Ένα ενιαίο ενεργειακό σχέδιο και όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις ζητά ο Δημοκρατικός Συναγερμός, καταθέτοντας πακέτο εννέα προτάσεων για την ακρίβεια, τις υποδομές, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και την προστασία των ευάλωτων. Η παρέμβαση συνοδεύεται από σαφή πολιτική αιχμή: η Κύπρος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει υψηλό ενεργειακό κόστος, ενώ πλησιάζει η πλήρης εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού συστήματος ρύπων για κτίρια και οδικές μεταφορές.
- Ο ΔΗΣΥ παρουσιάζει εννέα παρεμβάσεις που συνδέουν ενέργεια, κοινωνική πολιτική και μεταφορές.
- Στον πυρήνα βρίσκονται αποθήκευση, αναβάθμιση δικτύου, περισσότερα φωτοβολταϊκά, Βασιλικό και ανταγωνιστική αγορά.
- Το κόμμα εντάσσει ρητά τον Great Sea Interconnector στο συνολικό σχέδιο ενεργειακής ασφάλειας.
- Η πλήρης λειτουργία του ETS2 το 2028 δημιουργεί πίεση για έγκαιρη κοινωνική και μεταφορική πολιτική.
- Η πολιτική κριτική του ΔΗΣΥ αφορά κυρίως την ταχύτητα, τον συντονισμό και την απουσία ενιαίου χρονοδιαγράμματος εκτέλεσης.
Η ενεργειακή κρίση γίνεται πολιτικό μέτωπο
Στην ανακοίνωση της 26ης Αυγούστου 2026, ο ΔΗΣΥ συνδέει την παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή και τις αυξήσεις στην ενέργεια με τη συσσωρευμένη πίεση που δέχονται νοικοκυριά και επιχειρήσεις από την ακρίβεια των τελευταίων ετών.
Το κόμμα δεν περιορίζεται σε αίτημα για νέα οριζόντια επιδότηση. Επιχειρεί να διαμορφώσει ένα πλαίσιο που συνδυάζει άμεση κοινωνική προστασία με επενδύσεις οι οποίες μπορούν να μειώσουν μακροπρόθεσμα την εξάρτηση της Κύπρου από τα υγρά καύσιμα.
Η κριτική δεν κατονομάζει ευθέως την κυβέρνηση. Ωστόσο, η επαναλαμβανόμενη απαίτηση για «συνολικό σχέδιο» λειτουργεί ως έμμεση αμφισβήτηση της σημερινής ταχύτητας και του συντονισμού των ενεργειακών έργων.
Οι εννέα προτάσεις του ΔΗΣΥ
Το πακέτο που παρουσιάζει ο ΔΗΣΥ καλύπτει τρία αλληλένδετα πεδία: ηλεκτρικό σύστημα, μεταφορές και κοινωνική στήριξη. Συγκεκριμένα προτείνει:
- Επενδύσεις στην αποθήκευση ενέργειας, ώστε περισσότερη παραγωγή από ΑΠΕ να αξιοποιείται όταν υπάρχει ζήτηση.
- Περισσότερα φωτοβολταϊκά, με έμφαση στις κατοικίες ευάλωτων νοικοκυριών και στις μικρές επιχειρήσεις.
- Αναβάθμιση του ηλεκτρικού δικτύου για να μπορεί να απορροφά μεγαλύτερη ποσότητα πράσινης ενέργειας.
- Ολοκλήρωση του μεγάλου ενεργειακού έργου στο Βασιλικό.
- Ενίσχυση του ανταγωνισμού στη νέα αγορά ηλεκτρισμού και προώθηση ώριμων έργων ΑΠΕ.
- Καλύτερες δημόσιες μεταφορές, με προτεραιότητα στα σχολικά λεωφορεία.
- Σχέδιο απόσυρσης παλαιών οχημάτων, με προτεραιότητα στις οικογένειες χαμηλών εισοδημάτων.
- Ανάπτυξη υποδομών φόρτισης και ενθάρρυνση της ηλεκτροκίνησης.
- Στοχευμένη εισοδηματική στήριξη για ευάλωτα νοικοκυριά και οικογένειες με παιδιά ή φοιτητές.
Το δομικό τρίγωνο: αποθήκευση, δίκτυο και Βασιλικό
Οι πρώτες πέντε προτάσεις συγκροτούν τον δομικό πυρήνα της παρέμβασης. Η αποθήκευση και η αναβάθμιση του δικτύου είναι απαραίτητες για να περιοριστούν οι περικοπές πράσινης παραγωγής και να αυξηθεί η διείσδυση των ΑΠΕ χωρίς να διακινδυνεύεται η σταθερότητα του συστήματος.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέγραψε στην έκθεση χώρας του 2026 ότι οι περικοπές ανανεώσιμης ενέργειας στην Κύπρο αυξήθηκαν κατά 83% το 2025 σε σύγκριση με το 2024. Σημείωσε επίσης ότι η ανάπτυξη μεγάλων συστημάτων αποθήκευσης βρισκόταν ακόμη σε πρώιμο στάδιο και ότι το δεκαετές σχέδιο ανάπτυξης του δικτύου, ύψους €286 εκατ., είχε προχωρήσει κυρίως σε προπαρασκευαστικά βήματα.
Την ίδια στιγμή, η κυβερνητική πλευρά έχει ανακοινώσει έργα αποθήκευσης άνω των 300 MW, ενώ προτάσεις περίπου 1,2 GW και 3,45 GWh βρίσκονται υπό αξιολόγηση. Επομένως, η ουσία της αντιπαράθεσης δεν είναι αν υπάρχουν σχεδιαζόμενες επενδύσεις, αλλά πόσο γρήγορα θα αδειοδοτηθούν, θα χρηματοδοτηθούν και θα λειτουργήσουν ως ενιαίο σύστημα.
Η αναφορά στο Βασιλικό επαναφέρει το χρόνιο ζήτημα της εισαγωγής φυσικού αερίου. Για τον ΔΗΣΥ, η ολοκλήρωση του έργου αποτελεί προϋπόθεση για φθηνότερη και καθαρότερη ηλεκτροπαραγωγή κατά τη μεταβατική περίοδο. Το κρίσιμο, όμως, παραμένει η ύπαρξη δεσμευτικού χρονοδιαγράμματος και καθαρής κατανομής ευθύνης.
Ο GSI ως μέρος του συνολικού σχεδίου
Ο ΔΗΣΥ εντάσσει ρητά τον Great Sea Interconnector στην ενεργειακή στρατηγική, υποστηρίζοντας ότι η σύνδεση με το ευρωπαϊκό δίκτυο θα τερματίσει την απομόνωση της Κύπρου, θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού και θα μειώσει την εξάρτηση από τα υγρά καύσιμα.
Η θέση συμβαδίζει με τον στρατηγικό χαρακτηρισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο GSI παραμένει έργο ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, με χρηματοδοτική στήριξη €658 εκατ. για το τμήμα Ελλάδας και Κύπρου. Η ίδια η Επιτροπή, ωστόσο, καταγράφει καθυστερήσεις, γεγονός που ενισχύει το επιχείρημα ότι η πολιτική στήριξη πρέπει να μετατραπεί σε εφαρμογή, χρηματοδότηση και επιχειρησιακή βεβαιότητα.
Η προειδοποίηση για το ETS2
Η πιο άμεση χρονική πίεση στην ανακοίνωση αφορά το νέο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας ρύπων για κτίρια, οδικές μεταφορές και μικρότερες βιομηχανικές δραστηριότητες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι το ETS2 θα καταστεί πλήρως λειτουργικό το 2028.
Τυπικά, υπόχρεοι θα είναι οι προμηθευτές καυσίμων και όχι απευθείας οι οδηγοί ή τα νοικοκυριά. Στην πράξη, μέρος του κόστους των δικαιωμάτων άνθρακα μπορεί να περάσει στις τελικές τιμές καυσίμων μεταφορών και θέρμανσης. Γι’ αυτό ο ΔΗΣΥ ζητά από τώρα δημόσιες μεταφορές, απόσυρση παλαιών οχημάτων, ηλεκτροκίνηση και στοχευμένη εισοδηματική στήριξη.
Η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική προβλέπει ότι τα έσοδα του ETS2 θα χρησιμοποιούνται για κλιματικές και κοινωνικές παρεμβάσεις. Το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα αναμένεται να κινητοποιήσει τουλάχιστον €86,7 δισ. σε επίπεδο ΕΕ την περίοδο 2026 έως 2032, μαζί με εθνική συγχρηματοδότηση. Το πραγματικό ερώτημα για την Κύπρο είναι αν οι διαθέσιμοι πόροι θα μετατραπούν έγκαιρα σε στοχευμένες λύσεις για ενεργειακή και μεταφορική φτώχεια.
Η δύναμη και το κενό της παρέμβασης
Η δύναμη της πρότασης του ΔΗΣΥ είναι ότι δεν αντιμετωπίζει την ενεργειακή ακρίβεια ως ένα μεμονωμένο πρόβλημα λογαριασμών. Συνδέει την παραγωγή, τα δίκτυα, την αποθήκευση, τη διασύνδεση, τις μεταφορές και την κοινωνική πολιτική.
Το κενό είναι ότι η ανακοίνωση δεν συνοδεύεται από αναλυτική κοστολόγηση, πηγές χρηματοδότησης, προτεραιοποίηση των μέτρων ή συγκεκριμένα ορόσημα εφαρμογής. Αυτά θα χρειαστούν αν το πακέτο πρόκειται να εξελιχθεί από πολιτική πίεση σε πλήρη εναλλακτική κυβερνητική πρόταση.
Σε κάθε περίπτωση, η παρέμβαση μεταφέρει τη συζήτηση από το ύψος μιας προσωρινής επιδότησης στο μοντέλο του ενεργειακού συστήματος. Το στρατηγικό τεστ δεν είναι αν η Κύπρος διαθέτει μεμονωμένα έργα, αλλά αν μπορεί να τα ενώσει σε ένα σχέδιο που μειώνει πραγματικά το κόστος, ενισχύει την ασφάλεια και προστατεύει όσους δεν μπορούν να χρηματοδοτήσουν μόνοι τους την πράσινη μετάβαση.
