Η διατήρηση ισχυρής θέσης ρευστότητας και κεφαλαιακής βάσης του τραπεζικού τομέα αποτελούν βασικές προτεραιότητες της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ), σε ένα περιβάλλον επαυξημένης αβεβαιότητας και ένα πολυδιάστατο και δυναμικά εξελισσόμενο πλέγμα κινδύνων, αναφέρει ο Διοικητής της ΚΤΚ, Χριστόδουλος Πατσαλίδης.
Σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε την Κυριακή στην ιστοσελίδα της ΚΤΚ, ο Διοικητής υπογραμμίζει ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αποτελεί σοβαρή απειλή για το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. “Σε ένα ήδη εύθραυστο διεθνές περιβάλλον, η συνέχιση της σύγκρουσης ενδέχεται να έχει αλυσιδωτές και μακροχρόνιες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία”, αναφέρει, τονίζοντας ότι εντός αυτού του σύνθετου και ταχέως μεταβαλλόμενου περιβάλλοντος, ο τραπεζικός τομέας στην Κύπρο βρίσκεται σήμερα σε σαφώς ισχυρότερη θέση σε σύγκριση με προηγούμενες περιόδους.
Συγκεκριμένα, σημειώνει ότι η ενισχυμένη αυτή θέση οφείλεται στις συστηματικές προσπάθειες των πιστωτικών ιδρυμάτων για ενδυνάμωση και εξυγίανση των ισολογισμών τους, αλλά και στην καθοριστική συμβολή των εποπτικών, κανονιστικών και μακροπροληπτικών παρεμβάσεων που υιοθετήθηκαν κατά τα τελευταία χρόνια.
Επιπρόσθετα, αναφέρει ότι οι τράπεζες επωφελήθηκαν από τα υψηλά καταθετικά επιτόκια που προσέφερε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στο πλαίσιο της νομισματικής της πολιτικής, αξιοποιώντας την πλεονασματική τους ρευστότητα η οποία προέκυψε κατά την περίοδο του εξορθολογισμού των ισολογισμών τους και της επανόδου της εμπιστοσύνης.
Η διατήρηση και περαιτέρω ισχυροποίηση της ανθεκτικότητας και ευρωστίας του τραπεζικού συστήματος εξακολουθεί να αποτελεί αμετάκλητη και υψίστης σημασίας προτεραιότητα για τη διατήρηση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας, αναφέρει ο κ. Πατσαλίδης, τονίζοντας ότι η ανάγκη αυτή καθίσταται ιδιαίτερα σημαντική για την Κύπρο, λαμβάνοντας υπόψη τις διαρθρωτικές παραμέτρους μιας μικρής και ανοικτής οικονομίας, σε συνδυασμό με ένα τραπεζικό σύστημα που παρουσιάζει σχετικά υψηλό βαθμό συγκέντρωσης και σημαντικό μέγεθος σε σχέση με την εγχώρια οικονομία, χαρακτηριστικά τα οποία αυξάνουν τις πηγές συστημικού κινδύνου.
Ως εκ τούτου, σημειώνει, “οι κυπριακές τράπεζες απαιτείται να έχουν ισχυρή ανθεκτικότητα και θωράκιση, διατηρώντας υψηλότερα κεφαλαιακά αποθέματα και υψηλότερα αποθέματα ρευστότητας σε σχέση με ευρωπαϊκές ομοειδείς τους που εδρεύουν σε χώρες χαμηλότερων συστημικών κινδύνων”, προσθέτοντας ότι η διατήρηση ισχυρής θέσης ρευστότητας και κεφαλαιακής βάσης του τραπεζικού τομέα αποτελούν βασικές προτεραιότητες της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ), ενεργώντας ως η μακροπροληπτική αρχή της χώρας.
Σύμφωνα με τον Διοικητή, ο υψηλός βαθμός συγκέντρωσης του τραπεζικού τομέα δύναται να οδηγήσει σε υψηλότερα έσοδα και κεφάλαια, καθιστώντας ευκολότερη την υιοθέτηση αυστηρότερων ρυθμιστικών και μακροπροληπτικών μέτρων για τη διασφάλιση της απρόσκοπτης ροής χρηματοδότησης στην οικονομία και για την ενίσχυση της προστασίας των καταθετών όλων των τραπεζών που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο. Ήδη το 2025, αξιοποιώντας την υψηλή κερδοφορία των τραπεζών, η ΚΤΚ ενίσχυσε το προστατευτικό πλέγμα γύρω από το χρηματοπιστωτικό σύστημα, αυξάνοντας, μεταξύ άλλων, το αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας και το ύψος των συνεισφορών στο Σύστημα Εγγύησης Καταθέσεων.
“Ως η αρμόδια αρχή για τη διαφύλαξη της χρηματοοικονομικής σταθερότητας, η ΚΤΚ έχει εξετάσει σειρά βαθμονομημένων μέτρων και προτίθεται να ενεργοποιήσει πρόσθετα μακροπροληπτικά εργαλεία, με στόχο τον περιορισμό της συσσώρευσης συστημικών κινδύνων και την περαιτέρω ενίσχυση της ανθεκτικότητας του χρηματοοικονομικού τομέα”, αναφέρει ο Διοικητής.
Επιπλέον, επισημαίνει ότι οι φιλοδοξίες των πιστωτικών ιδρυμάτων θα πρέπει να διαμορφώνονται με γνώμονα τα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά, την εμβέλεια και το εύρος του κυπριακού τραπεζικού τομέα, καθώς και το ιδιαίτερο περιβάλλον εντός του οποίου δραστηριοποιούνται. “Οι τράπεζες αναμένεται να ενεργούν προς συνεχή ενίσχυση των πρακτικών διαχείρισης κινδύνων και να υιοθετούν βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα, τα οποία να στηρίζουν τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα και βιωσιμότητά τους, σε πλήρη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού”, αναφέρει.
Ως εκ τούτου, οι επιδιωκόμενες επενδύσεις σε νέα προϊόντα και δραστηριότητες, καθώς και σε νέες αγορές, εγχώριες ή ξένες, θα πρέπει να βασίζονται σε ορθολογική ανάληψη κινδύνων, να στηρίζονται σε αποτελεσματική διασπορά των κινδύνων και να εντάσσονται σε έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό στη βάση συνετών στόχων, υπογραμμίζει ο κ. Πατσαλίδης, σημειώνοντας ότι ο εν λόγω σχεδιασμός πρέπει να εξυπηρετεί το όραμα και τους στόχους της χώρας, συμβάλλοντας στη βιώσιμη ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας.
Προσθέτει, ακόμα, ότι η κερδοφορία πρέπει να διατηρείται σε ισορροπημένη βάση, με συνεκτίμηση όλων των ενδιαφερόμενων μερών (stakeholders), ώστε να συντηρείται η χρηματοοικονομική σταθερότητα.
Ο Διοικητής προειδοποιεί, ακόμα, για τα θέματα τεχνολογικής ανάπτυξης, σημειώνοντας ότι από μέρους των κυπριακών τραπεζών επιβάλλεται διορατικότητα μακρόχρονου ορίζοντα και η θέσπιση των κατάλληλων στρατηγικών τεχνολογικής αναβάθμισης και ανταγωνιστικής τιμολόγησης. “Απαιτείται εγρήγορση, ευελιξία και ταχύτητα στην υλοποίηση των σχεδίων δράσης. Οι νεότερες γενιές που στρέφονται προς στις ψηφιακές τράπεζες για την τακτική πληρωμή, την προσωρινή κατάθεση ή τη μικρή επένδυση, αναμένεται να διευρύνουν τη σχέση τους με τέτοια ιδρύματα όταν αυτά εισέρθουν πιο δυναμικά και στη χορήγηση δανείων”, αναφέρει.
Αναφερόμενος στην πιθανότητα εισαγωγής του ψηφιακού ευρώ, ο Διοικητής σημειώνει ότι οι τράπεζες θα πρέπει να είναι έτοιμες όχι μόνο να το παρέχουν στους πελάτες τους, αλλά να αναπτύξουν επιπρόσθετες, καινοτόμες υπηρεσίες συνυφασμένες με αυτό, ώστε να διατηρήσουν και να αναπτύξουν περαιτέρω τη λιανική τραπεζική.
