Με άρθρο του ο Κόνορ Μπόλαντ καθηγητής Επιστήμης Υλικών και Αναπληρωτής Διευθυντής Καινοτομίας στο Ινστιτούτο RAPID του Πανεπιστημίου Dublin City University (DCU) εξηγεί πως η γεωμετρία ήταν αυτή που έδωσε το πλεονέκτημα στην εθνική ομάδα της Ισπανίας.
Κυρίως στη νίκη της με 2-0 επί της Γαλλίας στον ημιτελικό όσο και στον τελικό με την Αργεντινή η Ισπανία σχημάτιζε συνεχώς καθαρά τρίγωνα πάσας γύρω από τους παίκτες της αντιπάλης ομάδας. Με αυτόν τον τρόπο σε αρκετές φάσεις έδινε την εντύπωση ότι είχε περισσότερους ποδοσφαιριστές στο γήπεδο.
Κάθε φορά που ένας Ισπανός δεχόταν την μπάλα δύο συμπαίκτες του εμφανίζονταν αμέσως σε διαφορετικές γωνίες υποδοχής ενώ οι αντίπαλοι έφταναν σχεδόν πάντα ένα κλάσμα του δευτερολέπτου αργότερα.
Το τρίγωνο δεν ήταν σημαντικό επειδή ήταν συμμετρικό ή όμορφο αλλά επειδή πρόσφερε επιλογές στην Ισπανία και αβεβαιότητα στους αντιπάλους της. Κάθε πάσα ανάγκαζε έναν αντίπαλο αμυντικό να πάρει μια απόφαση: να πιέσει τον κάτοχο της μπάλας, να κλείσει την εσωτερική γραμμή πάσας ή να καλύψει τον χώρο πίσω από την άμυνα. Μέχρι να αποφασίσει όμως η μπάλα είχε ήδη μετακινηθεί και η γεωμετρία της φάσης είχε αλλάξει. Η Ισπανία δεν έβρισκε απλώς ελεύθερους χώρους. Έλεγχε πότε και πού θα δημιουργούνταν ο επόμενος ελεύθερος χώρος.
Γιατί τα τρίγωνα λειτουργούν
Αν τρεις επιθετικοί βρίσκονται στην ίδια ευθεία ένας αμυντικός μπορεί συχνά να καλύψει δύο επιλογές πάσας ταυτόχρονα. Αν όμως ένας από τους παίκτες μετακινηθεί λίγο στο πλάι οι γραμμές πάσας χωρίζονται.
Ο αμυντικός τότε αναγκάζεται να επιλέξει ποια διαδρομή θα κλείσει. Αν πιέσει τον κάτοχο της μπάλας υπάρχει διαθέσιμη πάσα γύρω του. Αν προστατεύσει την εσωτερική διαδρομή μπορεί να ανοίξει η εξωτερική. Αν δεύτερος αμυντικός κινηθεί για βοήθεια δημιουργείται κενός χώρος αλλού.
Ένα αποτελεσματικό ποδοσφαιρικό τρίγωνο δεν χρειάζεται να έχει ίσες πλευρές ή γωνίες 60 μοιρών. Το ιδανικό του σχήμα αλλάζει συνεχώς ανάλογα με τη θέση των αντιπάλων, τον προσανατολισμό του σώματός τους, την ταχύτητα της μπάλας και τον διαθέσιμο χώρο.
Ένα πολύ στενό τρίγωνο κλείνει εύκολα επειδή ένας αμυντικός μπορεί να καλύψει δύο γραμμές πάσας. Ένα υπερβολικά ανοιχτό τρίγωνο απαιτεί μεγαλύτερες πάσες δίνοντας περισσότερο χρόνο στον αντίπαλο να τις ανακόψει. Στον ημιτελικό απέναντι στη Γαλλία η Ισπανία έβρισκε διαρκώς τη σωστή ισορροπία: οι παίκτες ήταν αρκετά κοντά ώστε να συνδυάζονται γρήγορα, αλλά και αρκετά μακριά ώστε να διασπούν την πίεση των αντιπάλων.
Ένα γήπεδο πιθανοτήτων
Η γεωμετρία στο ποδόσφαιρο αφορά όχι μόνο τον χώρο αλλά και τον χρόνο. Μια γραμμή πάσας δεν είναι ελεύθερη μόνο επειδή δεν υπάρχει αμυντικός πάνω της. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η μπάλα θα φτάσει στον αποδέκτη πριν προλάβει ο αντίπαλος να την αναχαιτίσει.
Τα σύγχρονα συστήματα ανάλυσης χρησιμοποιώντας δεδομένα εντοπισμού των παικτών υπολογίζουν ποιος είναι πιθανότερο να φτάσει πρώτος σε κάθε σημείο του γηπέδου λαμβάνοντας υπόψη τη θέση, την κατεύθυνση, την ταχύτητα και την επιτάχυνσή του. Έτσι δημιουργείται ένας δυναμικός χάρτης ελέγχου του χώρου που αλλάζει διαρκώς.
Το δεύτερο γκολ της Ισπανίας στον ημιτελικό που σημείωσε ο Πέδρο Πόρο στο 58ο λεπτό αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Αφού αντάλλαξε πάσες με τον Ντάνι Όλμο συνέχισε την κίνησή του και βρέθηκε σε θέση να σκοράρει. Η πρώτη πάσα τράβηξε την προσοχή των αμυντικών ενώ η κίνησή του δημιούργησε νέα γωνία για την επιστροφή της μπάλας.
Ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο δίκτυο
Οι συνδυασμοί τριών παικτών κάνουν την άμυνα ακόμη πιο δύσκολη. Η δύναμη της Ισπανίας δεν βρισκόταν σε ένα μόνο τρίγωνο αλλά στην ταχύτητα με την οποία δημιουργούσε συνεχώς νέα. Ένας μέσος μπορούσε να αποτελεί κορυφή πολλών διαφορετικών τριγώνων ταυτόχρονα συνδεόμενος με αμυντικούς, πλάγιους μπακ, εξτρέμ και άλλους μέσους.
Οι αναλύσεις δικτύων πάσας αντιμετωπίζουν τους παίκτες ως κόμβους και τις πάσες ως συνδέσεις. Ωστόσο, ένα στατικό διάγραμμα μετά το τέλος του αγώνα δεν αποτυπώνει την πραγματικότητα. Η Ισπανία αναδημιουργούσε αυτές τις συνδέσεις με κάθε κίνηση και κάθε πρώτο άγγιγμα της μπάλας.
Η αξία μιας πάσας δεν εξαρτάται μόνο από το πού καταλήγει η μπάλα αλλά και από το πώς αλλάζει τις πιθανότητες της επόμενης φάσης. Για αυτόν τον λόγο δέκα οριζόντιες πάσες δεν είναι απαραίτητα καλύτερες από μία πάσα που βγάζει εκτός φάσης δύο αμυντικούς.
Η τακτική των τριγώνων στο μπάσκετ
Τα τρίγωνα δεν αποτελούν αποκλειστικότητα του ποδοσφαίρου. Στο μπάσκετ οι Σικάγο Μπουλς του Φιλ Τζάκσον χρησιμοποίησαν εκτεταμένα την περίφημη «triangle offense», που σχεδιάστηκε από τον Τεξ Γουίντερ για τον Μάικλ Τζόρνταν και τους συμπαίκτες του. Η τακτική τοποθετούσε τρεις παίκτες στη μία πλευρά του γηπέδου δημιουργώντας συνεχώς επιλογές για πάσες, κοψίματα και εκτέλεση.
Παρότι πρόκειται για διαφορετικό άθλημα η βασική αρχή είναι η ίδια: τα τρίγωνα διατηρούν πάντα περισσότερες από μία επιλογές. Αν κλείσει μία διαδρομή υπάρχει κάποια άλλη διαθέσιμη. Αν η άμυνα ακολουθήσει την μπάλα, ανοίγει χώρος αλλού.
Το κλειδί της επιτυχίας
Το πρόβλημα της Γαλλίας απέναντι στην Ισπανία δεν ήταν απλώς ότι έτρεξε λιγότερο. Η αποτελεσματική πίεση απαιτεί οι αμυντικοί να κινούνται συντονισμένα κλείνοντας ταυτόχρονα τις συνδεδεμένες επιλογές πάσας. Μετά τον ημιτελικό ο Κιλιάν Εμπαπέ δήλωσε ότι υπήρξε «έλλειψη επικοινωνίας» στην πίεση της Γαλλίας. Η Ισπανία μετακινούσε την μπάλα και τους παίκτες της τόσο γρήγορα ώστε οι Γάλλοι δεν προλάβαιναν να αναδιοργανωθούν.
Ένα τρίγωνο σχεδιασμένο στον πίνακα τακτικής δεν αρκεί από μόνο του. Η αποτελεσματικότητά του εξαρτάται από το αν οι παίκτες παρατηρούν το χώρο πριν δεχθούν την μπάλα ανοίγουν σωστά το σώμα τους και χρησιμοποιούν το πρώτο κοντρόλ έτσι ώστε να διατηρούν περισσότερες από μία επιλογές για την επόμενη ενέργεια.
Η πραγματική μάχη ήταν ανάμεσα στην ταχύτητα με την οποία η Ισπανία αναδιαμόρφωνε τις θέσεις της και στην ταχύτητα με την οποία η Γαλλία μπορούσε να αναγνωρίσει και να αντιμετωπίσει αυτές τις αλλαγές. Η Ισπανία άλλαζε συνεχώς το πρόβλημα πριν προλάβει η αντίπαλος να βρει τη λύση μια τακτική που την οδήγησε τελικά στην κατάκτηση του μεγαλύτερου τροπαίου στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο.
Naftemporiki.gr
The post Πώς η γεωμετρία νίκησε τον Μέσι και τον Εμπαπέ appeared first on SciNews.eu.
