Ο ΔΗΣΥ ζητά από την κυβέρνηση ολοκληρωμένο σχέδιο αντιμετώπισης της ακρίβειας, άμεση παράταση της μείωσης του φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα και στοχευμένη στήριξη των κοινωνικών ομάδων που πιέζονται περισσότερο, μετά την άνοδο του εναρμονισμένου πληθωρισμού στην Κύπρο στο 5,2%.
- Ο ΔΗΣΥ μετατρέπει την άνοδο του πληθωρισμού από οικονομικό δεδομένο σε πολιτικό τεστ διαχείρισης.
- Ζητά παράταση της μείωσης φόρου στα καύσιμα πέρα από τις 17 Σεπτεμβρίου.
- Προτείνει στοχευμένη στήριξη για χαμηλοσυνταξιούχους, οικογένειες με παιδιά, φοιτητές, συνταξιούχους και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
- Συνδέει τις τιμές ηλεκτρισμού με την καθυστέρηση στην αποθήκευση ενέργειας.
- Θέτει ως επόμενο ορόσημο την ένταξη οδικών μεταφορών και κτιρίων στο νέο σύστημα εμπορίας ρύπων από το 2028.
Σε ανακοίνωση που απέστειλε στα μέσα ενημέρωσης την Τετάρτη, το Γραφείο Τύπου του Δημοκρατικού Συναγερμού χαρακτηρίζει την αύξηση από 4,4% τον Ιούλιο σε 5,2% τον Αύγουστο ένδειξη ότι το κόστος ζωής επιταχύνεται. Τα στοιχεία αφορούν τον εναρμονισμένο δείκτη της Eurostat, ο οποίος επιτρέπει τη σύγκριση της Κύπρου με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης.
Η παρέμβαση δεν περιορίζεται σε μια γενική έκκληση για μέτρα. Ο ΔΗΣΥ επιχειρεί να συγκροτήσει ένα πλαίσιο που ενώνει την άμεση ανακούφιση με τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή μετάβαση. Εκεί βρίσκεται και το βασικό πολιτικό διακύβευμα: αν η κυβέρνηση θα απαντήσει με ακόμη μία προσωρινή παράταση ή με ένα κοστολογημένο σχέδιο που θα μειώνει μόνιμα την έκθεση της χώρας στις εισαγόμενες τιμές ενέργειας.
Η παράταση στα καύσιμα ως πρώτο αίτημα
Η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης κατά 8,33 σεντ το λίτρο, περιλαμβανομένου του ΦΠΑ, έχει παραταθεί έως τις 17 Σεπτεμβρίου 2026. Ο ΔΗΣΥ ζητά να συνεχιστεί μέχρι να αρχίσουν να αποκλιμακώνονται οι λιανικές τιμές.
Πολιτικά, το αίτημα είναι εύκολα κατανοητό και έχει άμεσο αποτέλεσμα στην αντλία. Δημοσιονομικά, όμως, κάθε παράταση έχει κόστος. Η προηγούμενη δίμηνη επέκταση Ιουλίου και Αυγούστου είχε υπολογιστεί από την κυβέρνηση στα €12 εκατ.. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν ένα οριζόντιο μέτρο εξακολουθεί να αποτελεί την αποτελεσματικότερη χρήση δημόσιου χρήματος ή αν μέρος του πρέπει να κατευθυνθεί πιο στοχευμένα σε όσους εξαρτώνται περισσότερο από το αυτοκίνητο και διαθέτουν χαμηλότερα εισοδήματα.
Ποιοι μπαίνουν στο επίκεντρο της στήριξης
Το κόμμα κατονομάζει χαμηλοσυνταξιούχους, οικογένειες με παιδιά, φοιτητές, συνταξιούχους και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η λίστα επιχειρεί να καλύψει τόσο την κοινωνική όσο και την παραγωγική πλευρά της κρίσης.
Η επιλογή στοχευμένων μέτρων απαιτεί, ωστόσο, καθαρά κριτήρια. Χωρίς εισοδηματικά όρια, δεδομένα κατανάλωσης και σαφή διάρκεια, μια πολιτική μπορεί να γίνει είτε υπερβολικά στενή είτε τόσο ευρεία ώστε να χάσει τον στόχο της. Το αίτημα προς την κυβέρνηση αποκτά ουσία μόνο αν συνοδευτεί από μηχανισμό γρήγορης εφαρμογής.
Το μέτωπο του ηλεκτρισμού
Ο ΔΗΣΥ προειδοποιεί ότι οι ανοδικές τάσεις στη χονδρική αγορά ηλεκτρισμού θα περάσουν στους λογαριασμούς και επαναφέρει την ανάγκη ουσιαστικής επένδυσης στην αποθήκευση. Τα επίσημα στοιχεία του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς δείχνουν έντονη μεταβλητότητα στις ημερήσιες τιμές, ενώ η εξάρτηση της παραγωγής από εισαγόμενα καύσιμα παραμένει βασικός μηχανισμός μετάδοσης των διεθνών κρίσεων.
Η αποθήκευση μπορεί να περιορίζει τις περικοπές φθηνότερης ηλιακής ενέργειας και να μεταφέρει παραγωγή από τις ώρες υψηλής προσφοράς στις ώρες αιχμής. Δεν αποτελεί, όμως, άμεση επιδότηση λογαριασμών. Χρειάζεται χρηματοδότηση, ρυθμιστικό πλαίσιο και χρόνος εγκατάστασης. Γι’ αυτό η πολιτική απάντηση πρέπει να λειτουργεί σε δύο ταχύτητες: προστασία τώρα και υποδομή για αργότερα.
Το 2028 και η επόμενη σύγκρουση για το κόστος
Η ανακοίνωση ζητά επενδύσεις στην ηλεκτροκίνηση και κίνητρα απόσυρσης παλαιών οχημάτων, ενόψει της ένταξης των οδικών μεταφορών και των κτιρίων στο νέο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας εκπομπών. Η εφαρμογή του ETS2 τοποθετείται πλέον στο 2028, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Εδώ εμφανίζεται το δυσκολότερο στρατηγικό δίλημμα. Η παράταση της φορολογικής ελάφρυνσης περιορίζει βραχυπρόθεσμα την τιμή των ορυκτών καυσίμων. Η ενεργειακή μετάβαση απαιτεί ταυτόχρονα επενδύσεις που μειώνουν τη χρήση τους. Τα δύο δεν είναι αναγκαστικά ασύμβατα, αρκεί η προσωρινή στήριξη να διαθέτει ημερομηνία εξόδου και να συνδυάζεται με αξιόπιστες εναλλακτικές μετακίνησης και ενέργειας.
Το τεστ για κυβέρνηση και αντιπολίτευση
Η κυβέρνηση μπορεί να αντιτάξει ότι έχει ήδη εφαρμόσει πακέτο μέτρων άνω των €200 εκατ., μειωμένο ΦΠΑ στον ηλεκτρισμό και φορολογική ελάφρυνση στα καύσιμα. Ο ΔΗΣΥ απαντά ότι η ένταση των νέων ανατιμήσεων απαιτεί συνέχεια, έλεγχο υπερβολικών χρεώσεων και καλύτερο συντονισμό.
Η πολιτική αξιοπιστία και των δύο πλευρών θα κριθεί πλέον στην κοστολόγηση. Η κυβέρνηση πρέπει να δείξει ποια μέτρα μπορεί να χρηματοδοτήσει χωρίς να διαβρώσει τη δημοσιονομική αντοχή. Η αντιπολίτευση πρέπει να εξηγήσει ποια από τα αιτήματά της είναι προσωρινά, ποια μόνιμα και από πού θα καλυφθεί το κόστος. Η ακρίβεια δεν χρειάζεται μόνο ισχυρές δηλώσεις. Χρειάζεται επιλογές με μετρήσιμο αποτέλεσμα.
