Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου στα Ηλύσια: Τι αλλάζει για τον GSI με τη γαλλική εμπλοκή

Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου συζητήθηκε την 9η Σεπτεμβρίου στο Μέγαρο των Ηλυσίων, στη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Εμανουέλ Μακρόν. Η εξέλιξη δίνει συγκεκριμένο πολιτικό περιεχόμενο στην αισιοδοξία που εξέφρασε ο Νίκος Χριστοδουλίδης για την προοπτική έναρξης της κατασκευής του Great Sea Interconnector (GSI).

Η σημασία της γαλλικής εμπλοκής βρίσκεται στη συνύπαρξη επενδυτικού ενδιαφέροντος, βιομηχανικής συμμετοχής και διπλωματικής στήριξης. Όσο περισσότερα συμφέροντα συνδέονται με την υλοποίηση μιας υποδομής, τόσο μεγαλύτερο μπορεί να γίνει το πολιτικό βάρος της συνέχειάς της. Η μετατροπή αυτής της σύγκλισης σε εργασίες παραμένει η κρίσιμη δοκιμασία.

Τι επιβεβαιώθηκε στο Παρίσι

Η επίσημη ανακοίνωση της ελληνικής κυβέρνησης αναφέρει συζήτηση για τα επόμενα βήματα του έργου μετά τη συμφωνία εισόδου της Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία GSI. Ο Μητσοτάκης ενημέρωσε επίσης τον Μακρόν για τις συναντήσεις της προηγουμένης στην Αίγυπτο με τον Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι και τον Χριστοδουλίδη.

Στην ατζέντα περιλήφθηκαν η Ανατολική Μεσόγειος, η Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ στο ενεργειακό κόστος. Η ελληνική πλευρά έθεσε την ανάγκη ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών. Η ανακοίνωση δεν περιλαμβάνει ημερομηνία έναρξης κατασκευής του καλωδίου.

Στη Λευκωσία, ο Χριστοδουλίδης είχε αναδείξει τη σημασία της γαλλικής επενδυτικής συμμετοχής και τον συντονισμό με την Αθήνα. Ανέφερε ακόμη σημερινή συνάντηση του διπλωματικού του γραφείου με τη γαλλική πρεσβεία, με αποκλειστικό αντικείμενο τον GSI.

Οι τρεις διαφορετικοί ρόλοι της Γαλλίας

Η Meridiam συνδέεται με τη μετοχική και επενδυτική διάσταση του έργου. Η Nexans με το καλώδιο και την τεχνολογία του. Η γαλλική προεδρία με την πολιτική συνεννόηση. Οι ρόλοι αυτοί αλληλοενισχύονται, αλλά συνεπάγονται διαφορετικές ευθύνες.

Η επενδυτική συμμετοχή δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με κρατική εγγύηση για κάθε ενδεχόμενο. Ούτε μια συνάντηση κορυφής αρκεί για να συναχθεί ειδική δέσμευση στρατιωτικής προστασίας του έργου. Η σημερινή εξέλιξη τεκμηριώνει ενεργό γαλλικό ενδιαφέρον σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο και δημιουργεί χώρο για στενότερο συντονισμό.

Για την Κύπρο, αυτό μπορεί να διευρύνει τον κύκλο των εταίρων που έχουν λόγο να επιδιώκουν πρόοδο. Παράλληλα, μεγαλώνει η ανάγκη για καθαρές συμφωνίες: ποιος λαμβάνει αποφάσεις, ποιος αναλαμβάνει κάθε κίνδυνο και πώς επιλύονται διαφωνίες κατά την κατασκευή.

Η διπλωματία χρειάζεται συνέχεια στο πεδίο

Ο ΑΔΜΗΕ έχει περιγράψει το πρακτικό επόμενο βήμα. Στην ενημέρωσή του στις 7 Σεπτεμβρίου αναφέρει σχεδιασμό επανεκκίνησης των ερευνών βυθού σε συνεργασία με Meridiam και Nexans. Διατηρεί, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, την τεχνική ηγεσία της κατασκευής και τη διαχείριση μετά την ολοκλήρωση.

Υπάρχει επίσης τεχνική πρόοδος: η Nexans ανακοίνωσε στις 27 Αυγούστου ότι ολοκλήρωσε την πιστοποίηση του συστήματος καλωδίου για εγκατάσταση σε βάθος 3.000 μέτρων, στο πλαίσιο της σύνδεσης Κρήτης–Κύπρου. Η πιστοποίηση αφορά την τεχνική δυνατότητα του συστήματος. Η πραγματική ανάπτυξη της διασύνδεσης απαιτεί να προχωρήσουν και τα υπόλοιπα στάδια.

Το στρατηγικό κέρδος για τη Λευκωσία

Η Κύπρος έχει συμφέρον να συνδέσει τη συζήτηση για τον GSI με ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό ζήτημα: την ικανότητα υλοποίησης διασυνοριακών ενεργειακών υποδομών. Έτσι, η επιτυχία του έργου μπορεί να αποκτήσει σημασία πέρα από τις διμερείς σχέσεις Αθήνας–Λευκωσίας.

Η γαλλική παρουσία βοηθά αυτή την προσπάθεια επειδή συνδέει την πολιτική βούληση με επιχειρηματικά συμφέροντα που έχουν συγκεκριμένο αντικείμενο. Για να αποκτήσει διάρκεια η συνεργασία, χρειάζονται σταθερός συντονισμός, σαφείς υποχρεώσεις και κοινή διαχείριση των εμποδίων.

Η συνάντηση των Ηλυσίων προσθέτει πολιτικό βάρος στον GSI. Η επόμενη σημαντική εξέλιξη θα είναι η μετάβαση από τις συνομιλίες στην εφαρμογή: πρόοδος στις έρευνες, στις χρηματοδοτικές αποφάσεις και στο χρονοδιάγραμμα. Εκεί θα κριθεί πόσο αποτελεσματικά μπορούν να συνεργαστούν Αθήνα, Λευκωσία και Παρίσι.