Συζητήθηκε η ανάγκη βιωσιμότητας των Κέντρων και η συμβολή τους
στην επιστημονική διπλωματία, την περιφερειακή συνεργασία και την αξιοποίηση
της Τεχνητής Νοημοσύνης ως τομείς προτεραιότητας της Κυπριακής Προεδρίας
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης συναντήθηκε την Πέμπτη 29 Μάϊου, με τους Επικεφαλής των επτά Κέντρων Αριστείας που λειτουργούν στην Κύπρο ήτοι ΚΙΟS, CYENS, CMMI, ERATOSTHENES, CARE-C, biobank.cy και PHAETHON. Παρόντες στη συνάντηση ήταν επίσης, ο Υπουργός Οικονομικών κ. Μάκης Κεραυνός, ο Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής Δρ. Νικόδημος Δαμιανού και η Υφυπουργός παρά τω Προέδρω κ. Ειρήνη Πική.
Ο Πρόεδρος εξήρε το ρόλο των Κέντρων στο εθνικό οικοσύστημα Έρευνας και Καινοτομίας, συνεχάρη τους Επικεφαλής για το έργο τους και διαβεβαίωσε για τη δέσμευση της κυβέρνησης στη συνέχιση της στήριξής τους, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της κυπριακής οικονομίας και της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ. Τόνισε τη συμβολή τους στην επιστημονική διπλωματία, την περιφερειακή συνεργασία και την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, τομείς που θα αποτελέσουν προτεραιότητα της Κυπριακής Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το πρώτο εξάμηνο του 2026. Τα Κέντρα Αριστείας, σύμφωνα με την Εθνική Στρατηγική Έρευνας και Καινοτομίας (Δεκ. 2023), δραστηριοποιούνται σε τομείς στρατηγικής σημασίας, ενισχύοντας την καινοτομία μέσω συνεργασιών με την ακαδημαϊκή κοινότητα, τις επιχειρήσεις, και το δημόσιο τομέα, ενώ αναπτύσσουν δράσεις με ισχυρό κοινωνικό και οικονομικό αντίκτυπο. Τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτύξει διεθνείς συνεργασίες, υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό που τους επιτρέπουν να συμβάλλουν ουσιαστικά στη γνώση, τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την εμπορική αξιοποίηση της έρευνας.
Όπως τονίσθηκε, τα Κέντρα μπορούν να αποτελέσουν πόλο έλξης για την επιστροφή Κυπρίων επιστημόνων, στο πλαίσιο της κυβερνητικής στρατηγικής ‘Brain Gain’. Πολλοί επιστήμονες επέστρεψαν ένεκα της δημιουργίας των Κέντρων, αναδεικνύοντας το υψηλό επίπεδο του κυπριακού ανθρώπινου δυναμικού. Τα Κέντρα βρίσκονται σε φάση θεσμικής και στρατηγικής εδραίωσης και έχουν συστήσει το δίκτυο «CYTEx – Cyprus Teaming for Excellence Network». Λειτουργούν ως πυλώνες της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, αναπτύσσοντας, μέσω εφαρμοσμένης έρευνας και συνεργασίας με τη βιομηχανία, λύσεις με πρακτική αξία για την υγεία, την οικονομία και την κοινωνία. Με δεδομένο το ότι το κάθε ένα από τα Κέντρα Αριστείας εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και υλοποιείται ως υποδομή για κάλυψη εθνικών αναγκών σε διαφορετικούς τομείς της επιστήμης και της τεχνολογίας, η κυβέρνηση στηρίζει τη συνεργασία τους με το οικοσύστημα, ενισχύοντας τη βιωσιμότητά τους.
Ο Πρόεδρος εξέφρασε την αποφασιστικότητά του να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα των Κέντρων Αριστείας μέσα από την εισαγωγή μιας Βασικής Χρηματοδότησης στη βάση συστήματος αξιολόγησης. Παράλληλα, έδωσε οδηγίες για την άμεση επίλυση θεμάτων, όπως η θεσμοθέτηση πλαισίου για την εμπορική αξιοποίηση της έρευνας και την ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας τους.
