Σε μετωπική πολιτική σύγκρουση εξελίσσεται η υπόθεση των νέων κυπριακών ταυτοτήτων, μετά τη νέα ανακοίνωση του Δημοκρατικού Συναγερμού που κατηγορεί την κυβέρνηση ότι παραπληροφορεί για τη θέση που είχε εκφράσει το κόμμα το 2022 σχετικά με την αναγραφή των ονομάτων πατέρα και μητέρας.
- Σε ποια κυβερνητική τοποθέτηση απαντά ο ΔΗΣΥ
- Τι υποστηρίζει τώρα ο ΔΗΣΥ
- Τι είχε πει η Σάβια Ορφανίδου το 2022
- Ο Νίκος Νουρής είχε απορρίψει την καθολική αφαίρεση
- Τι έκανε διαφορετικά η σημερινή κυβέρνηση
- Το αδύναμο σημείο της κυβέρνησης
- Το αδύναμο σημείο της πρότασης του ΔΗΣΥ
- Τι ισχύει σήμερα
- MoneyMatters View
Η νέα παρέμβαση του ΔΗΣΥ δεν αφορά πλέον μόνο το αν τα δύο πεδία πρέπει να επιστρέψουν στις ταυτότητες. Αφορά και το ποιος φέρει την πολιτική ευθύνη για την αλλαγή, καθώς και το κατά πόσο η σημερινή απόφαση αποτελεί συνέχεια μιας παλαιότερης διακομματικής συζήτησης ή μονομερή διοικητική επιλογή της κυβέρνησης.
Το MoneyMatters είχε ήδη παρουσιάσει τι άλλαξε στις νέες ταυτότητες και γιατί η αφαίρεση των στοιχείων γονέων ήταν εθνική επιλογή και όχι υποχρέωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ακολούθησε η πολιτική αντιπαράθεση και η εξαγγελία πρότασης νόμου από τον ΔΗΣΥ για δικαίωμα επιλογής.
Η τελευταία ανακοίνωση ανοίγει ένα τρίτο κεφάλαιο: την αντιπαράθεση για το τι είχε πραγματικά υποστηριχθεί το 2022.
Σε ποια κυβερνητική τοποθέτηση απαντά ο ΔΗΣΥ
Η ανακοίνωση του κόμματος, ημερομηνίας 29 Ιουλίου 2026, εκδόθηκε ως απάντηση στην κυβερνητική επιχειρηματολογία που παρέπεμπε στη συζήτηση του 2022 και στη συμμετοχή στελεχών του ΔΗΣΥ, δημιουργώντας την εντύπωση ότι το κόμμα είχε στηρίξει την κατάργηση της αναγραφής των γονέων.
Το κείμενο του ΔΗΣΥ, ωστόσο, δεν κατονομάζει συγκεκριμένο κυβερνητικό αξιωματούχο και δεν παραθέτει αυτούσια τη δήλωση στην οποία απαντά. Επομένως, δεν μπορεί να αποδοθεί με ασφάλεια η επίμαχη διατύπωση σε συγκεκριμένο πρόσωπο χωρίς επίσημο απομαγνητοφωνημένο απόσπασμα.
Αυτό που προκύπτει καθαρά από τη χρονική ακολουθία είναι ότι η σύγκρουση αφορά την προσπάθεια της κυβέρνησης να συνδέσει τη σημερινή απόφαση με το πολιτικό υπόβαθρο της συζήτησης που είχε γίνει στη Βουλή πριν από τέσσερα χρόνια.
«Η κυβέρνηση παραπληροφορεί και μεταθέτει τις ευθύνες της για τις ταυτότητες», αναφέρει ο τίτλος της νέας ανακοίνωσης του ΔΗΣΥ.
Τι υποστηρίζει τώρα ο ΔΗΣΥ
Το κόμμα δηλώνει ότι ήταν και παραμένει αντίθετο στην καθολική αφαίρεση των πεδίων «όνομα πατρός» και «όνομα μητρός», εκτός εάν το ζητήσει ο ίδιος ο πολίτης.
Παραπέμπει μάλιστα σε ανακοίνωσή του στις 25 Μαΐου 2022, στην οποία σημείωνε ότι δεν υποστήριζε την κατάργηση της αναγραφής, αλλά «το δικαίωμα της εθελοντικής εξαίρεσης».
Η διαφορά δεν είναι λεκτική. Πρόκειται για δύο διαφορετικά μοντέλα:
- Καθολική αφαίρεση: κανένα νέο δελτίο ταυτότητας δεν αναγράφει τα ονόματα των γονέων.
- Εθελοντική εξαίρεση: τα πεδία παραμένουν, αλλά ο πολίτης μπορεί να ζητήσει να μην εμφανίζονται.
Ο ΔΗΣΥ υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση παρουσιάζει λανθασμένα το δεύτερο μοντέλο ως πολιτική στήριξη του πρώτου και ζητά την άμεση διόρθωση της απόφασης. Παράλληλα επαναλαμβάνει ότι έχει ετοιμάσει πρόταση νόμου που θα κατατεθεί στη Βουλή.
Τι είχε πει η Σάβια Ορφανίδου το 2022
Στη συζήτηση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων τον Μάιο του 2022, η βουλεύτρια του ΔΗΣΥ Σάβια Ορφανίδου είχε επισημάνει ότι η αναγραφή των στοιχείων των γονέων μπορούσε να προκαλέσει στιγματισμό ή δυσμενή διάκριση σε ορισμένα παιδιά.
Η θέση που είχε διατυπωθεί δημόσια ήταν ότι πρέπει να υπάρχει προσωπική επιλογή. Δηλαδή, να προστατεύονται όσοι δεν επιθυμούν την εμφάνιση της συγκεκριμένης οικογενειακής πληροφορίας, χωρίς να επιβάλλεται η αφαίρεση σε όλους.
Η αναφορά αυτή είναι κρίσιμη, επειδή επιβεβαιώνει ότι υπήρχε πράγματι στέλεχος του ΔΗΣΥ που πίεζε για αλλαγή. Δεν αποδεικνύει, όμως, ότι το κόμμα υποστήριζε την καθολική κατάργηση των δύο πεδίων.
Ο Νίκος Νουρής είχε απορρίψει την καθολική αφαίρεση
Ακόμη πιο σαφής ήταν η θέση του τότε Υπουργού Εσωτερικών Νίκου Νουρή, ο οποίος υπηρετούσε στην κυβέρνηση του ΔΗΣΥ.
Στις 6 Ιουνίου 2022, κατά τη συζήτηση στη Βουλή, είχε δηλώσει ότι η αφαίρεση των στοιχείων δημιουργούσε αντικειμενικές και τεχνικές δυσκολίες. Είχε υποστηρίξει ότι, με το σύστημα που λειτουργούσε τότε, τα στοιχεία δεν μπορούσαν να αφαιρεθούν από την ταυτότητα χωρίς να επηρεαστεί και το ηλεκτρονικό μητρώο, κάτι που χαρακτήριζε μη επιθυμητό.
Είχε επίσης επικαλεστεί λόγους ασφάλειας στις συναλλαγές και ταυτοποίησης, καθώς και το σημαντικό κόστος και τον χρόνο που θα απαιτούσε οποιαδήποτε αλλαγή.
Το ιστορικό αρχείο, συνεπώς, δεν στηρίζει τον ισχυρισμό ότι η τότε κυβέρνηση είχε αποφασίσει ή υιοθετήσει την καθολική αφαίρεση. Δείχνει μια εσωτερική συζήτηση στην οποία υπήρχε από τη μία η πρόταση για εθελοντική εξαίρεση και από την άλλη η επιφυλακτική ή αρνητική στάση του αρμόδιου υπουργού.
Τι έκανε διαφορετικά η σημερινή κυβέρνηση
Η σημερινή απόφαση εφαρμόστηκε από τον Ιούλιο του 2026 για όλες τις νέες ταυτότητες. Τα ονόματα πατέρα και μητέρας δεν εμφανίζονται πλέον πάνω στην κάρτα, ανεξάρτητα από την προτίμηση του κατόχου.
Η αλλαγή προήλθε από τη Διεύθυνση Αρχείου Πληθυσμού και υλοποιήθηκε διοικητικά, με τροποποίηση της σύμβασης για την έκδοση των βιομετρικών ταυτοτήτων. Το Υπουργείο Εσωτερικών επικαλέστηκε:
- την προστασία της ιδιωτικής ζωής και την ελαχιστοποίηση των προσωπικών δεδομένων,
- την αποφυγή αποκάλυψης ευαίσθητων οικογενειακών πληροφοριών,
- τη θέση ότι η ταυτότητα πιστοποιεί τον κάτοχο και όχι τη συγγένεια,
- και την πρακτική που ακολουθείται στα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ.
Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός 2025/1208 καθορίζει τα κοινά πρότυπα ασφαλείας, αλλά δεν απαγορεύει την αναγραφή των ονομάτων των γονέων. Η αφαίρεση ήταν κυπριακή διοικητική επιλογή.
Το αδύναμο σημείο της κυβέρνησης
Ανεξάρτητα από το αν κάποιος συμφωνεί ή διαφωνεί με την αφαίρεση, το μεγαλύτερο πολιτικό πρόβλημα της κυβέρνησης είναι ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόστηκε η αλλαγή.
Δεν προηγήθηκε ευρεία δημόσια ενημέρωση ούτε συζήτηση στη Βουλή. Πολλοί πολίτες αντιλήφθηκαν τη διαφοροποίηση όταν παρέλαβαν το νέο έγγραφό τους. Η εξήγηση δόθηκε εκ των υστέρων, αφού είχαν ήδη ξεκινήσει οι αντιδράσεις.
Η επίκληση της συζήτησης του 2022 δεν αναιρεί αυτό το κενό. Τότε δεν ελήφθη απόφαση για καθολική αφαίρεση, ούτε η συζήτηση κατέληξε σε νομοθετική ή διοικητική αλλαγή αντίστοιχη με αυτή που εφαρμόστηκε σήμερα.
Το αδύναμο σημείο της πρότασης του ΔΗΣΥ
Η ελεύθερη επιλογή παρουσιάζεται ως συμβιβαστική λύση, αλλά δημιουργεί πρακτικά ερωτήματα.
Αν εκδίδονται δύο διαφορετικοί τύποι ταυτότητας, η απουσία των ονομάτων μόνο σε ορισμένες κάρτες μπορεί να οδηγήσει σε εικασίες για την οικογενειακή κατάσταση του κατόχου. Παράλληλα, το σύστημα έκδοσης και η σύμβαση με τον προμηθευτή θα πρέπει να προσαρμοστούν ώστε να υποστηρίζουν και τις δύο επιλογές.
Αυτά είναι ζητήματα που θα πρέπει να απαντηθούν όταν κατατεθεί το τελικό κείμενο της πρότασης νόμου.
Τι ισχύει σήμερα
- Οι νέες ταυτότητες που εκδίδονται από τον Ιούλιο του 2026 δεν αναγράφουν τα ονόματα των γονέων.
- Τα στοιχεία των γονέων δεν διαγράφηκαν από το Αρχείο Πληθυσμού.
- Οι παλαιότερες έγκυρες ταυτότητες δεν χρειάζεται να αντικατασταθούν μόνο επειδή περιλαμβάνουν τα δύο πεδία.
- Η πρόταση του ΔΗΣΥ δεν έχει ακόμη ψηφιστεί και δεν δημιουργεί σήμερα δικαίωμα επιλογής.
- Η κυβέρνηση δεν έχει ανακοινώσει πρόθεση ανατροπής της απόφασης.
MoneyMatters View
Το αρχειακό υλικό επιτρέπει ένα σαφές συμπέρασμα: το θέμα πράγματι συζητήθηκε το 2022 με ενεργή συμμετοχή βουλευτών του ΔΗΣΥ, αλλά η θέση που καταγράφηκε από το κόμμα αφορούσε την εθελοντική εξαίρεση και όχι την καθολική αφαίρεση.
Παράλληλα, ο τότε Υπουργός Εσωτερικών Νίκος Νουρής είχε εκφράσει σοβαρές αντιρρήσεις για μια γενικευμένη αλλαγή. Η σημερινή κυβέρνηση, επομένως, μπορεί να επικαλείται ότι το ζήτημα δεν εμφανίστηκε ξαφνικά το 2026, αλλά δεν μπορεί να παρουσιάζει τη σημερινή καθολική αφαίρεση ως απόφαση που είχε ήδη υιοθετηθεί από την προηγούμενη διακυβέρνηση.
Η ουσία είναι ότι η αλλαγή του 2026 αποφασίστηκε και εφαρμόστηκε από τη σημερινή διοίκηση. Η πολιτική ευθύνη γι’ αυτήν, αλλά και για την ανεπαρκή ενημέρωση των πολιτών, δεν μεταφέρεται αυτόματα σε όσους είχαν συζητήσει διαφορετικές επιλογές τέσσερα χρόνια νωρίτερα.
Η συνέχεια θα δοθεί στη Βουλή. Εκεί η κυβέρνηση, ο ΔΗΣΥ και τα υπόλοιπα κόμματα θα πρέπει να τοποθετηθούν όχι μόνο για το παρελθόν, αλλά για το πρακτικό ερώτημα που αφορά κάθε πολίτη: θα παραμείνει η καθολική αφαίρεση ή θα κατοχυρωθεί δικαίωμα επιλογής;
The post Ταυτότητες: Ποιος λέει την αλήθεια για το 2022 – Νέα μετωπική ΔΗΣΥ και κυβέρνησης appeared first on moneymatters.cy.
