Κατά +0,4% αναθεώρησε τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη της οικονομίας για φέτος η Κεντρική Τράπεζα Κύπρου στις προβλέψεις Σεπτεμβρίου 2026, σε σχέση με τις προβλέψεις Ιουνίου 2026 και κατά +0,2% για το 2027, με την ανάπτυξη να εκτιμάται στο 2,9% για το 2026 και στο 3,1% για το 2027 και 2028. Ταυτόχρονα, προς τα πάνω αναθεωρήθηκε και η πρόβλεψη για τον πληθωρισμό, ενώ πτωτικά κινούνται οι προβλέψεις για την αγορά εργασίας.
Σύμφωνα με την ΚΤΚ, οι προβλέψεις Σεπτεμβρίου 2026 ενσωματώνουν τον οικονομικό αντίκτυπο του συνεχιζόμενου πολέμου στη Μέση Ανατολή. Όπως αναφέρεται, λόγω του υπό εξέλιξη πολέμου στη Μέση Ανατολή, οι αυξημένες διεθνείς τιμές πετρελαίου, τα υψηλά περιθώρια διύλισης (crack spreads) συγκριτικά με τις τιμές του αργού (ακατέργαστου) πετρελαίου και η γεωπολιτική αβεβαιότητα, αναμένεται να έχουν άμεση αρνητική επίδραση στην κυπριακή οικονομία, ιδιαίτερα στις τιμές της ενέργειας, στους τομείς του τουρισμού και στις μη οικιστικές ιδιωτικές επενδύσεις.
Οι μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις στην κυπριακή οικονομία θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση του πολέμου, αναφέρει η ΚΤΚ, επισημαίνοντας, εντούτοις, τη συνεχιζόμενη ανθεκτικότητα της κυπριακής οικονομίας.
Το βασικό σενάριο της ΚΤΚ υιοθετεί την υπόθεση εργασίας ότι η σύρραξη θα έχει διάρκεια μέχρι το τελευταίο τρίμηνο του 2026, και εν συνεχεία σταδιακή αποκλιμάκωση.
Αναλυτικότερα, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ για το 2026 προβλέπεται να επιβραδυνθεί στο 2,9%, σε σχέση με 3,8% για το 2025, ενώ για τα έτη 2027 και 2028 ο ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ αναμένεται να επιταχυνθεί στο 3,1% ετησίως.
Η ΚΤΚ αναμένει ότι η εγχώρια ζήτηση τα έτη 2026-28 θα υποστηριχθεί από τη συνεχιζόμενη θετική πορεία της ιδιωτικής κατανάλωσης λόγω της αύξησης του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών παρά τις συνεχιζόμενες πληθωριστικές πιέσεις, καθώς και της ανθεκτικότητας που συνεχίζει να καταγράφει η αγορά εργασίας, παρά τους προαναφερθέντες κλυδωνισμούς.
Επιπλέον, σημειώνεται ότι, αν και η γεωπολιτική αβεβαιότητα εξακολουθεί να ασκεί πιέσεις στην επενδυτική δραστηριότητα, αναμένεται ουσιαστική ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης από τις υπό εξέλιξη μεγάλες ιδιωτικές οικιστικές καθώς και μη οικιστικές επενδύσεις. Παρόλο που η ΚΤΚ αναφέρει ότι το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους ενδέχεται να επηρεαστεί από τη συνεχιζόμενη κρίση στη Μέση Ανατολή, τα έργα αυτά δεν προβλέπεται να ακυρωθούν, δεδομένου του μακροπρόθεσμου ορίζοντα ολοκλήρωσής τους και του παροδικού χαρακτήρα της γεωπολιτικής αστάθειας.
Όσον αφορά τις καθαρές εξαγωγές, για το 2026 αναμένεται αρνητική συμβολή στο ΑΕΠ, αντανακλώντας την επιβράδυνση των εξαγωγών, κυρίως λόγω της μείωσης των τουριστικών εσόδων κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή ενώ παράλληλα, προβλέπεται επιτάχυνση των εισαγωγών, λόγω της ισχυρής εγχώριας ζήτησης και αυξημένες εισαγωγές υπηρεσιών οι οποίες απαιτούνται για τη στήριξη σχετικών εξαγωγών.
Αντίθετα, κατά την περίοδο 2027–2028, οι καθαρές εξαγωγές εκτιμάται ότι θα έχουν θετική συμβολή στο ΑΕΠ, κυρίως λόγω της αναμενόμενης περαιτέρω ανάκαμψης του τουρισμού.
Σε σύγκριση με τις προβλέψεις Ιουνίου 2026, καταγράφεται προς τα πάνω αναθεώρηση του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ κατά 0,4 και 0,2 ποσοστιαίες μονάδες για τα έτη 2026 και 2027, αντίστοιχα. Σύμφωνα με την ΚΤΚ, για το 2026, η προς τα πάνω αναθεώρηση οφείλεται στην ισχυρή δυναμική της οικονομίας, παρά την γεωπολιτική αβεβαιότητα, ιδιαίτερα κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους.
Η ΚΤΚ σημειώνει τις καλύτερες του αναμενομένου εξελίξεις στον τουρισμό κατά τους τελευταίους μήνες και η ισχυρή πορεία των οικιστικών επενδύσεων.
Όσον αφορά την αναθεώρηση για το 2027, σημειώνεται ότι αυτή αντανακλά την αναμενόμενη ενίσχυση των δημόσιων επενδύσεων, ιδίως μέσω δαπανών για αμυντική θωράκιση στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος SAFE, με τη συμμετοχή κυπριακών εταιρειών.
Ενισχύεται περαιτέρω η αγορά εργασίας
Σχετικά με την αγορά εργασίας, η ΚΤΚ αναφέρει ότι συνεχίζει να στηρίζει την κυπριακή οικονομία και να καταγράφει σημαντική ανθεκτικότητα. «Η ανεργία προβλέπεται να μειωθεί σημαντικά στο 3,8% το 2026 λόγω της ισχυρής ανάπτυξης του ΑΕΠ και της συνεχιζόμενης αύξησης του εργατικού δυναμικού», σημειώνει.
Για την περίοδο 2027- 28 αναμένεται να σταθεροποιηθεί στο 3,8%, στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ισχυρής ανάπτυξης του ΑΕΠ και της στενότητας που εξακολουθεί να παρατηρείται στην αγορά εργασίας.
Σύμφωνα με την ΚΤΚ, το ιστορικά χαμηλό ποσοστό ανεργίας καταδεικνύει τη διεύρυνση της παραγωγικής βάσης της οικονομίας.
Σε σύγκριση με τις προβλέψεις Ιουνίου 2026, αναμένεται σημαντική προς τα κάτω αναθεώρηση στο ποσοστό ανεργίας το 2026 κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες και κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες τα έτη 2027 και 2028. Η ΚΤΚ αναφέρει ότι αυτό οφείλεται στην ισχυρή δυναμική που συνεχίζει να διέπει την αγορά εργασίας, όπως καταγράφεται στα πολύ χαμηλότερα από τα αναμενόμενα ποσοστά ανεργίας κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, καθώς και τις καλύτερες από τις αναμενόμενες μακροοικονομικές επιδόσεις την ίδια περίοδο, παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα και τις πληθωριστικές πιέσεις.
Επιμένει ο πληθωρισμός
Το 2026 ο πληθωρισμός (στη βάση του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή) προβλέπεται να αυξηθεί σημαντικά στο 3,3% το 2026, από 0,8% το 2025, αποτέλεσμα των οικονομικών επιπτώσεων της συνεχιζόμενης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Συγκεκριμένα, η ΚΤΚ σημειώνει ότι οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας σε συνδυασμό με υψηλά περιθώρια διύλισης, καθώς και οι έμμεσες επιδράσεις τους στις υπόλοιπες συνιστώσες του πληθωρισμού, αναμένεται να ασκήσουν σημαντικές ανοδικές πιέσεις στον πληθωρισμό.
Ανοδικές πιέσεις αναμένονται στις τιμές των υπηρεσιών, αντανακλώντας την ισχυρή ζήτηση σε τομείς που σχετίζονται με τον τουρισμό, καθώς και τις αυξημένες δαπάνες ενέργειας και λοιπών λειτουργικών εξόδων, με μικρότερη συνεισφορά από την πλευρά των μισθών.
Παράλληλα, οι τιμές των τροφίμων αναμένεται να συνεχίσουν να αυξάνονται, λόγω κυρίως των έμμεσων επιδράσεων από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Αντίθετα, οι τιμές των βιομηχανικών προϊόντων εξαιρουμένης της ενέργειας αναμένεται να παραμείνουν σε αρνητικό έδαφος το 2026, περιορίζοντας εν μέρει τις συνολικές πληθωριστικές πιέσεις, ως αποτέλεσμα των χαμηλότερων τιμών εισαγωγών από την Κίνα και της αυξανόμενης διείσδυσης διαδικτυακών αγορών, παρά τις ανοδικές επιδράσεις από την αποδυνάμωση του ευρώ.
Σύμφωνα με την ΚΤΚ, οι επικαιροποιημένες προβλέψεις ενσωματώνουν τα υφιστάμενα κυβερνητικά αντισταθμιστικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων μείωσης του ΦΠΑ στην ηλεκτρική ενέργεια και της παράτασης της μείωσης του φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα.
Περαιτέρω, το 2027 και το 2028 ο πληθωρισμός προβλέπεται να επιβραδυνθεί στο 2,4% και 1,9%, αντίστοιχα. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά κυρίως την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού της ενέργειας και τη σταδιακή διόρθωση των επιπτώσεων της υψηλής διείσδυσης και μετακύλισης του κόστους παραγωγής στις υπόλοιπες συνιστώσες του πληθωρισμού.
Παράλληλα, ο πληθωρισμός των υπηρεσιών αναμένεται να επιβραδυνθεί σταδιακά, ενώ οι τιμές των βιομηχανικών προϊόντων εξαιρουμένης της ενέργειας αναμένεται να συνεχίσουν να καταγράφουν αποπληθωριστικές πιέσεις.
Εξάλλου, η ΚΤΚ αναφέρει ότι ο πληθωρισμός το 2028 περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από την αναμενόμενη εφαρμογή του διευρυμένου Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (ETS2), το οποίο αναμένεται να επηρεάσει κυρίως τις τιμές των καυσίμων κίνησης.
Σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Ιουνίου 2026, καταγράφεται μικρή ανοδική αναθεώρηση του πληθωρισμού κατά 0,1 ποσοστιαίες μονάδες για το 2026 και κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες για το 2027. Όπως αναφέρεται, η μικρή ανοδική αναθεώρηση για το 2026 αντανακλά κυρίως τις ισχυρότερες από τις αναμενόμενες πιέσεις στις τιμές των υπηρεσιών. Αυτές αντισταθμίστηκαν, εν μέρει, από τις συνεχιζόμενες ισχυρές αποπληθωριστικές πιέσεις στις τιμές των βιομηχανικών προϊόντων εξαιρουμένης της ενέργειας και από την καθοδική αναθεώρηση του πληθωρισμού της ενέργειας λόγω των χαμηλότερων τιμών πετρελαίου. Το τελευταίο, όπως προαναφέρθηκε, μετριάζεται από τα υψηλά περιθώρια διύλισης.
Σε ό,τι αφορά το 2027, η πιο έντονη ανοδική αναθεώρηση οφείλεται κυρίως σε επιδράσεις βάσης που προκύπτουν από τη χαμηλότερη πορεία του πληθωρισμού της ενέργειας το 2026, και, σε μικρότερο βαθμό, στις αυξημένες επιβαρύνσεις από τα περιθώρια διύλισης και διανομής καυσίμων.
Σε μικρότερο βαθμό, η αναθεώρηση αντανακλά και τη μετακύλιση των ισχυρότερων εξελίξεων στις τιμές των υπηρεσιών στο επόμενο έτος.
Όσον αφορά τον δομικό πληθωρισμό (εξαιρουμένων τροφίμων και ενέργειας), αυτός προβλέπεται να αυξηθεί στο 2,8% το 2026, από 1,9% το 2025. Σύμφωνα με την ΚΤΚ, η άνοδος αυτή οφείλεται κυρίως στη σημαντική επιτάχυνση του πληθωρισμού των υπηρεσιών, καθώς και στις έμμεσες επιδράσεις του αυξημένου ενεργειακού κόστους στις λοιπές συνιστώσες του δομικού πληθωρισμού.
Το 2027 προβλέπεται να επιβραδυνθεί στο 2,2%, ενώ το 2028 να διαμορφωθεί στο 1,9%, αντανακλώντας κυρίως τη σταδιακή επιβράδυνση του πληθωρισμού των υπηρεσιών.
Σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Ιουνίου 2026, ο δομικός πληθωρισμός για το τρέχον έτος αναθεωρείται προς τα πάνω κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες, κυρίως λόγω των ισχυρότερων του αναμενομένου εξελίξεων στις τιμές των υπηρεσιών. Η επίδραση αυτή αντισταθμίζεται εν μέρει από τις εντονότερες αποπληθωριστικές πιέσεις στις τιμές των βιομηχανικών προϊόντων εξαιρουμένης της ενέργειας.
Δεν καταγράφεται αναθεώρηση για το 2027 και για το 2028.
Η ΚΤΚ αναφέρει ότι οι πιθανότητες για απόκλιση από το βασικό σενάριο των προβλέψεων για την περίοδο 2026-28 εκτιμώνται συνολικά ως καθοδικές για το ΑΕΠ και ανοδικές για τον πληθωρισμό.
Ειδικότερα, σημειώνει ότι υπάρχει κίνδυνος απόκλισης σε περίπτωση εκ νέου κλιμάκωσης του πολέμου στο Ιράν και συνδέεται με ενδεχόμενες υψηλότερες από τις αναμενόμενες τιμές ενέργειας και εισαγωγών λόγω προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Επιπλέον κίνδυνοι προκύπτουν από την κλιματική αλλαγή (ακραία καιρικά φαινόμενα, πράσινοι φόροι) και από πιθανές αυξήσεις μισθών και περιθωρίων κέρδους πέραν των αναμενόμενων. Συνδέονται επίσης με μεγαλύτερο από τον αναμενόμενο οικονομικό αντίκτυπο λόγω αυξήσεων στις συνταξιοδοτικές παροχές στο πλαίσιο της επικείμενης συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης.
