Τρεις αριθμοί μπορούν να περιγράψουν τρεις διαφορετικές πραγματικότητες. Στην Κύπρο, οι τελευταίες αναλυτικές επίσημες μετρήσεις δείχνουν μέσες ωριαίες απολαβές €12,23 για τους πλήρως απασχολουμένους, αλλά διάμεσο μόλις €8,98. Στην Ελλάδα προβάλλεται μέση αμοιβή €9,30 την ώρα για συγκεκριμένους κλάδους, έναντι €24,90 στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η σύγκριση είναι αποκαλυπτική, αρκεί να μην αντιμετωπίσουμε ως ταυτόσημα στοιχεία που έχουν διαφορετικό έτος, πληθυσμό και μεθοδολογία.
Τα βασικά σημεία
- Στην Κύπρο οι μέσες ωριαίες απολαβές πλήρους απασχόλησης ήταν €12,23 το 2022, ενώ οι διάμεσες ήταν €8,98.
- Οι γυναίκες λάμβαναν κατά μέσο όρο €11,52 έναντι €12,84 των ανδρών, με χάσμα 10,2%.
- Η αναφορά για €9,30 στην Ελλάδα και €24,90 στην ΕΕ αφορά σύγκριση μέσων αμοιβών σε συγκεκριμένους κλάδους και δεν είναι άμεσα ταυτόσημη με την κυπριακή Έρευνα Απολαβών.
- Στο απολύτως διαφορετικό μέτρο του συνολικού εργατικού κόστους, οι συγκρίσιμες τιμές του 2025 ήταν €21,70 στην Κύπρο, €18,20 στην Ελλάδα και €34,90 στην ΕΕ.
Πρώτα η Κύπρος: ο μέσος όρος δεν είναι ο μισθός του «τυπικού» εργαζομένου
Η Στατιστική Υπηρεσία Κύπρου δημοσίευσε την αναλυτική Έρευνα Απολαβών για το 2022. Οι μέσες ωριαίες απολαβές των πλήρως απασχολουμένων ανήλθαν σε €12,23, αυξημένες κατά 13,4% σε σύγκριση με το 2018.
Ο αριθμός που περιγράφει καλύτερα τον εργαζόμενο στο κέντρο της κατανομής είναι, όμως, ο διάμεσος. Αυτός ήταν μόλις €8,98. Με απλά λόγια, οι μισοί πλήρως απασχολούμενοι βρίσκονταν κάτω από αυτό το ποσό και οι άλλοι μισοί πάνω από αυτό. Η απόσταση των €3,25 ανά ώρα μεταξύ μέσου και διαμέσου δείχνει ότι οι υψηλότερες απολαβές ενός μικρότερου τμήματος εργαζομένων ανεβάζουν σημαντικά τον μέσο όρο.
Η κατανομή γίνεται ακόμη πιο άνιση όταν εξεταστούν επαγγέλματα και κλάδοι. Τα ανώτερα διευθυντικά στελέχη είχαν μέσες απολαβές €31,08 την ώρα, ενώ οι απασχολούμενοι στην παροχή υπηρεσιών και στις πωλήσεις €7,71 και οι ανειδίκευτοι εργαζόμενοι €7,07. Στις τελευταίες κατηγορίες, οι διάμεσες απολαβές ήταν ακόμη χαμηλότερες.
Το χάσμα φύλου και ιθαγένειας
Οι μέσες ωριαίες απολαβές των ανδρών ήταν €12,84 και των γυναικών €11,52, διαφορά που αντιστοιχεί σε χάσμα αμοιβών 10,2%. Στη διάμεσο, οι άνδρες βρίσκονταν στα €9,47 και οι γυναίκες στα €8,42.
Η ιθαγένεια αποκαλύπτει άλλη μία διαχωριστική γραμμή. Οι μισοί πλήρως απασχολούμενοι Κύπριοι πολίτες λάμβαναν κάτω από €9,65 την ώρα. Το αντίστοιχο όριο ήταν €7,15 για πολίτες άλλων κρατών της ΕΕ και €7,06 για υπηκόους τρίτων χωρών. Οι διαφορές αντανακλούν, μεταξύ άλλων, τη συγκέντρωση εργαζομένων σε διαφορετικά επαγγέλματα και κλάδους.
Μετά η Ελλάδα και η Ευρώπη: τι σημαίνουν τα €9,30 και €24,90
Η σύγκριση που δημοσιοποιήθηκε για την Ελλάδα τοποθετεί τη μέση ωριαία αμοιβή σε €9,30, έναντι €24,90 στην ΕΕ, σε ένα σύνολο κλάδων όπως λογιστικές υπηρεσίες, ξενοδοχεία και χονδρικό εμπόριο. Η διαφορά είναι μεγάλη και συνδέεται με το παραγωγικό μοντέλο: μικρό μέγεθος επιχειρήσεων, χαμηλότερη ένταση τεχνολογίας και κεφαλαίου, γραφειοκρατία και υψηλή συμμετοχή δραστηριοτήτων χαμηλότερης προστιθέμενης αξίας.
Δεν είναι, όμως, επιστημονικά ασφαλές να τοποθετηθούν απλώς δίπλα στα €12,23 της Κύπρου και να ανακηρυχθεί «νικητής». Η κυπριακή τιμή αφορά όλους τους πλήρως απασχολουμένους που καλύπτει μια συγκεκριμένη έρευνα του 2022. Η ελληνική σύγκριση χρησιμοποιεί επεξεργασία στοιχείων για επιλεγμένους κλάδους και διαφορετικό έτος αναφοράς. Ακόμη και όταν οι μονάδες είναι ευρώ ανά ώρα, το περιεχόμενο του δείκτη μπορεί να διαφέρει.
Η σωστή ανάγνωση είναι ότι και οι δύο οικονομίες βρίσκονται αισθητά κάτω από τον ευρωπαϊκό πυρήνα στις αμοιβές, αλλά η εσωτερική ανισότητα και η σύνθεση της απασχόλησης είναι εξίσου σημαντικές με τον εθνικό μέσο όρο.
Μισθός δεν σημαίνει εργατικό κόστος
Ένα δεύτερο συχνό λάθος είναι η σύγχυση του μισθού με το συνολικό κόστος για τον εργοδότη. Η Eurostat υπολόγισε για το 2025 μέσο ωριαίο εργατικό κόστος €21,70 στην Κύπρο, €18,20 στην Ελλάδα και €34,90 στην ΕΕ. Το εργατικό κόστος περιλαμβάνει μισθούς και ημερομίσθια, αλλά και εργοδοτικές κοινωνικές εισφορές και άλλες μη μισθολογικές δαπάνες.
Ο εργαζόμενος, επομένως, δεν «παίρνει €21,70 την ώρα» στην Κύπρο. Το ποσό αποτυπώνει τη συνολική δαπάνη της επιχείρησης πριν από τον διαχωρισμό μισθολογικών και μη μισθολογικών στοιχείων. Είναι πολύ χρήσιμο για συγκρίσεις ανταγωνιστικότητας, αλλά δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως ατομική αμοιβή.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι η παραγωγικότητα και η κατανομή
Οι υψηλότεροι μισθοί δεν προκύπτουν διαρκώς μόνο με νομοθετική αύξηση του κατώτατου ορίου. Χρειάζονται επιχειρήσεις που παράγουν περισσότερη αξία ανά ώρα, επενδύουν σε τεχνολογία, αναπτύσσουν δεξιότητες και μπορούν να μεταφέρουν μέρος της αυξημένης παραγωγικότητας στους εργαζομένους.
Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη μπορεί να μην φθάνει ισότιμα σε όλους. Η Eurostat καταγράφει ότι το 20,0% των εργαζομένων στην Κύπρο και το 21,7% στην Ελλάδα ήταν χαμηλόμισθοι το 2022, έναντι 14,7% στην ΕΕ. Ως χαμηλόμισθοι ορίζονται όσοι λαμβάνουν έως τα δύο τρίτα της εθνικής διάμεσης ακαθάριστης ωριαίας αμοιβής.
Αυτό είναι το πιο ουσιαστικό συμπέρασμα της σύγκρισης: δεν αρκεί να ανεβαίνει ο μέσος όρος. Η πρόοδος πρέπει να φαίνεται στη διάμεσο, στους χαμηλότερα αμειβόμενους κλάδους, στη διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών και στη δυνατότητα ενός μισθού να καλύπτει τη στέγη, την ενέργεια και τα βασικά έξοδα.
Οι αριθμοί €12,23, €9,30 και €24,90 είναι χρήσιμοι ως αφετηρία. Η σωστή οικονομική ανάγνωση αρχίζει όταν ρωτήσουμε ποιον εργαζόμενο περιγράφουν, τι ακριβώς περιλαμβάνουν και πόσο απέχει ο μέσος όρος από την καθημερινότητα των περισσότερων.
The post Ωριαίες απολαβές: €12,23 στην Κύπρο, €9,30 στην Ελλάδα και €24,90 στην ΕΕ – Η παγίδα στη σύγκριση appeared first on moneymatters.cy.
