Οι καταδίκες πέντε δημάρχων του CHP δεν είναι απομονωμένο δικαστικό επεισόδιο. Εντάσσονται σε μια βαθύτερη σύγκρουση για τον έλεγχο των μεγάλων πόλεων, την επιβίωση της οργανωμένης αντιπολίτευσης και το κατά πόσο η εκλογική νίκη μπορεί να ανατραπεί μέσω διοικητικών και ποινικών διαδικασιών.
- Ο δήμαρχος Μπεσίκτας καταδικάστηκε σε 23 χρόνια και τρεις μήνες.
- Οι άλλοι τέσσερις δήμαρχοι έλαβαν ποινές περίπου πέντε έως οκτώ ετών.
- Το CHP καταγγέλλει πολιτική στόχευση, η κυβέρνηση υπερασπίζεται την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.
- Το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει εκφράσει ανησυχία για πιέσεις σε δημάρχους της αντιπολίτευσης.
- Οι πόλεις αποτελούν βασική δεξαμενή πολιτικής νομιμοποίησης και πόρων.
Γιατί οι δήμοι έχουν στρατηγική σημασία
Το CHP κέρδισε την Κωνσταντινούπολη, την Άγκυρα και άλλες μεγάλες πόλεις από το 2019 και διεύρυνε την παρουσία του το 2024. Οι δήμοι προσφέρουν διοικητική εμπειρία, άμεση επαφή με εκατομμύρια πολίτες και πλατφόρμα ανάδειξης εθνικών ηγετών. Ο Εκρέμ Ιμάμογλου έγινε η σημαντικότερη προεδρική απειλή προς τον Ερντογάν ακριβώς μέσω της Κωνσταντινούπολης.
Η υπόθεση των περίπου 200 κατηγορουμένων στηρίχθηκε σε καταγγελίες για δωροδοκίες και δημοτικές συμβάσεις. Η καταπολέμηση διαφθοράς αποτελεί θεμιτή κρατική λειτουργία. Η πολιτική διαμάχη αφορά την ισοτιμία της εφαρμογής, τη χρήση συνεργαζόμενων ή μυστικών μαρτύρων και το αν παρόμοιες συναλλαγές δήμων του κυβερνώντος κόμματος εξετάζονται με την ίδια ένταση.
Η ευρωπαϊκή διάσταση
Το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει επανειλημμένα εκφράσει ανησυχία για συλλήψεις, απομακρύνσεις και διώξεις εκλεγμένων δημάρχων. Η Άγκυρα απορρίπτει την πολιτικοποίηση των υποθέσεων και τονίζει ότι κανείς δεν βρίσκεται υπεράνω του νόμου.
Η σύγκρουση επιβαρύνει τις σχέσεις με την Ευρώπη, αλλά δύσκολα θα οδηγήσει σε άμεση ρήξη. Η Τουρκία παραμένει κρίσιμη για ΝΑΤΟ, μεταναστευτικό, Μαύρη Θάλασσα και Μέση Ανατολή, γεγονός που περιορίζει τη διάθεση των εταίρων για σκληρή πίεση.
Strategist View
Η βασική στρατηγική συνέπεια είναι η μεταφορά του πολιτικού ανταγωνισμού από τις κάλπες στα δικαστήρια. Αν το CHP χάσει στελέχη, οργανωτική συνέχεια και πρόσβαση σε δημοτικές δομές, η κυβέρνηση μειώνει τον κίνδυνο μιας ενιαίας εναλλακτικής εξουσίας.
Το κέρδος όμως έχει κόστος. Όσο περισσότερο οι θεσμοί γίνονται αντιληπτοί ως εργαλεία πολιτικής επικράτησης, τόσο δυσκολότερη γίνεται η διατήρηση κοινωνικής νομιμοποίησης και διεθνούς εμπιστοσύνης. Η Τουρκία μπορεί να ενισχύει τον έλεγχο στο εσωτερικό και ταυτόχρονα να αποδυναμώνει την ήπια ισχύ της στο εξωτερικό.
