Η εξέλιξη της σύγκρουσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν αποτελεί πλέον τον σημαντικότερο παράγοντα που θα καθορίσει την πορεία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου τους επόμενους μήνες. Σύμφωνα με νέα ανάλυση της Rystad Energy, οι αγορές βρίσκονται μπροστά σε τέσσερα πιθανά σενάρια, τα οποία εκτείνονται από την πλήρη αποκλιμάκωση μέχρι μια νέα γενικευμένη κρίση που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στις ενεργειακές ροές και νέα εκτίναξη των τιμών.
Η εταιρεία θεωρεί πιθανότερη μια περιορισμένη διπλωματική συμφωνία, ωστόσο προειδοποιεί ότι τα περιθώρια ασφαλείας της αγοράς έχουν πλέον περιοριστεί σημαντικά, καθώς τα στρατηγικά αποθέματα μειώνονται και η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα εξαντλείται.
Σενάριο 1: Πλήρης αποκλιμάκωση (Πιθανότητα 5%)
Το πιο αισιόδοξο σενάριο, στο οποίο η Rystad αποδίδει πιθανότητα μόλις 5%, προβλέπει συνολική αποκλιμάκωση της κρίσης.
Σε αυτή την περίπτωση θα απαιτηθεί:
- συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν,
- σταδιακή άρση των κυρώσεων,
- πλήρης αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα οδηγούσε στη σταδιακή υποχώρηση του γεωπολιτικού ασφαλίστρου στις τιμές του πετρελαίου και στην ομαλοποίηση των εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο.
Ωστόσο, ακόμη και σε αυτό το σενάριο, η Rystad εκτιμά ότι η πτώση των τιμών δεν θα ήταν άμεση, καθώς η αυξημένη ζήτηση για αναπλήρωση στρατηγικών αποθεμάτων θα λειτουργούσε ως παράγοντας στήριξης.
Σενάριο 2: Περιορισμένη συμφωνία (Πιθανότητα 40%)
Η πιθανότερη εξέλιξη, σύμφωνα με τη Rystad, είναι μια μερική συμφωνία, στην οποία αποδίδεται πιθανότητα 40%.
Το σενάριο προβλέπει αποκλιμάκωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων και επανέναρξη της διπλωματίας, χωρίς όμως οριστική επίλυση των βασικών διαφορών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Σε αυτή την περίπτωση:
- οι πετρελαϊκές ροές αποκαθίστανται σταδιακά,
- το γεωπολιτικό ασφάλιστρο παραμένει,
- οι ναύλοι και τα ασφάλιστρα μεταφοράς εξακολουθούν να κινούνται σε υψηλά επίπεδα.
Τα ασιατικά διυλιστήρια θα συνεχίσουν να ανταγωνίζονται για τις διαθέσιμες ποσότητες αργού από τον Περσικό Κόλπο, ενώ η Ευρώπη θα αυξήσει τις εισαγωγές ελαφρού αργού και προϊόντων διύλισης από άλλες περιοχές.
Σενάριο 3: Παρατεταμένη αβεβαιότητα (Πιθανότητα 35%)
Η Rystad δίνει πιθανότητα 35% σε ένα σενάριο παρατεταμένης στασιμότητας.
Σε αυτό το περιβάλλον δεν επιτυγχάνεται ουσιαστική συμφωνία, αλλά ούτε σημειώνεται γενικευμένη στρατιωτική κλιμάκωση.
Οι αγορές προσαρμόζονται σταδιακά στη νέα πραγματικότητα, ωστόσο:
- τα ασφάλιστρα κινδύνου παραμένουν υψηλά,
- οι ναυτιλιακές μεταφορές συνεχίζουν να επιβαρύνονται,
- το κόστος μεταφοράς αυξάνεται.
Η αγορά εξακολουθεί να λειτουργεί υπό τη διαρκή απειλή νέων επεισοδίων στα Στενά του Ορμούζ και στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, γεγονός που διατηρεί αυξημένη τη μεταβλητότητα στις τιμές του πετρελαίου.
Σενάριο 4: Νέα πολεμική κλιμάκωση (Πιθανότητα 20%)
Το πιο αρνητικό σενάριο συγκεντρώνει πιθανότητα 20%.
Η Rystad εξετάζει το ενδεχόμενο:
- κατάρρευσης των διαπραγματεύσεων,
- επέκτασης της στρατιωτικής σύγκρουσης,
- ταυτόχρονου αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ και του Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε σοβαρό έλλειμμα προσφοράς στη διεθνή αγορά πετρελαίου.
Οι εναλλακτικές διαδρομές μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και του αγωγού SUMED δεν επαρκούν για να αντικαταστήσουν πλήρως τις ποσότητες που διακινούνται από τα δύο στρατηγικά θαλάσσια περάσματα.
Ως αποτέλεσμα:
- οι τιμές του Brent θα μπορούσαν να κινηθούν σημαντικά υψηλότερα,
- το κόστος μεταφοράς θα εκτοξευόταν,
- τα περιθώρια διύλισης θα αυξάνονταν έντονα,
- ιδιαίτερα μεγάλες πιέσεις θα δέχονταν οι αγορές ντίζελ και αεροπορικών καυσίμων.
Η αγορά έχει πλέον μικρότερα περιθώρια άμυνας
Η Rystad επισημαίνει ότι η παγκόσμια αγορά πετρελαίου διαθέτει σήμερα μικρότερα περιθώρια απορρόφησης νέων διαταραχών σε σχέση με το παρελθόν.
Μεγάλο μέρος της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας έχει ήδη αξιοποιηθεί, ενώ τα στρατηγικά αποθέματα βρίσκονται σε χαμηλότερα επίπεδα από ό,τι στην αρχή της κρίσης.
Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε νέα διακοπή στις ενεργειακές ροές θα μπορούσε να έχει πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο στις διεθνείς τιμές.
Τι σημαίνει για την Ευρώπη
Για την Ευρώπη, οι εξελίξεις αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία.
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου μεταφέρεται γρήγορα στο κόστος μεταφορών, στα καύσιμα, στον πληθωρισμό και τελικά στις αποφάσεις νομισματικής πολιτικής των κεντρικών τραπεζών.
Παράλληλα, η αυξημένη μεταβλητότητα στις ενεργειακές αγορές επηρεάζει τις επιχειρήσεις, τη βιομηχανία και την καταναλωτική εμπιστοσύνη, διατηρώντας υψηλή την αβεβαιότητα για τις οικονομικές προοπτικές.
MoneyMatters Insight
Η ανάλυση της Rystad δείχνει ότι η αγορά πετρελαίου δεν αξιολογεί πλέον μόνο την πιθανότητα στρατιωτικής κλιμάκωσης, αλλά κυρίως τη δυνατότητα του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος να απορροφήσει νέες διαταραχές. Με τα στρατηγικά αποθέματα χαμηλότερα, την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα περιορισμένη και τις βασικές θαλάσσιες οδούς να παραμένουν ευάλωτες, ακόμη και ένα περιορισμένο επεισόδιο μπορεί να προκαλέσει δυσανάλογη αντίδραση στις τιμές. Για επενδυτές, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις, η γεωπολιτική έχει μετατραπεί ξανά στον σημαντικότερο παράγοντα διαμόρφωσης της ενεργειακής αγοράς.
The post Πόσο μπορεί να φτάσει το πετρέλαιο; Η Rystad χαρτογραφεί τα σενάρια για ΗΠΑ και Ιράν appeared first on moneymatters.cy.
