Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να διακόψει προσωρινά τις αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές στο Ιράν, έπειτα από 13 συνεχόμενες ημέρες πληγμάτων, δεν αποτελεί κατάπαυση του πυρός ούτε εγγύηση αποκλιμάκωσης. Αποκαλύπτει, όμως, το πραγματικό όριο μιας παρατεταμένης στρατιωτικής εκστρατείας: τα διαθέσιμα πυρομαχικά, την προστασία των αμερικανικών βάσεων και το ρίσκο μιας σύγκρουσης χωρίς σαφή έξοδο.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το CNN, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, στρατηγός Νταν Κέιν, εξέφρασαν στον πρόεδρο σοβαρές επιφυλάξεις για μια ευρύτερη κλιμάκωση. Στο επίκεντρο βρέθηκαν τα αποθέματα όπλων και ειδικά οι αναχαιτιστές αεράμυνας που απαιτούνται για την προστασία στρατευμάτων, βάσεων, συμμάχων και κρίσιμων υποδομών.
Η παύση δεν είναι το τέλος του πολέμου
Η αμερικανική διοίκηση περιγράφει τις επιχειρήσεις ως «σε παύση». Ο Λευκός Οίκος διατηρεί δημοσίως όλες τις επιλογές στο τραπέζι, ενώ ο Τραμπ συνεχίζει να απειλεί με βαρύτερα πλήγματα εάν η Τεχεράνη επιτεθεί ξανά σε αμερικανικά συμφέροντα ή διαταράξει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται. Η άφιξη αντιπροσωπείας του Ομάν στην Τεχεράνη, λίγες ώρες πριν από την εντολή να μην πραγματοποιηθούν νέοι βομβαρδισμοί, δείχνει ότι η στρατιωτική πίεση και η διπλωματία λειτουργούν ταυτόχρονα.
Η Ουάσιγκτον δεν έχει εγκαταλείψει την απειλή ισχύος. Προσπαθεί να μετατρέψει την παύση σε διαπραγματευτικό χώρο, χωρίς να εμφανιστεί ότι υποχωρεί.
Το κόστος των πυρομαχικών γίνεται στρατηγική μεταβλητή
Οι σύγχρονοι πόλεμοι καταναλώνουν ακριβά πυρομαχικά με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα από εκείνη με την οποία μπορούν να αναπληρωθούν. Οι αναχαιτιστές Patriot και άλλα συστήματα αεράμυνας δεν χρησιμοποιούνται μόνο για την επίθεση ή την άμυνα απέναντι στο Ιράν. Αποτελούν μέρος των δεσμεύσεων των ΗΠΑ στην Ευρώπη, στην Ασία και σε άλλες κρίσιμες περιοχές.
Ο στρατηγός Κέιν φέρεται να διαβεβαίωσε τον Τραμπ ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις μπορούν να εκτελέσουν οποιαδήποτε αποστολή. Η διαβεβαίωση, όμως, συνοδεύτηκε από προειδοποίηση για το τίμημα μιας παρατεταμένης εκστρατείας.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι ΗΠΑ μένουν χωρίς όπλα από τη μία ημέρα στην άλλη. Είναι ότι κάθε πρόσθετη εβδομάδα επιχειρήσεων μειώνει τα αποθέματα που πρέπει να παραμένουν διαθέσιμα για άλλες πιθανές κρίσεις. Η αμυντική βιομηχανία μπορεί να αυξήσει την παραγωγή, αλλά όχι ακαριαία.
Ο στρατιωτικός στόχος παραμένει ασαφής
Ένας βομβαρδισμός μπορεί να καταστρέψει εγκαταστάσεις, αποθήκες και εκτοξευτές. Δεν εγγυάται ότι το Ιράν θα εγκαταλείψει τη δυνατότητα να απειλεί τη ναυσιπλοΐα, να χρησιμοποιεί drones και πυραύλους ή να κινητοποιεί περιφερειακούς συμμάχους.
Οι στρατιωτικοί σύμβουλοι του Τραμπ φαίνεται να ανησυχούν ότι μια μεγαλύτερη εκστρατεία θα αύξανε το κόστος χωρίς να εξασφαλίζει το πολιτικό αποτέλεσμα που επιδιώκει ο Λευκός Οίκος. Η κατάληψη εδάφους ή η επιβολή αλλαγής καθεστώτος θα απαιτούσαν εντελώς διαφορετικό επίπεδο εμπλοκής, το οποίο ο πρόεδρος έχει αποφύγει να δεσμευθεί ότι θα αναλάβει.
Το δίλημμα είναι κλασικό: η στρατιωτική ισχύς μπορεί να αυξήσει την πίεση, αλλά όσο δεν υπάρχει σαφής τελικός στόχος μπορεί να παγιδεύσει και εκείνον που την ασκεί.
Τα Στενά του Ορμούζ είναι ο οικονομικός πυρήνας της κρίσης
Η σύγκρουση δεν αφορά μόνο τη στρατιωτική ισορροπία. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου. Πριν από την πολεμική κλιμάκωση, από τη θαλάσσια δίοδο περνούσε περίπου το ένα πέμπτο του διεθνούς εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Κάθε περιορισμός της κίνησης επηρεάζει:
- τις διεθνείς τιμές πετρελαίου και καυσίμων,
- το κόστος ασφάλισης πλοίων και φορτίων,
- τους ναύλους και τους χρόνους παράδοσης,
- τον πληθωρισμό σε εισαγωγικές οικονομίες,
- και τις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών για τα επιτόκια.
Για την Κύπρο, οι επιπτώσεις περνούν μέσα από το κόστος των καυσίμων, της ηλεκτροπαραγωγής, των αερομεταφορών, της ναυτιλίας και των εισαγόμενων προϊόντων. Ακόμη και μια προσωρινή αποκλιμάκωση μπορεί να μειώσει το risk premium, αλλά δεν εξαφανίζει την αβεβαιότητα όσο η δίοδος παραμένει μέρος της διαπραγμάτευσης.
Η πίεση από τα κράτη του Κόλπου
Οι χώρες του Κόλπου έχουν ισχυρό κίνητρο να αποτρέψουν μια ανεξέλεγκτη σύγκρουση. Φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις, εξάγουν ενέργεια και διαθέτουν κρίσιμες υποδομές που μπορούν να βρεθούν στο στόχαστρο αντιποίνων.
Για τις οικονομίες αυτές, ο πόλεμος απειλεί όχι μόνο την παραγωγή πετρελαίου, αλλά και αεροδρόμια, λιμάνια, τουρισμό, logistics και τη στρατηγική τους να προσελκύσουν διεθνείς επιχειρήσεις. Οι εκκλήσεις τους για αυτοσυγκράτηση δεν αποτελούν φιλοϊρανική στάση. Αποτελούν άμυνα των ίδιων των αναπτυξιακών τους μοντέλων.
Τι μπορεί να ακολουθήσει
Τρία σενάρια παραμένουν ανοικτά:
- Προσωρινή αποκλιμάκωση, με συνέχιση των συνομιλιών και μερική αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.
- Ελεγχόμενα πλήγματα, εάν η διπλωματία αποτύχει ή υπάρξει νέα ιρανική επίθεση.
- Ευρύτερη κλιμάκωση, με σοβαρότερες επιπτώσεις στα ενεργειακά δίκτυα, στα αμερικανικά αποθέματα όπλων και στην παγκόσμια οικονομία.
Η παύση των αεροπορικών επιδρομών δίνει χρόνο στη διπλωματία, όχι βεβαιότητα. Ο Τραμπ αντιμετωπίζει την ίδια εξίσωση που συνοδεύει κάθε μεγάλη στρατιωτική δύναμη: μπορεί να χτυπήσει, αλλά πρέπει να αποφασίσει τι ακριβώς θέλει να πετύχει, πόσο θα κοστίσει και τι άλλες κρίσεις μπορεί να εμφανιστούν όσο δεσμεύει τα όπλα του σε ένα μέτωπο.
Το φρένο στους βομβαρδισμούς δεν επιβλήθηκε μόνο από την πολιτική. Επιβλήθηκε και από τα μαθηματικά του πολέμου.
The post Το πραγματικό όριο του πολέμου στο Ιράν: Γιατί ο Τραμπ πάτησε φρένο μετά από 13 νύχτες appeared first on moneymatters.cy.
