Κοιτούσα τη φωτογραφία και παρακαλούσα να είναι fake. Να πρόκειται για ένα ακόμη κατασκεύασμα της τεχνητής νοημοσύνης ή για ένα χοντροκομμένο φωτομοντάζ, από αυτά που κατακλύζουν καθημερινά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Γι’ αυτό ζήτησα από τον ψηφιακό μου βοηθό να ελέγξει εξονυχιστικά την αυθεντικότητά της. Η έρευνα έδειξε δυστυχώς ότι η φωτογραφία προέρχεται πράγματι από εκδήλωση του Τεχνικού Επαγγελματικού Κολεγίου της Βίνιτσα της Ουκρανίας. Βέβαια, οι άνθρωποι του κολεγίου ισχυρίζονται ότι η αλήθεια δεν είναι αυτή που φαίνεται! Ισχυρίζονται ότι η φωτογραφία έχει παρουσιαστεί αντεστραμμένη, σαν να τη βλέπουμε μέσα από καθρέφτη, ώστε το σχήμα που σχημάτισαν οι φοιτητές να παραπέμπει σε ναζιστική σβάστικα.
Αυτό όμως, δεν αλλάζει την ουσία. Αντιγράφοντας κάποιους Έλληνες ακροδεξιούς της Χρυσής Αυγής, οι Ουκρανοί διοργανωτές ισχυρίζονται ότι οι φοιτητές σχημάτισαν τη «σβάργκα», ένα αρχαίο σύμβολο της ουκρανικής παράδοσης, και όχι τη ναζιστική σβάστικα. Μόνο που η ομοιότητα είναι ανατριχιαστική και αυταπόδεικτη. Η αλλαγή της φοράς δεν αλλάζει το σχήμα, ούτε διαγράφει όσα αυτό συμβολίζει στη συλλογική μνήμη της ανθρωπότητας.
Το ερώτημα είναι απλό: ποιος φωστήρας αποφάσισε ότι ήταν καλή ιδέα, εν έτει 2026, ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα να σχηματίσει με τα σώματα νέων ανθρώπων ένα σύμβολο που παραπέμπει ευθέως στη ναζιστική θηριωδία; Και μήπως αυτή η εικόνα δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ακόμη μία ένδειξη ότι ολοένα περισσότερες κοινωνικές ομάδες και δημόσιοι παράγοντες στην Ουκρανία δεν αισθάνονται πλέον την ανάγκη να κρύψουν την ανοχή, ίσως ακόμη και τον θαυμασμό τους, προς σύμβολα, ιδέες και αντιλήψεις που συνδέθηκαν με τον ναζισμό; Πρόκειται για περιθωριακές εξαιρέσεις ή για ένα φαινόμενο που διευρύνεται, την ώρα που οι δυτικοί σύμμαχοι του Κιέβου επιλέγουν να κοιτούν προς την άλλη κατεύθυνση;
Και οι Βρυξέλλες; Δεν είδαν, δεν άκουσαν, δεν προβληματίστηκαν; Ή μήπως αρκεί να βαφτίσουμε τη σβάστικα «παραδοσιακό μοτίβο» και να την κοιτάξουμε από την άλλη πλευρά, για να εξαφανιστεί το προφανές;
Ω.
