Η ακραία συγκέντρωση των κερδών σε λίγες μετοχές τεχνητής νοημοσύνης θυμίζει όλο και περισσότερο την περίοδο πριν από τη φούσκα των dot-com, με κορυφαίους αναλυτές να προειδοποιούν για αυξημένο επενδυτικό κίνδυνο.
Ένα μοτίβο που θυμίζει το 2000
Η Wall Street έχει βιώσει πολλές περιόδους έντονου ενθουσιασμού, όμως αυτό που καταγράφεται τους τελευταίους μήνες προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στους αναλυτές. Δεν είναι τόσο το γεγονός ότι οι βασικοί χρηματιστηριακοί δείκτες κινούνται σε ιστορικά υψηλά, αλλά ο τρόπος με τον οποίο επιτυγχάνεται αυτή η άνοδος.
Όλο και λιγότερες εταιρείες οδηγούν ολόκληρη την αγορά υψηλότερα, δημιουργώντας μια εικόνα που θυμίζει έντονα την περίοδο της φούσκας των εταιρειών διαδικτύου στα τέλη της δεκαετίας του 1990.
Το «dispersion» χτυπά καμπανάκι
Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκεται η λεγόμενη διασπορά αποδόσεων (dispersion), δηλαδή η διαφορά ανάμεσα στις μετοχές που σημειώνουν εντυπωσιακά κέρδη και σε εκείνες που μένουν πίσω ή υποχωρούν.
Σύμφωνα με τον αναλυτή Όουεν Λάμοντ της Acadian Asset Management, οι μήνες Απρίλιος και Μάιος 2026 κατέγραψαν τη δεύτερη και τρίτη μεγαλύτερη διασπορά αποδόσεων από το 1995.
Μόνο δύο μήνες εμφανίζουν μεγαλύτερη απόκλιση: ο Δεκέμβριος του 1999 και ο Φεβρουάριος του 2000, δηλαδή η κορύφωση της χρηματιστηριακής φούσκας των dot-com.
Η άνοδος συγκεντρώνεται σε λίγες εταιρείες
Σε μια υγιή ανοδική αγορά, τα κέρδη κατανέμονται σε μεγάλο μέρος των εισηγμένων εταιρειών.
Σήμερα όμως το μεγαλύτερο μέρος της ανόδου προέρχεται από λίγες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Τεχνητή Νοημοσύνη, στους ημιαγωγούς και στις υποδομές υπολογιστικής ισχύος.
Εκτός από τους τεχνολογικούς κολοσσούς όπως η Nvidia, η Microsoft και η Apple, εντυπωσιακές αποδόσεις καταγράφουν και εταιρείες όπως η Micron Technology και η SK Hynix.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ αντιπροσώπευαν μόλις 1,1% του παγκόσμιου δείκτη MSCI All Country World Index, συνέβαλαν σχεδόν κατά 17% στη συνολική άνοδο του δείκτη μέσα σε έναν μόνο μήνα.
Γιατί αυτό αποτελεί κίνδυνο
Όταν οι αποδόσεις συγκεντρώνονται σε ελάχιστες μετοχές, δημιουργείται ένας αυτοτροφοδοτούμενος κύκλος.
Οι συνεχείς άνοδοι αναγκάζουν διαχειριστές κεφαλαίων και θεσμικούς επενδυτές να αυξάνουν την έκθεσή τους στις ίδιες εταιρείες, ώστε να μην υστερούν έναντι των χρηματιστηριακών δεικτών.
Η αυξημένη ζήτηση οδηγεί σε ακόμη υψηλότερες αποτιμήσεις, οι οποίες προσελκύουν νέους επενδυτές, ενισχύοντας περαιτέρω την ανοδική πορεία.
Πρόκειται για έναν μηχανισμό που έχει εμφανιστεί επανειλημμένα πριν από σημαντικές διορθώσεις στις αγορές.
Είναι πράγματι φούσκα;
Οι ειδικοί αποφεύγουν να δώσουν κατηγορηματική απάντηση.
Ο Όουεν Λάμοντ επισημαίνει ότι η υψηλή διασπορά αποδόσεων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η αγορά βρίσκεται σε φούσκα. Σε ορισμένες περιπτώσεις αντανακλά πραγματικές τεχνολογικές αλλαγές και ουσιαστική βελτίωση των προοπτικών συγκεκριμένων επιχειρήσεων.
Παρόμοια εικόνα είχε παρατηρηθεί και το 2020, όταν τα πρώτα αποτελεσματικά εμβόλια κατά της COVID-19 άλλαξαν απότομα τις προοπτικές ολόκληρων κλάδων της οικονομίας.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αποδειχθεί μια επανάσταση αντίστοιχου μεγέθους ή αν οι επενδυτές έχουν ήδη προεξοφλήσει υπερβολικά αισιόδοξα σενάρια.
Προειδοποίηση και από την Allianz
Τις ανησυχίες ενίσχυσε και ο επικεφαλής επενδύσεων της Allianz, Λούντοβικ Σουμπράν, ο οποίος χαρακτήρισε την πρόσφατη άντληση κεφαλαίων της SpaceX ακόμη μία ένδειξη ότι οι αγορές εισέρχονται σε «περιοχή φούσκας».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η διάθεση των επενδυτών να χρηματοδοτούν σχεδόν κάθε έργο που σχετίζεται με την Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα περιόδων υπερβολικής αισιοδοξίας.
Η επόμενη δοκιμασία
Η πραγματική δοκιμασία για τις αγορές θα είναι τα εταιρικά αποτελέσματα των επόμενων τριμήνων.
Εάν οι τεχνολογικές εταιρείες καταφέρουν να μετατρέψουν τις τεράστιες επενδύσεις στην AI σε ισχυρή αύξηση εσόδων και κερδών, οι σημερινές αποτιμήσεις ίσως αποδειχθούν δικαιολογημένες.
Αν όμως οι προσδοκίες δεν επιβεβαιωθούν, η ιστορία δείχνει ότι περίοδοι τόσο έντονης συγκέντρωσης αποδόσεων συχνά ακολουθούνται από σημαντικές διορθώσεις.
MoneyMatters Insight
Η σημερινή εικόνα της Wall Street δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μια νέα χρηματιστηριακή φούσκα έχει ήδη δημιουργηθεί. Δείχνει όμως ότι η αγορά εξαρτάται όλο και περισσότερο από έναν μικρό αριθμό εταιρειών που συνδέονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη. Όσο μεγαλύτερη γίνεται αυτή η συγκέντρωση, τόσο αυξάνεται και ο συστημικός κίνδυνος. Για τους επενδυτές, η προσεκτική αξιολόγηση των θεμελιωδών μεγεθών αποκτά πλέον μεγαλύτερη σημασία από την απλή συμμετοχή στο ανοδικό αφήγημα της AI.
The post Wall Street: Οι αναλυτές βλέπουν το πιο ανησυχητικό μοτίβο των τελευταίων 25 ετών appeared first on moneymatters.cy.
