Ο πληθυσμός της Κύπρου αυξάνεται, αλλά η ηλικιακή του σύνθεση αλλάζει προς μια κατεύθυνση που αφορά κάθε οικογενειακό προϋπολογισμό. Στα επίσημα στοιχεία για το 2024, τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω αποτελούν το 18,3% του πληθυσμού στις περιοχές που ελέγχει το κράτος. Τα παιδιά κάτω των 15 ετών αντιστοιχούν στο 15,2%. Οι μεγαλύτερες ηλικίες είναι πλέον πολυπληθέστερες από αυτή την παιδική ηλικιακή ομάδα.
- Το 2024 οι άνω των 65 ήταν 18,3% και τα παιδιά κάτω των 15 ήταν 15,2% του πληθυσμού στις ελεγχόμενες περιοχές.
- Η Κύπρος παραμένει νεότερη από την ΕΕ συνολικά, όπου οι άνω των 65 ήταν 22% την 1η Ιανουαρίου 2025.
- Το παγκόσμιο ορόσημο υπεροχής των 65+ έναντι παιδιών κάτω των 5 καταγράφηκε το 2018, όχι το 2026.
Η εξέλιξη δεν σημαίνει ότι οι συντάξεις παύουν να είναι βιώσιμες ή ότι κάθε μεγαλύτερος άνθρωπος είναι οικονομικά εξαρτώμενος. Σημαίνει ότι η χώρα χρειάζεται να οργανώσει την εργασία, τη φροντίδα και τη χρηματοδότηση των κοινωνικών υπηρεσιών για έναν διαφορετικό πληθυσμό από εκείνον πάνω στον οποίο χτίστηκαν πολλές σημερινές δομές.
Η Κύπρος σε τέσσερις αριθμούς
Σύμφωνα με τις Δημογραφικές Στατιστικές της Στατιστικής Υπηρεσίας, ο πληθυσμός έφθασε τις 983.000 στο τέλος του 2024, αυξημένος κατά 1,7%. Οι γεννήσεις, αντίθετα, μειώθηκαν στις 9.766, από 10.241 το προηγούμενο έτος. Η συνολική γονιμότητα παρέμεινε στο 1,4 παιδί ανά γυναίκα, ενώ η καθαρή μετανάστευση ήταν θετική κατά 13.588 άτομα.
Το τελευταίο στοιχείο εξηγεί γιατί αύξηση πληθυσμού και γήρανση μπορούν να συνυπάρχουν. Η χώρα δεν μεγαλώνει μόνο μέσω γεννήσεων. Οι μετακινήσεις ανθρώπων ενισχύουν τον συνολικό αριθμό κατοίκων και επηρεάζουν την αγορά εργασίας, χωρίς να εξαλείφουν αυτομάτως τις ανάγκες που δημιουργεί η αλλαγή ηλικιακής σύνθεσης.
Δεν είναι η γηραιότερη χώρα της Ευρώπης
Η σύγκριση με την Ευρώπη περιορίζει τις υπερβολές. Η έκδοση της Eurostat για τη δημογραφία του 2026, με στοιχεία της 1ης Ιανουαρίου 2025, τοποθετεί το ποσοστό των άνω των 65 στην ΕΕ στο 22%. Η Κύπρος βρίσκεται χαμηλότερα. Η σχετική νεότητα, όμως, δεν ακυρώνει την εγχώρια τάση: το 2000 οι άνω των 65 ήταν μόλις 11,3% και τα παιδιά κάτω των 15 ήταν 22,3%.
Χρειάζεται επίσης μια χρονολογική διευκρίνιση. Η παγκόσμια υπεροχή των ανθρώπων άνω των 65 έναντι των παιδιών κάτω των 5 καταγράφηκε, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, το 2018. Δεν είναι νέο γεγονός του 2026. Και η παγκόσμια σύγκριση αφορά παιδιά κάτω των 5, όχι την κυπριακή ομάδα κάτω των 15 που εξετάζουμε εδώ.
Πού εμφανίζεται ο οικονομικός λογαριασμός
Πρώτα στις συντάξεις. Η ηλικιακή σύνθεση επηρεάζει πόσοι άνθρωποι εργάζονται, καταβάλλουν εισφορές και λαμβάνουν παροχές. Η τελική ισορροπία, ωστόσο, εξαρτάται επίσης από μισθούς, απασχόληση, παραγωγικότητα και τους κανόνες του συστήματος. Ένα δημογραφικό ποσοστό δεν υποκαθιστά την αναλογιστική μελέτη.
Έπειτα στη φροντίδα. Περισσότερα χρόνια ζωής είναι κοινωνική κατάκτηση, αλλά μπορεί να απαιτούν περισσότερες υπηρεσίες υποστήριξης, κατάλληλα σπίτια και βοήθεια στο σπίτι. Όταν αυτές οι υπηρεσίες δεν επαρκούν, το βάρος μπορεί να περάσει σε συγγενείς, σε ιδιωτικές δαπάνες ή σε χρόνο που αφαιρείται από την εργασία.
Τέλος, στις επιλογές των νεότερων. Η στέγαση, η πρόσβαση σε παιδική φροντίδα και η σταθερότητα της απασχόλησης επηρεάζουν το πόσο εύκολο είναι να συνδυαστούν καριέρα και οικογένεια. Η δημογραφική πολιτική δεν εξαντλείται σε ένα επίδομα γέννησης.
Το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν πρέπει να ανησυχούμε επειδή ζούμε περισσότερο. Είναι αν οργανώνουμε εγκαίρως τις υπηρεσίες και την οικονομία ώστε η μακροζωία να συνοδεύεται από αυτονομία, επαρκές εισόδημα και μικρότερη πίεση στις οικογένειες που φροντίζουν ταυτόχρονα παιδιά και μεγαλύτερους συγγενείς.
The post Στην Κύπρο οι ηλικίες 65+ ξεπερνούν τα παιδιά κάτω των 15: Τι αλλάζει για συντάξεις και οικογένειες appeared first on moneymatters.cy.
