Σπίτι πάνω από το πατρικό και φθηνή κρατική γη: Η νέα κίνηση της Κύπρου για το στεγαστικό

Η οικογενειακή περιουσία και η κρατική γη μπαίνουν στο επίκεντρο δύο νέων στεγαστικών παρεμβάσεων στην Κύπρο. Ο υπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Ιωάννου παρουσίασε στις 9 Σεπτεμβρίου σχέδιο για πρόσθετη κατοικία σε υφιστάμενο ακίνητο, με δυνατότητα ανέγερσης ορόφου για μέλη της οικογένειας, και σχέδιο διάθεσης κρατικών οικοπέδων σε δικαιούχες οικογένειες.

Σύμφωνα με την επίσημη παρουσίαση του Υπουργείου Εσωτερικών, περίπου 570 οικόπεδα θα διατεθούν το επόμενο διάστημα σε ενδιαφερομένους της πρώτης φάσης. Η τιμή ορίζεται στο 25% της αγοραίας αξίας. Το πλαίσιο αφορά Κύπριους κάτω των 45 ετών, με οικογενειακά, εισοδηματικά και άλλα κριτήρια.

Η οικογενειακή περιουσία αποκτά δεύτερη χρήση

Η οικονομική λογική της πρόσθετης κατοικίας είναι ευδιάκριτη: όταν μια οικογένεια μπορεί να αξιοποιήσει το ακίνητο που ήδη διαθέτει, περιορίζει την ανάγκη αγοράς ξεχωριστού οικοπέδου. Η νέα γενιά αποκτά μια επιπλέον επιλογή, κοντά στο υπάρχον οικογενειακό δίκτυο.

Αυτή η δυνατότητα, όμως, έχει συγκεκριμένη κοινωνική εμβέλεια. Προϋποθέτει πρόσβαση σε κατάλληλη οικογενειακή περιουσία. Ένα νεαρό ζευγάρι χωρίς τέτοια βάση δεν μπορεί να ωφεληθεί με τον ίδιο τρόπο. Γι’ αυτό η παράλληλη αξιοποίηση κρατικής γης έχει σημασία: διευρύνει τη συζήτηση πέρα από όσα μπορούν να προσφέρουν οι γονείς στα παιδιά τους.

Το οικόπεδο πρέπει να γίνει κατοικημένο σπίτι

Το επόμενο εμπόδιο είναι η δυνατότητα κατασκευής. Η εξασφάλιση γης σε χαμηλότερο κόστος μπορεί να κάνει ένα σχέδιο κατοικίας οικονομικά εφικτό. Δεν εγγυάται, από μόνη της, ότι ο δικαιούχος διαθέτει την αποταμίευση ή τη χρηματοδότηση που χρειάζεται για να ολοκληρώσει την οικοδομή.

Εδώ θα κριθεί η εφαρμογή: στη σαφήνεια των διαδικασιών, στην τεχνική ωριμότητα των τεμαχίων και στη δυνατότητα των οικογενειών να προχωρήσουν χωρίς να εγκλωβιστούν σε ένα ημιτελές έργο. Για την ύπαιθρο, εξίσου καθοριστική είναι η καθημερινότητα μετά τη μετακόμιση. Η απόσταση από την εργασία, η πρόσβαση σε σχολείο και οι υπηρεσίες επηρεάζουν αν μια κατοικία αποτελεί βιώσιμη επιλογή μόνιμης εγκατάστασης.

Η μέτρηση που έχει σημασία

Η ουσιαστική αξιολόγηση των σχεδίων χρειάζεται να ακολουθεί ολόκληρη τη διαδρομή: πόσοι εκδηλώνουν ενδιαφέρον, πόσοι εγκρίνονται, πόσοι αρχίζουν κατασκευή και πόσοι τελικά εγκαθίστανται. Η απόσταση ανάμεσα σε αυτά τα στάδια δείχνει πού χρειάζεται διορθωτική παρέμβαση.

Η επιτυχία θα φανεί στα σπίτια που κατοικούνται και στο κόστος που αντέχουν οι οικογένειες. Η αξιοποίηση διαθέσιμης γης μπορεί να ανοίξει μια ουσιαστική διέξοδο. Για να αποκτήσει διάρκεια, χρειάζεται η πολεοδομική δυνατότητα να συνοδεύεται από εφικτή κατασκευή και λειτουργικές γειτονιές.