Σε μία εξέλιξη που θα μπορούσε να αλλάξει δραματικά το γεωπολιτικό σκηνικό στη Μέση Ανατολή, ιρανικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν κατέληξαν σε προσχέδιο ειρηνευτικής συμφωνίας, το οποίο ενδέχεται να ανακοινωθεί ακόμη και μέσα στις επόμενες ώρες.
Σύμφωνα με το Iranian Labour News Agency, οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει σε draft συμφωνίας, χωρίς ωστόσο μέχρι στιγμής να υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση ούτε από τον Λευκό Οίκο ούτε από την Τεχεράνη.
Η πληροφορία έρχεται λίγες ώρες μετά τις αποκαλύψεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι ΗΠΑ είχαν προγραμματίσει στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν, η οποία τελικά ανεστάλη έπειτα από παρέμβαση ηγετών του Κόλπου.
Η διπλωματία στο παρά πέντε της κρίσης
Το timing της διαρροής θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμο.
Η Μέση Ανατολή βρέθηκε τις τελευταίες ημέρες ίσως πιο κοντά από ποτέ σε μια άμεση στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με:
- επιθέσεις drones και πυραύλων
- στρατιωτική κινητοποίηση
- απειλές πλήρους κλίμακας επίθεσης
- και έντονη νευρικότητα στις διεθνείς αγορές
Η πιθανότητα συμφωνίας δείχνει ότι οι παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις φαίνεται να επιταχύνθηκαν υπό τον φόβο γενικευμένης αποσταθεροποίησης στον Περσικό.
Το βασικό ζήτημα: τα πυρηνικά
Αν και το περιεχόμενο του προσχεδίου δεν έχει γίνει γνωστό, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι στο επίκεντρο βρίσκεται το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ο ίδιος ο Τραμπ είχε δηλώσει δημόσια ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει «ΟΧΙ πυρηνικά όπλα για το Ιράν».
Αναλυτές εκτιμούν ότι πιθανή συμφωνία θα μπορούσε να περιλαμβάνει:
- περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα
- διεθνείς ελέγχους
- χαλάρωση κυρώσεων
- και ευρύτερες εγγυήσεις ασφαλείας στην περιοχή
Οι αγορές περιμένουν επιβεβαίωση
Οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν στενά κάθε εξέλιξη.
Μια πιθανή συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα:
- τις τιμές πετρελαίου
- τις ενεργειακές αγορές
- τη ναυτιλία
- τα logistics
- και τη συνολική επενδυτική ψυχολογία
Η αποκλιμάκωση θα μπορούσε να μειώσει το γεωπολιτικό premium που ενσωματώθηκε τις τελευταίες ημέρες στις τιμές ενέργειας και στις αγορές risk assets.
Ο ρόλος των χωρών του Κόλπου
Η πιθανή συμφωνία θεωρείται επίσης αποτέλεσμα έντονων πιέσεων από Σαουδική Αραβία, Κατάρ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι χώρες του Κόλπου επιδιώκουν να αποφύγουν:
- ενεργειακή αποσταθεροποίηση
- πλήγμα στις επενδύσεις
- και γενικευμένη περιφερειακή κρίση
ειδικά σε μια περίοδο όπου αρκετές οικονομίες της περιοχής ήδη πιέζονται από αυξημένες αμυντικές δαπάνες και δημοσιονομικά ελλείμματα.
Strategist Insight
Ακόμη κι αν τελικά υπάρξει συμφωνία, οι τελευταίες ημέρες αποκάλυψαν πόσο εύθραυστη παραμένει η ισορροπία στη Μέση Ανατολή.
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι οι αγορές, οι κυβερνήσεις και οι ενεργειακοί παίκτες συνειδητοποίησαν πως ένα άμεσο αμερικανικό χτύπημα κατά του Ιράν δεν ήταν θεωρητικό σενάριο αλλά πραγματική πιθανότητα.
Αυτό αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος θα αποτιμά πλέον τον γεωπολιτικό κίνδυνο στην περιοχή.
Και ακόμη κι αν υπάρξει προσωρινή αποκλιμάκωση, η κρίση έδειξε ότι ο Περσικός παραμένει το πιο ευαίσθητο γεωοικονομικό σημείο του πλανήτη.
