Οι ψυχικές διαταραχές αυξάνονται παγκοσμίως και εκτιμάται ότι έως το 2050 θα επηρεάζουν 1,2 δισ. ανθρώπους. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, επιστήμονες και ερευνητές προσπαθούν να τις κατανοήσουν καλύτερα, να εργαστούν για την πρόληψή τους και να αναπτύξουν νέα θεραπευτικά εργαλεία.
Σε αντίθεση με τις θεραπείες που βασίζονται σε φάρμακα, οι ψυχοθεραπείες που βασίζονται στον λόγο και στοχεύουν σε ψυχικές διαταραχές είναι πιο δύσκολο να αναπτυχθούν, καθώς ούτε οι κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους ούτε τα ζωικά μοντέλα μπορούν να αναπαράγουν πλήρως την πολυπλοκότητα των υπό μελέτη καταστάσεων, δημιουργώντας στην πορεία τόσο πρακτικά όσο και ηθικά εμπόδια.
Τώρα, μια ερευνητική ομάδα στο Πολυτεχνείο της Δρέσδης στη Γερμανία πραγματοποίησε μελέτη για να διερευνήσει αν τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLM) μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εργαλεία για την προσομοίωση ψυχικών διαταραχών στον άνθρωπο.
«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα μπορούν να αναπαράγουν μοτίβα των ανθρώπινων συναισθηματικών και γνωστικών διεργασιών υπό ελεγχόμενες συνθήκες», δήλωσε η δρ Μαγδαλένα Βέκενμποργκ, επικεφαλής της ομάδας PsychoDigital Research στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Δρέσδης.
«Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτά τα μοντέλα ως εργαλεία για να κατανοήσουμε καλύτερα τους υποκείμενους μηχανισμούς και να διερευνήσουμε νέες προσεγγίσεις, για παράδειγμα στην ψυχοθεραπεία που βασίζεται στον διάλογο».
Μπορούν τα LLM να αναπαράγουν τα ανθρώπινα συναισθήματα;
Παρότι ορισμένες ψυχικές διαταραχές έχουν μοντελοποιηθεί σε ποντίκια και άλλους οργανισμούς, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αυτές οι προσεγγίσεις δεν καταφέρνουν να αποτυπώσουν την πολυπλοκότητα και την υποκειμενικότητα της ανθρώπινης συμπεριφοράς.
Προσθέτουν ότι τα LLM έχουν αναδειχθεί σε ισχυρά υπολογιστικά συστήματα που προσεγγίζουν ορισμένες πτυχές της ανθρώπινης διανοητικής ικανότητας.
«Σε πολλούς απρόσμενους τομείς, όπως η πειθώ, η κατανόηση συναισθημάτων και η λογική σκέψη, αυτά τα μοντέλα είναι αντίστοιχα με τις ανθρώπινες ικανότητες», έγραψαν οι συγγραφείς.
Στη μελέτη τους, η ερευνητική ομάδα ζήτησε από τα LLM να μιμηθούν συναισθήματα όπως φόβο, άγχος, θυμό, αηδία, λύπη, ανησυχία και στρες, χρησιμοποιώντας τα ως πειραματικά μοντέλα για τη μελέτη πτυχών των ψυχικών διαταραχών.
Στη συνέχεια, δοκίμασαν αν, αφού τα LLM έφταναν σε αυτές τις καταστάσεις, θα μπορούσαν να αντιστραφούν μέσω διαφορετικών στρατηγικών ρύθμισης.
Τέλος, αξιολόγησαν αν η πρόκληση ενός συγκεκριμένου συναισθήματος σε ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης θα το οδηγούσε στα ίδια είδη λαθών που κάνουν και οι άνθρωποι όταν νιώθουν το ίδιο συναίσθημα.
Διαπίστωσαν ότι, παρότι τα μοντέλα δεν διαθέτουν ψυχικές καταστάσεις όπως οι άνθρωποι, μπορούν παρ’ όλα αυτά να μιμηθούν ορισμένους τρόπους σκέψης μέσω του τρόπου με τον οποίο επεξεργάζονται τη γλώσσα.
Αυτό καθιστά δυνατό να πραγματοποιηθούν πάνω τους πειραματικές δοκιμές που θα ήταν αδύνατο ή αντιδεοντολογικό να γίνουν σε ανθρώπους ή ζώα.
Σύμφωνα με τον Γιάκομπ Ν. Κάτερ από το Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Δρέσδης, ένα από τα πλεονεκτήματα των πειραμάτων με LLM είναι ότι μπορούν να επαναλαμβάνονται υπό απολύτως ίδιες συνθήκες, όσο συχνά χρειάζεται, με δυνατότητα συστηματικής μεταβολής των παραμέτρων.
«Αυτό επιτρέπει νέα, δεδομενοκεντρικά πειράματα στην ψυχολογική και βιοϊατρική έρευνα, που μέχρι σήμερα δεν ήταν εφικτά», είπε.
gr.euronews
The post Τεχνητή νοημοσύνη και ψυχική υγεία: μελέτη εξετάζει αν τα LLM μιμούνται ανθρώπινα συναισθήματα appeared first on SciNews.eu.
