός Ευρώπης. Η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική προβλέπει διάλογο για τις σημαίες της ΕΕ και απλούστευση διοικητικών διαδικασιών. Το τεστ για Κύπρο και Ελλάδα είναι να μετατρέψουν το ναυτιλιακό τους βάρος σε εφαρμοστέες αποφάσεις, όχι μόνο σε επετειακές διακηρύξεις.
