Η απόκτηση του 66% του Great Sea Interconnector από τη γαλλική Meridiam δεν αποτελεί απλώς εταιρική συναλλαγή. Με τον ΑΔΜΗΕ να διατηρεί το 34% και την τεχνική ευθύνη, το έργο των €1,9 δισ. μετατρέπεται σε πιο καθαρό ελληνογαλλικό στρατηγικό στοίχημα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με νεότερες πληροφορίες για τη συμφωνία, η Meridiam θα χρηματοδοτήσει όλες τις απαιτούμενες βυθομετρικές έρευνες για την επόμενη φάση. Αυτό μεταφέρει στον νέο μέτοχο όχι μόνο οικονομικό βάρος, αλλά και άμεσο συμφέρον να αρθούν τα εμπόδια που κρατούν το έργο πίσω.
- Η Meridiam αποκτά 66% και ο ΑΔΜΗΕ κρατά 34%.
- Δύο γαλλικοί όμιλοι, Meridiam και Nexans, αποκτούν κρίσιμο ρόλο στο έργο.
- Η επανέναρξη των ερευνών νότια της Κάσου θα δείξει το πραγματικό διπλωματικό βάρος της συμφωνίας.
- Η Κύπρος παραμένει κρίσιμος κρίκος σε ρυθμιστικό, οικονομικό και πολιτικό επίπεδο.
Η ευρωπαϊκοποίηση του ρίσκου
Μέχρι τώρα, η γεωπολιτική ασφάλεια του GSI βάραινε πρωτίστως την Ελλάδα και την Κύπρο. Με τη Meridiam στο μετοχικό κέντρο και τη Nexans στην κατασκευή του καλωδίου, η Γαλλία αποκτά διπλό επιχειρηματικό αποτύπωμα. Κάθε νέα παρεμπόδιση δεν θα αφορά πλέον μόνο δύο κράτη-μέλη, αλλά και σημαντικά γαλλικά κεφάλαια και συμβάσεις.
Αυτό δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με πολιτική ασπίδα. Δημιουργεί, όμως, περισσότερα κίνητρα για συντονισμό Αθήνας, Λευκωσίας και Παρισιού και ενισχύει το επιχείρημα ότι η διασύνδεση αποτελεί ευρωπαϊκή υποδομή, όχι διμερή τεχνική διευθέτηση.
Η Κάσος ως μέτρο αξιοπιστίας
Οι έρευνες διακόπηκαν τον Ιούλιο του 2024 σε διεθνή ύδατα νότια της Κάσου έπειτα από τουρκικές αντιδράσεις. Συνεπώς, το αποφασιστικό βήμα δεν είναι η υπογραφή της μετοχικής συμφωνίας, αλλά η ασφαλής επιστροφή των ερευνητικών πλοίων.
Εάν οι έρευνες επαναληφθούν χωρίς νέα εμπλοκή, η συμφωνία θα έχει λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής ισχύος. Εάν καθυστερήσουν ξανά, θα αποκαλυφθεί το όριο ανάμεσα στην οικονομική δέσμευση και στην πολιτική αποτροπή.
Ο ρόλος της Κύπρου
Για τη Λευκωσία, η είσοδος ισχυρού επενδυτή μειώνει τον κίνδυνο χρηματοδοτικού αδιεξόδου, αλλά δεν επιτρέπει παθητική στάση. Χρειάζονται καθαρές ρυθμιστικές αποφάσεις, οριστικοποίηση της οικονομικής συμμετοχής και κοινή διπλωματική γραμμή με την Αθήνα.
Η μελέτη κόστους-οφέλους για το σκέλος Κύπρου–Ισραήλ προσθέτει ακόμη μία στρατηγική διάσταση: ο GSI μπορεί να εξελιχθεί από διασύνδεση δύο κρατών σε ενεργειακό διάδρομο ευρύτερης περιφερειακής σημασίας.
Η συμφωνία 66%-34% ευρωπαϊκοποιεί το οικονομικό ρίσκο και αυξάνει το πολιτικό κόστος μιας νέας εμπλοκής. Δεν λύνει τη γεωπολιτική εξίσωση, αλλά δημιουργεί ισχυρότερο συνασπισμό συμφερόντων για να τη διαχειριστεί.
