Η αύξηση της τραπεζικής κερδοφορίας στην Ευρώπη δεν αρκεί για να κλείσει την απόσταση από τις ΗΠΑ. Η νέα σύγκριση της EY, όπως παρουσιάζεται στο Newmoney, δείχνει ότι οι μεγαλύτεροι αμερικανικοί όμιλοι ενίσχυσαν τα κέρδη τους ταχύτερα από τους ευρωπαϊκούς στο πρώτο εξάμηνο.
Το εύρημα επαναφέρει ένα στρατηγικό ερώτημα: το πρόβλημα της Ευρώπης είναι μόνο το μέγεθος των τραπεζών ή ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί συνολικά η χρηματοδότησή της; Μια μεγαλύτερη τράπεζα μπορεί να διαθέτει περισσότερους πόρους. Δεν αποκτά αυτομάτως μια ενιαία, βαθιά και προσβάσιμη αγορά κεφαλαίου.
- Η ευρωπαϊκή βελτίωση δεν εξαλείφει το αμερικανικό προβάδισμα.
- Οι συγχωνεύσεις και η ενοποίηση κεφαλαιαγορών είναι διαφορετικές διαδικασίες.
- Για τις μικρές οικονομίες μετρά η πρόσβαση επιχειρήσεων και επενδυτών σε περισσότερες επιλογές.
Τράπεζα και κεφαλαιαγορά λειτουργούν μαζί
Η τραπεζική χρηματοδότηση βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στην αξιολόγηση και ανάληψη πιστωτικού κινδύνου. Οι κεφαλαιαγορές επιτρέπουν σε επιχειρήσεις να αντλούν χρήματα και από ευρύτερες ομάδες επενδυτών, με μετοχές, ομόλογα και άλλες δομές. Τα δύο κανάλια δεν είναι αντίπαλα. Συχνά οι ίδιες οι τράπεζες οργανώνουν την πρόσβαση μιας εταιρείας στην αγορά.
Η διαφορά είναι σημαντική για επιχειρήσεις που χρειάζονται κεφάλαια ανάπτυξης αλλά δεν διαθέτουν την ιστορία κερδοφορίας ή τις εξασφαλίσεις που ταιριάζουν σε ένα συμβατικό δάνειο. Η δυνατότητα πρόσβασης σε διαφορετικούς επενδυτές μπορεί να επηρεάζει πού θα μεγαλώσουν, πού θα εισαχθούν στο χρηματιστήριο και πού θα παραμείνει η επιχειρηματική τους δραστηριότητα.
Η κλίμακα των αγορών παραμένει άνιση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πακέτο για την ενοποίηση αγορών και εποπτείας, επισημαίνει ότι η χρηματιστηριακή κεφαλαιοποίηση στην ΕΕ αντιστοιχούσε το 2024 στο 73% του ΑΕΠ, έναντι 270% στις ΗΠΑ. Πρόκειται για μέτρο σχετικού μεγέθους των αγορών, όχι για σύγκριση τραπεζικών κερδών.
Η πρωτοβουλία συνδέεται με την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Στόχος είναι να διευκολυνθεί η διασυνοριακή δραστηριότητα και να συνδεθούν αποτελεσματικότερα οι διαθέσιμες αποταμιεύσεις με τις ανάγκες χρηματοδότησης. Η ύπαρξη σχεδίου δεν σημαίνει ότι όλα τα εμπόδια έχουν ήδη αρθεί.
Γιατί οι συγχωνεύσεις δεν λύνουν τα πάντα
Μια συγχώνευση μπορεί να δημιουργεί οικονομίες κλίμακας ή να επιτρέπει μεγαλύτερες επενδύσεις σε τεχνολογία. Μπορεί επίσης να απαιτεί πολυετή ενοποίηση συστημάτων, διοικήσεων και ελέγχων. Η αύξηση του ενεργητικού δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με καλύτερη εξυπηρέτηση ή πιο αποτελεσματική χρηματοδότηση.
Η ΕΚΤ καταγράφει βελτίωση της χρηματοπιστωτικής ενοποίησης από τα τέλη του 2022, αλλά τονίζει ότι ο κατακερματισμός και η προτίμηση για την εγχώρια αγορά επιμένουν. Επομένως, η εταιρική ενοποίηση και η ενοποίηση των αγορών είναι συνδεδεμένες, αλλά διαφορετικές διαδικασίες.
Το διακύβευμα για μικρότερες οικονομίες
Για οικονομίες όπως η Κύπρος, η ουσιαστική διάσταση δεν είναι αν θα προκύψει ένας ακόμη τραπεζικός «πρωταθλητής». Είναι αν μια επιχείρηση μπορεί να βρει κατάλληλη χρηματοδότηση πέρα από τα στενά όρια της τοπικής αγοράς και αν οι αποταμιευτές αποκτούν περισσότερες επιλογές με διαφανείς όρους.
Η στρατηγική ανάγνωση της σύγκρισης είναι συνεπώς ευρύτερη από μια κατάταξη κερδών: η Ευρώπη χρειάζεται ένα σύστημα που μετατρέπει αποτελεσματικότερα την αποταμίευση σε παραγωγική επένδυση. Μεγαλύτερες τράπεζες μπορούν να αποτελούν μέρος της απάντησης, όχι ολόκληρη την απάντηση.
