Η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή μεταξύ Ισραήλ, Ιράν, Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους έχει φέρει ξανά στο προσκήνιο μια από τις ισχυρότερες και πιο αμφιλεγόμενες οργανώσεις της περιοχής: τη Χεζμπολάχ.
Η οργάνωση αυτή, που δρα κυρίως στον Λίβανο, θεωρείται σήμερα ένας από τους πιο σημαντικούς στρατιωτικούς και πολιτικούς παράγοντες στον άξονα δυνάμεων που υποστηρίζει το Ιράν. Η εμπλοκή της σε μια ευρύτερη σύγκρουση θα μπορούσε να αλλάξει δραματικά την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.
Το ακόλουθο αφιέρωμα εξηγεί τι είναι η Χεζμπολάχ, πώς δημιουργήθηκε και γιατί θεωρείται τόσο κρίσιμος παράγοντας στις εξελίξεις.
Η δημιουργία της Χεζμπολάχ
Η Χεζμπολάχ (στα αραβικά «Χιζμπ Αλλάχ», δηλαδή Κόμμα του Θεού) δημιουργήθηκε το 1982 στον Λίβανο, μετά την ισραηλινή εισβολή στη χώρα.
Η ίδρυσή της έγινε με τη στήριξη του Ιράν και της Ιρανικής Επαναστατικής Φρουράς, με στόχο:
- την αντίσταση απέναντι στο Ισραήλ
- την ενίσχυση της πολιτικής ισχύος της σιιτικής κοινότητας στον Λίβανο
- την προώθηση της ιρανικής επιρροής στην περιοχή
Από μια μικρή ένοπλη ομάδα εξελίχθηκε μέσα σε λίγες δεκαετίες σε μια από τις ισχυρότερες παραστρατιωτικές οργανώσεις στον κόσμο.
Πολιτικό κόμμα και στρατιωτική δύναμη
Η ιδιαιτερότητα της Χεζμπολάχ είναι ότι λειτουργεί ταυτόχρονα σε τρία επίπεδα.
Πολιτική δύναμη
Η οργάνωση συμμετέχει κανονικά στην πολιτική ζωή του Λιβάνου:
- διαθέτει βουλευτές στο κοινοβούλιο
- συμμετέχει σε κυβερνητικούς συνασπισμούς
- έχει σημαντική επιρροή σε ολόκληρη τη χώρα
Στρατιωτική οργάνωση
Ταυτόχρονα διατηρεί ισχυρό ένοπλο βραχίονα με:
- πυραυλικά συστήματα
- drones
- αντιαρματικά όπλα
- ειδικές δυνάμεις
Κοινωνικό δίκτυο
Διατηρεί επίσης:
- σχολεία
- νοσοκομεία
- κοινωνικές υπηρεσίες
Αυτό της προσφέρει ισχυρή κοινωνική βάση υποστήριξης στον Λίβανο.
Η σχέση με το Ιράν
Η Χεζμπολάχ θεωρείται ο σημαντικότερος σύμμαχος του Ιράν στη Μέση Ανατολή.
Η Τεχεράνη:
- παρέχει χρηματοδότηση εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων κάθε χρόνο
- προμηθεύει όπλα και πυραύλους
- προσφέρει στρατιωτική εκπαίδευση
Η οργάνωση αποτελεί βασικό μέρος του λεγόμενου «Άξονα Αντίστασης», ενός δικτύου δυνάμεων που αντιτίθενται στο Ισραήλ και στη δυτική παρουσία στην περιοχή.
Η στρατιωτική ισχύς της Χεζμπολάχ
Η στρατιωτική δύναμη της Χεζμπολάχ θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική.
Σύμφωνα με στρατιωτικές εκτιμήσεις διαθέτει:
- 50.000 έως 100.000 μαχητές
- πάνω από 100.000 πυραύλους και ρουκέτες
- drones επιτήρησης και επίθεσης
- πυραύλους ακριβείας
Οι μαχητές της έχουν αποκτήσει μεγάλη εμπειρία από τον πόλεμο στη Συρία, όπου πολέμησαν στο πλευρό του καθεστώτος Άσαντ.
Οι συγκρούσεις με το Ισραήλ
Η Χεζμπολάχ έχει συγκρουστεί επανειλημμένα με το Ισραήλ.
Η μεγαλύτερη σύγκρουση ήταν ο πόλεμος του 2006, που διήρκεσε 34 ημέρες και προκάλεσε μεγάλες καταστροφές στον Λίβανο και σοβαρές απώλειες και στις δύο πλευρές.
Έκτοτε, η περιοχή των συνόρων Ισραήλ – Λιβάνου παραμένει ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία της Μέσης Ανατολής.
Πώς αντιμετωπίζεται διεθνώς
Η Χεζμπολάχ αντιμετωπίζεται διαφορετικά από τις χώρες του κόσμου.
Πολλές δυτικές χώρες τη θεωρούν τρομοκρατική οργάνωση, μεταξύ αυτών:
- οι Ηνωμένες Πολιτείες
- το Ηνωμένο Βασίλειο
- ο Καναδάς
- η Γερμανία
Άλλες χώρες τη βλέπουν ως πολιτικό και στρατιωτικό κίνημα αντίστασης.
Γιατί η Χεζμπολάχ είναι κρίσιμη στον σημερινό πόλεμο
Η πιθανή πλήρης εμπλοκή της Χεζμπολάχ στον πόλεμο θα μπορούσε να ανοίξει δεύτερο μεγάλο μέτωπο εναντίον του Ισραήλ από τον Λίβανο.
Σε ένα τέτοιο σενάριο:
- θα μπορούσαν να εκτοξευθούν χιλιάδες πύραυλοι προς το Ισραήλ
- θα υπήρχε σοβαρός κίνδυνος επέκτασης του πολέμου σε ολόκληρη την περιοχή
- θα μπορούσαν να εμπλακούν περισσότερες χώρες
Για αυτό πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι η στάση της Χεζμπολάχ θα καθορίσει αν η σύγκρουση θα παραμείνει περιορισμένη ή θα εξελιχθεί σε περιφερειακό πόλεμο.
Η σημασία για την Κύπρο
Η ένταση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα και την Κύπρο, λόγω της γεωγραφικής εγγύτητας και της παρουσίας στρατιωτικών βάσεων στο νησί.
Η εξέλιξη του πολέμου και ο ρόλος οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ αποτελούν παράγοντες που παρακολουθούν στενά τόσο η Κυπριακή Δημοκρατία όσο και οι ευρωπαϊκές χώρες.
Σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας, η κατανόηση του ρόλου τέτοιων οργανώσεων είναι κρίσιμη για την ενημέρωση του κοινού σχετικά με τις εξελίξεις που διαμορφώνουν την ασφάλεια της περιοχής.
