Ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι οι οικονομικές συνέπειες του πολέμου στη Μέση Ανατολή απειλούν να επιδεινώσουν την επισιτιστική κρίση σε ορισμένες από τις πιο ευάλωτες χώρες του πλανήτη.
Εκατομμύρια άνθρωποι σε αναπτυσσόμενες και ευάλωτες χώρες κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με ακόμη πιο σοβαρή επισιτιστική ανασφάλεια εξαιτίας των οικονομικών συνεπειών του πολέμου μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν, προειδοποιεί το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (WFP) του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Η νέα ανάλυση του οργανισμού επιβεβαιώνει τις ανησυχίες ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν περιορίζεται μόνο στις ενεργειακές αγορές και στη γεωπολιτική σταθερότητα, αλλά επεκτείνεται πλέον και στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων, επηρεάζοντας δυσανάλογα τις φτωχότερες οικονομίες.
Η άνοδος του ενεργειακού κόστους πλήττει την επισιτιστική ασφάλεια
Σύμφωνα με το WFP, η εκτόξευση των τιμών της ενέργειας και οι διαταραχές στο διεθνές εμπόριο αυξάνουν το κόστος παραγωγής, μεταφοράς και διανομής τροφίμων σε παγκόσμιο επίπεδο.
Οι συνέπειες είναι ιδιαίτερα έντονες σε χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές βασικών αγαθών και διαθέτουν περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια για να απορροφήσουν τις αυξήσεις τιμών.
Ήδη αρκετές χώρες της Αφρικής, της Μέσης Ανατολής και της Νότιας Ασίας αντιμετωπίζουν αυξημένες δυσκολίες στην προμήθεια τροφίμων, ενώ οι ανθρωπιστικές οργανώσεις καταγράφουν επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης σε περιοχές που βρίσκονταν σε κατάσταση κρίσης ακόμη και πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.
Οι πιο ευάλωτες οικονομίες στο επίκεντρο
Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα προειδοποιεί ότι οι φτωχότερες χώρες είναι αυτές που κινδυνεύουν περισσότερο από το νέο κύμα ανατιμήσεων.
Η αύξηση του κόστους μεταφορών και καυσίμων επιβαρύνει τις τιμές βασικών προϊόντων όπως τα δημητριακά, το ρύζι και τα φυτικά έλαια, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη εκατομμυρίων νοικοκυριών.
Παράλληλα, αρκετές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένες πιέσεις στους προϋπολογισμούς τους, γεγονός που δυσκολεύει τη χρηματοδότηση προγραμμάτων κοινωνικής προστασίας και επισιτιστικής στήριξης.
Οι αλυσιδωτές επιπτώσεις του πολέμου
Η κρίση αναδεικνύει για ακόμη μία φορά πόσο στενά συνδεδεμένες είναι οι αγορές ενέργειας και τροφίμων.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο πέρασμα για μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οι διαταραχές στην περιοχή έχουν οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές ενέργειας, οι οποίες μεταφέρονται σταδιακά σε ολόκληρη την οικονομία.
Για πολλές αναπτυσσόμενες χώρες, η αύξηση του ενεργειακού κόστους σημαίνει ακριβότερες μεταφορές, ακριβότερη γεωργική παραγωγή και τελικά ακριβότερα τρόφιμα.
Διεθνής ανησυχία για παρατεταμένη κρίση
Οι προειδοποιήσεις του ΟΗΕ έρχονται σε μια περίοδο όπου οι διεθνείς οργανισμοί εκφράζουν αυξανόμενη ανησυχία για τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της σύγκρουσης.
Αναλυτές εκτιμούν ότι όσο παραμένει η αβεβαιότητα γύρω από τις ενεργειακές ροές στη Μέση Ανατολή, τόσο μεγαλύτερος θα είναι ο κίνδυνος νέων πληθωριστικών πιέσεων και περαιτέρω επιβάρυνσης των πιο αδύναμων οικονομιών.
Η προειδοποίηση του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος υπενθυμίζει ότι οι πραγματικές επιπτώσεις μιας γεωπολιτικής κρίσης συχνά εκδηλώνονται πολύ μακριά από το πεδίο της σύγκρουσης. Η άνοδος των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου δεν επηρεάζει μόνο τις αγορές και τις κεντρικές τράπεζες, αλλά μπορεί να μετατραπεί σε ανθρωπιστική κρίση για εκατομμύρια ανθρώπους που ήδη βρίσκονται στα όρια της επιβίωσης. Για τις κυβερνήσεις και τους διεθνείς οργανισμούς, το επόμενο διάστημα θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για το κατά πόσο μπορούν να αποτρέψουν μια νέα παγκόσμια επισιτιστική κρίση σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
