Ένα από τα πιο φιλόδοξα και αμφιλεγόμενα στοιχεία της υπό διαμόρφωση συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν δεν αφορά ούτε τα πυρηνικά ούτε τα Στενά του Ορμούζ. Αφορά τα χρήματα.
Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων βρίσκεται η πιθανή δημιουργία ενός επενδυτικού ταμείου ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει την οικονομική ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό του Ιράν, εφόσον η Τεχεράνη τηρήσει τις δεσμεύσεις που θα προβλέπει μια τελική συμφωνία.
Το μέγεθος του σχεδίου είναι τέτοιο που ήδη προκαλεί έντονες πολιτικές αντιδράσεις στην Ουάσινγκτον, καθώς πολλοί το χαρακτηρίζουν ως τη μεγαλύτερη οικονομική προσφορά προς το Ιράν εδώ και δεκαετίες.
Τι ακριβώς είναι το fund των 300 δισ. δολαρίων;
Ο Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να απορρίψει δημοσιεύματα που ανέφεραν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα δώσουν 300 δισ. δολάρια στην Τεχεράνη.
Όπως τόνισε, δεν πρόκειται για χρήματα των Αμερικανών φορολογουμένων ούτε για άμεση χρηματοδότηση προς το ιρανικό κράτος.
Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν διέψευσε την ύπαρξη του σχεδίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται οι Financial Times και αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, το fund θα μπορούσε να λειτουργήσει ως επενδυτική πλατφόρμα που θα προσελκύσει ιδιωτικά κεφάλαια και επενδύσεις από χώρες της Μέσης Ανατολής και διεθνείς επενδυτές.
Με απλά λόγια, η λογική δεν είναι να δοθούν χρήματα στο Ιράν, αλλά να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε να εισρεύσουν τεράστια επενδυτικά κεφάλαια στην οικονομία του.
Ποιοι θα μπορούσαν να βάλουν τα χρήματα
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι βασικό ρόλο θα μπορούσαν να διαδραματίσουν χώρες του Κόλπου όπως:
- Η Σαουδική Αραβία
- Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
- Το Κατάρ
- Το Κουβέιτ
- Το Μπαχρέιν
- Το Ομάν
Παράλληλα, θα μπορούσαν να συμμετάσχουν διεθνή επενδυτικά κεφάλαια και πολυεθνικές εταιρείες που ενδιαφέρονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε μια αγορά περίπου 90 εκατομμυρίων κατοίκων με τεράστιους ενεργειακούς πόρους.
Για πολλούς επενδυτές, το Ιράν θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες αναξιοποίητες αγορές στον κόσμο λόγω των δεκαετιών κυρώσεων και διεθνούς απομόνωσης.
Το μοντέλο «pay for performance»
Η αμερικανική κυβέρνηση επιμένει ότι δεν υπάρχει «λευκή επιταγή».
Το μοντέλο που συζητείται βασίζεται στη λογική του «pay for performance», δηλαδή η Τεχεράνη θα αποκτά οικονομικά οφέλη μόνο εφόσον τηρεί συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Οι δεσμεύσεις αυτές αφορούν:
- Τη διατήρηση της εκεχειρίας στην περιοχή.
- Την ασφαλή λειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
- Τη συμμόρφωση με τους όρους μιας μελλοντικής πυρηνικής συμφωνίας.
- Τη συνεργασία με διεθνείς μηχανισμούς ελέγχου.
Με αυτόν τον τρόπο, η Ουάσινγκτον επιχειρεί να συνδέσει την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν με τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην περιοχή.
Ένα οικονομικό «Σχέδιο Μάρσαλ»;
Αν το σχέδιο προχωρήσει, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι θα πρόκειται για τη μεγαλύτερη οικονομική επανένταξη του Ιράν στη διεθνή οικονομία μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Τα κεφάλαια θα μπορούσαν θεωρητικά να κατευθυνθούν σε:
- Ενεργειακές υποδομές
- Διυλιστήρια
- Λιμάνια
- Σιδηροδρομικά δίκτυα
- Τηλεπικοινωνίες
- Βιομηχανικά πάρκα
- Δίκτυα ηλεκτρισμού και ύδρευσης
- Αστικές αναπλάσεις
Η χώρα διαθέτει από τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο, αλλά μεγάλο μέρος των υποδομών της παραμένει υποεπενδεδυμένο λόγω κυρώσεων και περιορισμένης πρόσβασης σε διεθνή κεφάλαια.
Γιατί υπάρχουν αντιδράσεις στις ΗΠΑ
Το θέμα προκαλεί έντονο πολιτικό διάλογο στην Ουάσινγκτον.
Οι επικριτές του Τραμπ υποστηρίζουν ότι το σχέδιο ανοίγει τον δρόμο για μια οικονομική επανένταξη του Ιράν σε πρωτοφανή κλίμακα, παρά το γεγονός ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.
Υπενθυμίζουν μάλιστα ότι ο ίδιος ο Τραμπ είχε ασκήσει σφοδρή κριτική στη συμφωνία του 2015, υποστηρίζοντας τότε ότι προσέφερε υπερβολικά οφέλη στην Τεχεράνη χωρίς επαρκείς εγγυήσεις.
Η κυβέρνηση απαντά ότι η σημερινή προσέγγιση είναι διαφορετική, καθώς κάθε οικονομικό όφελος θα συνδέεται άμεσα με συγκεκριμένες ιρανικές ενέργειες και όχι με απλές πολιτικές υποσχέσεις.
Το μεγάλο ερώτημα είναι η εμπιστοσύνη
Παρά τα σχέδια και τις προσδοκίες, το μεγαλύτερο εμπόδιο παραμένει η εμπιστοσύνη.
Σύμφωνα με πρόσφατα αμερικανικά δημοσιεύματα, ακόμη και μέσα στην κυβέρνηση Τραμπ υπάρχουν επιφυλάξεις για το κατά πόσο η Τεχεράνη σκοπεύει πραγματικά να εγκαταλείψει τις πυρηνικές της φιλοδοξίες.
Οι πληροφορίες που φέρεται να έχει παρουσιάσει η CIA ενισχύουν αυτόν τον προβληματισμό, δημιουργώντας αμφιβολίες για το αν το Ιράν θα προχωρήσει στις παραχωρήσεις που ζητά η Ουάσινγκτον.
Αν αυτές οι ανησυχίες επιβεβαιωθούν, το fund των 300 δισ. δολαρίων πιθανότατα δεν θα υλοποιηθεί ποτέ.
Strategist Insight
Το σχέδιο για ένα επενδυτικό ταμείο 300 δισ. δολαρίων δεν είναι απλώς ένα οικονομικό πρόγραμμα. Είναι μια προσπάθεια να χρησιμοποιηθεί η οικονομική ανάπτυξη ως εργαλείο γεωπολιτικής σταθερότητας. Η λογική της Ουάσινγκτον είναι ότι ένα Ιράν που εξαρτάται από επενδύσεις, εμπόριο και διεθνείς αγορές θα έχει περισσότερα να χάσει από μια νέα σύγκρουση. Το ερώτημα είναι αν η Τεχεράνη βλέπει το μέλλον της με τον ίδιο τρόπο. Μέχρι να απαντηθεί αυτό, τα 300 δισ. δολάρια θα παραμένουν περισσότερο υπόσχεση παρά πραγματικότητα.
The post Τα 300 δισ. δολάρια που μπορούν να αλλάξουν το μέλλον του Ιράν appeared first on moneymatters.cy.
