Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος Πολιτικής Συνοχής «ΘΑΛΕΙΑ2021-2027», με τη συγχρηματοδότησης της ΕΕ
Σε μία από τις μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής προχωρεί το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας, μέσα από την εφαρμογή ενός πολυεπίπεδου σχεδίου αναδιάρθρωσης των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας (ΥΚΕ), συνολικού προϋπολογισμού €31 εκατ. Πρόκειται για ένα έργο στρατηγικής σημασίας, το οποίο υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος Πολιτικής Συνοχής «ΘΑΛΕΙΑ2021-2027» με συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση και στοχεύει σε συνολικό εκσυγχρονισμό των κοινωνικών υπηρεσιών του κράτους, δίνοντας έμφαση στην παιδική προστασία, στη στήριξη ευάλωτων ομάδων και στη βελτίωση της εξυπηρέτησης των πολιτών.
Η αναδιάρθρωση αφορά το σύνολο της λειτουργίας των ΥΚΕ και περιλαμβάνει αλλαγές στις δομές, στις διαδικασίες, στον μηχανισμό παρέμβασης, αλλά και στα εργαλεία που χρησιμοποιούνται καθημερινά από τους λειτουργούς. Στόχος είναι η δημιουργία ενός πιο σύγχρονου, αποτελεσματικού και ανθρωποκεντρικού συστήματος κοινωνικής προστασίας, ικανού να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες κοινωνικές ανάγκες.
Μεταρρύθμιση απολύτως αναγκαία
Σήμερα, οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας διαχειρίζονται περισσότερα από 40 προγράμματα κοινωνικής προστασίας και στήριξης, μέσα από ένα εκτεταμένο δίκτυο που περιλαμβάνει ένα Κεντρικό Γραφείο, πέντε Επαρχιακά Γραφεία Ευημερίας, οκτώ τοπικά γραφεία και 23 κρατικά ιδρύματα, και το οποίο απασχολεί πέραν των 500 επαγγελματιών[SM1] [GA2] .
Οι αυξημένες κοινωνικές ανάγκες των τελευταίων χρόνων, αλλά και η πολυπλοκότητα των περιστατικών που καλούνται να διαχειριστούν οι ΥΚΕ, καθιστούν τη μεταρρύθμιση πιο αναγκαία από ποτέ. Ειδικά, με δεδομένο τον μεγάλο αριθμό των περιπτώσεων παιδιών που βρίσκονται υπό την κηδεμονία του κράτους, όπως και των υποθέσεων που απαιτούν πολυθεματική και διεπιστημονική προσέγγιση.
Απαντώντας στις ανάγκες αυτές, η υπό εφαρμογή μεταρρύθμιση προβλέπει τον εκσυγχρονισμό της οργάνωσης, των διαδικασιών και των εργαλείων εργασίας των ΥΚΕ, την αναβάθμιση των εσωτερικών δυνατοτήτων και υποστηρικτικών μέσων, καθώς και την ενίσχυση των συνεργειών μεταξύ όλων των εμπλεκομένων φορέων που συμμετέχουν στο δίκτυο προστασίας παιδιών και ευάλωτων προσώπων. Παράλληλα, αναδιαμορφώνονται το εργασιακό περιβάλλον και η εξυπηρέτηση του πολίτη, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας και της ταχύτητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Σημαντικό ρόλο στη μεταρρύθμιση διαδραματίζει, επίσης, η θεσμοθέτηση Κεντρικής και Επαρχιακών Πολυθεματικών Ομάδων, στις οποίες συμμετέχουν επαγγελματίες διαφορετικών ειδικοτήτων και υπηρεσιών, επιδιώκοντας την επίτευξη ολιστικής αξιολόγησης και διαχείρισης σύνθετων κοινωνικών περιστατικών, ιδιαίτερα όταν αυτά αφορούν παιδιά και οικογένειες σε ευαλωτότητα.
Ενισχύεται η παιδική προστασία
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ενίσχυση της παιδικής προστασίας, καθώς εισάγονται υπηρεσίες Συνοδών – Μεντόρων και άλλων επαγγελματικών ειδικοτήτων, οι οποίοι θα ενισχύσουν τη στήριξη προς ευάλωτα παιδιά, είτε αυτά βρίσκονται στο οικογενειακό τους περιβάλλον, είτε τελούν υπό τη φροντίδα του κράτους. Οι εν λόγω υπηρεσίες στοχεύουν στην κάλυψη εξειδικευμένων αναγκών, στην ενδυνάμωση της γονικής δυνατότητας και στη βελτίωση της συνολικής παρέμβασης των ΥΚΕ.
Παράλληλα, από τον Μάιο του 2026, το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας, σε συνεργασία με τα Υπουργεία Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως και Υγείας, υλοποιεί δράση με σκοπό την εκπόνηση και υλοποίηση Εθνικής Στρατηγικής και Σχεδίου Δράσης για την Παιδική Προστασία στην Κύπρο. Τον συντονισμό της δράσης, η οποία προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί τέλη του 2029, έχουν αναλάβει οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας.
«Κοινωνικός Λειτουργός της Γειτονιάς»
Σημαντικό πυλώνα της μεταρρύθμισης αποτελεί, επίσης, το πρόγραμμα «Κοινωνικός Λειτουργός της Γειτονιάς», το οποίο φέρνει τις κοινωνικές υπηρεσίες πιο κοντά στον πολίτη και ενισχύει την έγκαιρη παρέμβαση σε τοπικό επίπεδο. Μετά την επιτυχημένη πιλοτική εφαρμογή του, το πρόγραμμα επεκτείνεται πλέον σε όλη την Κύπρο μέσω της συνεργασίας με Δήμους και Συμπλέγματα Κοινοτήτων.
Το Πρόγραμμα «Κοινωνικός Λειτουργός της Γειτονιάς», συμβάλλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη ενός τοπικού δικτύου υποστήριξης, το οποίο εντοπίζει άμεσα και στηρίζει άτομα και οικογένειες που χρειάζονται ψυχοκοινωνική στήριξη, καθώς και στον σχεδιασμό των αναγκαίων προγραμμάτων κοινωνικής παρέμβασης για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των κοινωνικών προκλήσεων της κοινότητας.
Επιπλέον, ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας και των Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΑΤΑ), διευρύνοντας τον ρόλο των ΑΤΑ στον τομέα της κοινωνικής φροντίδας και καθιερώνοντας τη γειτονιά ως βασική μονάδα κοινωνικής συνοχής.
Μεταξύ των οφελών του προγράμματος συγκαταλέγονται ο άμεσος εντοπισμός και η διαχείριση κοινωνικών ζητημάτων σε τοπικό επίπεδο, όπως η στήριξη ευάλωτων ατόμων και οικογενειών και η διασύνδεσή τους με άλλες υπηρεσίες που ενδέχεται να χρειάζονται. Παράλληλα, πραγματοποιούνται αξιολογήσεις της κοινότητας για την καταγραφή και ποσοτικοποίηση των αναγκών, συμβάλλοντας έτσι στον σχεδιασμό προγραμμάτων που βασίζονται σε πραγματικές και ποικίλες ανάγκες.
Αφιέρωμα στον συγκεκριμένο θεσμό έκανε τον Ιούνιο 2026, το Euronews, προβάλλοντας, μέσα από ρεπορτάζ του, μαρτυρίες ωφελούμενων για τη θετική επίδραση του «Κοινωνικού Λειτουργού της Γειτονιάς» στη ζωή τους.
Ψηφιακή αναβάθμιση και νέα εργαλεία
Παράλληλα, προωθείται και η ψηφιακή αναβάθμιση των ΥΚΕ μέσω της εφαρμογής νέου πληροφοριακού συστήματος, το οποίο αναμένεται να ενισχύσει ουσιαστικά την αποτελεσματικότητα των ΥΚΕ, να βελτιώσει τη διαχείριση των περιπτώσεων και να εκσυγχρονίσει συνολικά τις διοικητικές διαδικασίες και τα εργαλεία εργασίας των λειτουργών.
Σε δήλωσή της η Διευθύντρια των ΥΚΕ, κ. Μαρία Κυρατζή ανέφερε: «Μέσα από το συγκεκριμένο έργο προωθείται για πρώτη φορά ένας συνολικός και ολιστικός εκσυγχρονισμός των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, που αγγίζει όλους τους πυλώνες λειτουργίας τους. Πρόκειται για μία μεταρρύθμιση που στοχεύει στη βελτίωση της λειτουργίας των ΥΚΕ, και πρόσθετα στην ουσιαστική αναβάθμιση του ίδιου του συστήματος κοινωνικής προστασίας της χώρας, με επίκεντρο την κοινωνική συνοχή, την ισότητα ευκαιριών και τη διασφάλιση αξιοπρεπούς ποιότητας ζωής για όλους τους πολίτες».
