Το υψηλό κόστος ηλεκτρισμού στη χώρα μας, «πιέζει» ολοένα και περισσότερο νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Γεγονός που αναπόφευκτα αποτελεί τροχοπέδη στην ανάπτυξη και επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα της κυπριακής οικονομίας.
Καταγράφοντας από τις υψηλότερες τιμές στην Ε.Ε
Η απουσία μιας μακροπρόθεσμης και συνεκτικής ενεργειακής πολιτικής, έχει οδηγήσει τη χώρα μας να καταγράφει από τις υψηλότερες τιμές ενέργειας στην Ευρώπη. Αυτό έχει αρνητικό αντίκτυπο σε νοικοκυριά, επιχειρήσεις και επενδύσεις. Ο τομέας των μεγάλων αναπτύξεων επηρεάζεται άμεσα και στην προκειμένη από τη στιγμή που πρόκειται για τον κλάδο που διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη του τόπου, την προσέλκυση των επενδύσεων και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, αντιλαμβάνεται κανείς τη σοβαρότητα του ζητήματος. Διότι πλέον το κόστος της ενέργειας έχει εξελιχθεί σε έναν καθοριστικό παράγοντα που επηρεάζει τη βιωσιμότητα και την ελκυστικότητα των αναπτυξιακών έργων, τα οποία αναπόδραστα εξαρτώνται από τη διαθεσιμότητα προσιτής ενέργειας.
Τι ακριβώς σημαίνει στην πράξη;
Οι επιπτώσεις από το υψηλό κόστος της ενέργειας είναι ιδιαίτερα αισθητές ήδη από τη φάση κατασκευής ενός έργου. Και αυτό γιατί η αύξηση του ενεργειακού κόστους, αυξάνει κατά επέκταση και το τελικό κόστος μιας ανάπτυξης, το οποίο σε αρκετές περιπτώσεις υπερβαίνει τον αρχικό προϋπολογισμό. Αυτό δεν επηρεάζει μόνο τους επενδυτές, αλλά και τους τελικούς χρήστες των ακινήτων. Το ίδιο ισχύει και κατά τη λειτουργία των αναπτύξεων, αφού το υψηλό ενεργειακό κόστος αυξάνει τα λειτουργικά τους έξοδα, επιδρώντας τόσο στην ανταγωνιστικότητα όσο και στην ελκυστικότητά τους στην αγορά. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία τη δεδομένη χρονική συγκυρία, όπου οι επενδυτές αξιολογούν ολοένα και περισσότερο το συνολικό κόστος λειτουργίας μιας χώρας προτού αποφασίσουν να εγκατασταθούν ή να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους σε αυτήν. Ιδιαίτερα για εταιρίες που δίνουν έμφαση στη βιωσιμότητα και τα κριτήρια ESG, η πρόσβαση σε οικονομική και αξιόπιστη ενέργεια αποτελεί πλέον βασικό κριτήριο ανταγωνιστικότητας. Επιπρόσθετα, το υψηλό ενεργειακό κόστος επηρεάζει αρνητικά και την προσπάθεια αντιμετώπισης της στεγαστικής πρόκλησης, που στην εποχή μας αποτελεί μείζον θέμα. Επομένως, η ενέργεια δεν αποτελεί απλώς ένα οικονομικό και περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά έχει και κοινωνική πτυχή, επηρεάζοντας άμεσα την ποιότητα ζωής και το κόστος διαβίωσης των πολιτών.
Το «κλειδί» μια συνεκτική και μακροπρόθεσμη ενεργειακή πολιτική
Η σημερινή, κομβική κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε ως κράτος, καταδεικνύει την άμεση ανάγκη χάραξης μιας ολοκληρωμένης και μακροπρόθεσμης ενεργειακής πολιτικής. Ωστόσο, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η διαμόρφωση της πολιτικής, αλλά και η ύπαρξη ενός συνεκτικού στρατηγικού προγραμματισμού, με σαφές χρονοδιάγραμμα, συγκεκριμένες προτεραιότητες και αποτελεσματικούς μηχανισμούς υλοποίησης. Μόνο έτσι μπορεί να διασφαλιστεί η μετάβαση από τον σχεδιασμό στην πράξη και η επίτευξη μετρήσιμων αποτελεσμάτων.
Σε αυτό το πλαίσιο, χρειάζεται να αξιοποιηθούν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Κύπρου, καθώς η έντονη ηλιοφάνεια καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου δημιουργεί εξαιρετικές προϋποθέσεις για μεγαλύτερη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Για να μπορέσει ωστόσο να συμβεί αυτό, χρειάζεται να προχωρήσουν τάχιστα τα έργα αποθήκευσης ενέργειας, σε συνδυασμό με την αναβάθμιση σε δίκτυα και υποδομές, που θα επιτρέψουν την καλύτερη αξιοποίηση της παραγόμενης ενέργειας. Κάτι τέτοιο σημαίνει πως θα σταματήσουμε να πετάμε αλόγιστα πράσινη ενέργεια και να εξαρτιόμαστε συνεχώς από ακριβά και ρυπογόνα καύσιμα, με σημαντικό οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος. Είναι σαφές πως η αποθήκευση είναι ένα κρίσιμο εργαλείο για τη σταθερότητα του συστήματος, τη μείωση των απωλειών και την αύξηση της ενεργειακής ασφάλειας.
Επιπρόσθετα, η επιτάχυνση έργων στρατηγικής σημασίας και ενίσχυσης του ανταγωνισμού στην αγορά ηλεκτρισμού, μπορεί να συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση του κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Εξίσου σημαντική είναι και η ανάγκη για ένα σταθερό και προβλέψιμο ρυθμιστικό πλαίσιο, το οποίο θα οδηγήσει σε επενδύσεις που ενσωματώνουν ενεργειακές τεχνολογίες και βιώσιμες πρακτικές. Η ενεργειακή πολιτική άλλωστε της χώρας μας είναι άμεσα συνδεδεμένη με την αναπτυξιακή της στρατηγική, καθώς οι μεγάλες αναπτύξεις μπορούν να διαδραματίσουν καταλυτικό ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση της χώρας. Για να μπορέσει όμως να συμβεί αυτό, είναι επιβεβλημένο να διαμορφωθεί μια πραγματικά βιώσιμη ενεργειακή πολιτική. Μόνο έτσι θα διασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα της κυπριακής οικονομίας, η περαιτέρω προσέλκυση των επενδύσεων, αλλά και η επιτυχής υλοποίηση μεγάλων αναπτύξεων που θα καθορίσουν το μέλλον της χώρας μας.
