Σε μια νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη κλιμάκωση, ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι κάθε ιρανική επίθεση εναντίον πλοίου στα Στενά του Ορμούζ θα προκαλεί αμερικανικό πλήγμα σε μία γέφυρα ή έναν ηλεκτροπαραγωγικό σταθμό στο Ιράν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος διατύπωσε την απειλή μέσω του Truth Social, διευκρινίζοντας ότι ο νέος κανόνας αντιποίνων θα εφαρμόζεται ανεξάρτητα από το εάν η επίθεση πραγματοποιείται με πύραυλο, ρουκέτα, μη επανδρωμένο αεροσκάφος ή άλλο όπλο.
Σύμφωνα με τον Τραμπ, οι πιθανοί στόχοι περιλαμβάνουν υποδομές που βρίσκονται κοντά ή ακόμη και μέσα στην περιοχή της Τεχεράνης. Η αναφορά αυτή διευρύνει γεωγραφικά και πολιτικά το εύρος των αμερικανικών απειλών, καθώς μεταφέρει το ενδεχόμενο πληγμάτων από τις παράκτιες ζώνες και τα στρατιωτικά σημεία προς κρίσιμες αστικές υποδομές.
Ένας μηχανισμός αυτόματης κλιμάκωσης
Η νέα διατύπωση δεν αποτελεί απλώς ακόμη μία γενική προειδοποίηση. Δημιουργεί έναν δημόσια διακηρυγμένο μηχανισμό αντιποίνων: μία ιρανική επίθεση σε πλοίο θα ισοδυναμεί με την καταστροφή ενός συγκεκριμένου έργου υποδομής.
Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης. Ένα περιστατικό στο Ορμούζ, ακόμη και εάν προκύψει από λανθασμένη αναγνώριση, ενέργεια περιφερειακής δύναμης ή επίθεση με αμφισβητούμενη προέλευση, μπορεί να ενεργοποιήσει αμερικανικό πλήγμα και νέο κύκλο ιρανικών αντιποίνων.
Η Associated Press επισημαίνει ότι η Τεχεράνη έχει ήδη απαντήσει στα αμερικανικά πλήγματα στοχεύοντας ενεργειακές και υδατικές υποδομές σε χώρες του Κόλπου. Παράλληλα, οι Χούθι στην Υεμένη έχουν απειλήσει τη σαουδαραβική ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα, ανοίγοντας το ενδεχόμενο ταυτόχρονης πίεσης σε δύο κρίσιμα θαλάσσια περάσματα.
Οι υποδομές μπαίνουν στο επίκεντρο
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη διευρύνει την εκστρατεία τους πέρα από αμιγώς στρατιωτικούς στόχους. Αμερικανικά πλήγματα έχουν προκαλέσει ζημιές σε ιρανικές γέφυρες, ενώ το Ιράν έχει απαντήσει με επιθέσεις σε εγκαταστάσεις ενέργειας και αφαλάτωσης στην περιοχή.
Η μετατόπιση της σύγκρουσης προς ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς, γέφυρες και δίκτυα κοινής ωφέλειας έχει σοβαρές συνέπειες για τον άμαχο πληθυσμό. Η καταστροφή τέτοιων υποδομών μπορεί να διακόψει την ηλεκτροδότηση, τις μεταφορές, την παροχή νερού και τη λειτουργία νοσοκομείων και βιομηχανικών μονάδων.
Η στρατιωτική χρησιμότητα κάθε στόχου και η αναλογικότητα κάθε επίθεσης αποτελούν κρίσιμα ζητήματα του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Η δημόσια υπόσχεση αντιποίνων με αριθμητική αντιστοίχιση δεν απαλλάσσει καμία πλευρά από την υποχρέωση να διακρίνει στρατιωτικούς στόχους από πολιτικές υποδομές.
Το Ορμούζ παραμένει η παγκόσμια εστία κινδύνου
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κεντρική αρτηρία της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς. Σε συνθήκες ειρήνης, από το πέρασμα διακινείται περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που εμπορεύονται διεθνώς.
Κάθε νέα επίθεση αυξάνει τα ασφάλιστρα πολέμου, το κόστος ναύλωσης και τον κίνδυνο για τα πληρώματα, ενώ περιορίζει τη διάθεση των εταιρειών να στείλουν πλοία στην περιοχή. Η επίδραση μεταφέρεται γρήγορα στις τιμές ενέργειας, στον πληθωρισμό και στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Το τελεσίγραφο του Τραμπ επιδιώκει να λειτουργήσει αποτρεπτικά. Ταυτόχρονα, όμως, δεσμεύει δημόσια την Ουάσιγκτον σε μια ακολουθία αντιποίνων που μπορεί να κάνει δυσκολότερη οποιαδήποτε αποκλιμάκωση και να μετατρέψει κάθε συμβάν στο Ορμούζ σε πιθανό πυροκροτητή ευρύτερου πολέμου.
