Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν επανέφερε στο προσκήνιο το ζήτημα του Nord Stream, δηλώνοντας ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να αποκαταστήσει άμεσα τις προμήθειες φυσικού αερίου προς τη Γερμανία μέσω του αγωγού, εφόσον το Βερολίνο λάβει τη σχετική πολιτική απόφαση.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στην Αγία Πετρούπολη, ο Ρώσος ηγέτης υποστήριξε ότι ένας από τους δύο αγωγούς του Nord Stream 2 παραμένει λειτουργικός παρά τις εκρήξεις του 2022 και θα μπορούσε να τεθεί σε λειτουργία σχεδόν άμεσα.
«Δεν αστειεύομαι. Αρκεί να πατηθεί ένα κουμπί και το φυσικό αέριο αρχίζει να ρέει», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η πρωτοβουλία βρίσκεται πλέον αποκλειστικά στα χέρια της γερμανικής κυβέρνησης.
Το μήνυμα προς τη Γερμανία
Ο Πούτιν επιχείρησε να μεταφέρει την ευθύνη της απόφασης στο Βερολίνο, υπογραμμίζοντας ότι η Ρωσία παραμένει έτοιμη να καλύψει μέρος των ενεργειακών αναγκών της Ευρώπης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Gazprom θα μπορούσε να προμηθεύει έως και 28 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως μέσω του Nord Stream 2, ποσότητα που θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.
«Χρειαζόμαστε μια σαφή απάντηση από τους Γερμανούς εταίρους. Θα πάρουν το φυσικό αέριο ή όχι; Διαφορετικά θα το διαθέσουμε σε άλλες αγορές και άλλους πελάτες», ανέφερε.
Το εμπόδιο των κυρώσεων
Παρά την προσφορά της Μόσχας, η επανεκκίνηση του αγωγού κάθε άλλο παρά απλή υπόθεση θεωρείται.
Ο ίδιος ο Πούτιν αναγνώρισε ότι ο Nord Stream παραμένει υπό το καθεστώς αμερικανικών κυρώσεων, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια πολιτική και διπλωματική συμφωνία για την άρση των περιορισμών.
Πέραν των κυρώσεων, η γερμανική κυβέρνηση έχει επενδύσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια στη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών της, μειώνοντας δραστικά την εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω εισαγωγών LNG και νέων συμφωνιών με εναλλακτικούς προμηθευτές.
Η ενεργειακή διάσταση της νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας
Οι δηλώσεις του Ρώσου προέδρου έρχονται σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη συνεχίζει να αντιμετωπίζει αυξημένο ενεργειακό κόστος λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή και των αναταράξεων στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Για τη Μόσχα, η πιθανή επαναφορά των ροών μέσω Nord Stream θα αποτελούσε σημαντική οικονομική και γεωπολιτική νίκη, καθώς θα σηματοδοτούσε μια μερική επιστροφή της Ρωσίας στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά.
Για τη Γερμανία, ωστόσο, το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και βαθιά πολιτικό, καθώς συνδέεται με τη στρατηγική απεξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια που ακολουθείται μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Οι δηλώσεις Πούτιν δεν αφορούν μόνο την αγορά φυσικού αερίου αλλά και τη γεωπολιτική ισορροπία της Ευρώπης. Η Μόσχα επιχειρεί να αξιοποιήσει τις πιέσεις που δημιουργεί η διεθνής ενεργειακή κρίση για να επαναφέρει τη συζήτηση γύρω από τον Nord Stream. Ωστόσο, ακόμη κι αν η οικονομική λογική μιας επανέναρξης των ροών είναι ελκυστική για μέρος της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, το πολιτικό κόστος μιας τέτοιας απόφασης για το Βερολίνο παραμένει ιδιαίτερα υψηλό. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο Nord Stream συνεχίζει να αποτελεί όχι απλώς έναν αγωγό φυσικού αερίου, αλλά ένα από τα πιο ισχυρά γεωπολιτικά σύμβολα της σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και Δύσης.
