Η χρονιά που φεύγει μας εξέπληξε πολύ ευχάριστα. Εκεί, που όλοι αναμέναμε μια υποτονική πορεία της οικονομίας, λόγω της αβεβαιότητας που προήλθε από τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, παρατηρούμε σήμερα με την ολοκλήρωση του 2024, βελτίωση σε όλους σχεδόν τους βασικούς οικονομικούς μας δείκτες.
Ο ρυθμός ανάπτυξης ανήλθε στο 3.7% του ΑΕΠ, ο πληθωρισμός περιορίστηκε κοντά στο 2%, η ανεργία υποχώρησε κάτω του 6% και το δημόσιο χρέος μειώθηκε κάτω από το 70% του ΑΕΠ, με πτωτικές τάσεις.
Επίσης, στο τέλος του χρόνου είδαμε τους τρεις σημαντικούς διεθνείς οίκους αξιολόγησης να αναβαθμίζουν την οικονομία μας και να την κατατάσσουν στην κατηγορία Α, γεγονός πολύ σημαντικό, αφού εκτός των άλλων θα ενισχύσει και τη διαχρονική προσπάθεια μας για προσέλκυση νέων ξένων επενδύσεων.
Όπως, όλοι αντιλαμβανόμαστε, αυτές οι επιδόσεις ήταν αδιανόητες πέρσι τέτοια εποχή, όταν προβαίναμε σε προβλέψεις για το 2024. Κανένας δεν μπορούσε να προβλέψει αυτή την απόδοση της οικονομίας μας. Και, όμως τα καταφέραμε.
Τα καταγράφουμε αυτά για να πούμε ότι, αν και προβάλλει ευοίωνη η εικόνα της οικονομίας το 2025, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα πως θα εξελιχθούν τα δεδομένα. Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, η εκεχειρία στη Μέση Ανατολή βρίσκεται ακόμα στην πλάστιγγα, ενώ νέες περιπέτειες προκαλούν οι ραγδαίες εξελίξεις στη γειτονική μας Συρία.
Επίσης, τη νέα χρονιά φαίνεται ότι χώρες μέλη της Ευρώπης θα βιώσουν παρατεταμένη οικονομική ύφεση, λόγω της δημοσιονομικής τους κατάστασης όπως για παράδειγμα η Γερμανία και η Γαλλία. Ήδη, και στις δύο αυτές χώρες η κακή οικονομική κατάσταση προκάλεσε αλυσιδωτές πολιτικές εξελίξεις και αλλαγές στο Κυβερνητικό σχήμα.
Την ίδια ώρα, το 2025, αλλάζει ο ένοικος του Λευκού Οίκου και τα ηνία της υπερδύναμης τα αναλαμβάνει ο Ντόναλτ Τραμπ, ο οποίος φέρεται αποφασισμένος να επιβάλει νέους δασμούς στα προϊόντα της Κίνας και ίσως της Ευρώπης. Μια τέτοια εξέλιξη, θα επιφέρει νέα αναστάτωση στο διεθνές εμπόριο και θα κλονίσει ακόμα περισσότερο τις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές.
Εμείς, ως μικρή και εξαρτώμενη από το εξωτερικό περιβάλλον οικονομία, είμαστε αναγκασμένοι να διαχειριστούμε όλες αυτές τις προκλήσεις και ταυτόχρονα να θωρακίσουμε την οικονομία μας για να συνεχίσει τη δυναμική ανάπτυξη της.
Ως ΚΕΒΕ, έχουμε καταθέσει τις απόψεις και προτάσεις μας τόσο σε ανώτατο κυβερνητικό επίπεδο όσο και στην δημόσια σφαίρα κατά την πρόσφατη Ετήσια Γενική Συνέλευση του Επιμελητηρίου μας.
Κατά τη γνώμη μας, η Κύπρος το 2025 θα πρέπει να κινηθεί σε δύο άξονες:
- Πρώτο: Άμεση ανάληψη πρωτοβουλιών για επίλυση των ανοικτών θεμάτων που υπάρχουν στο εσωτερικό μας.
- Δεύτερο: Σωστή μελέτη και αξιολόγηση του εξωτερικού περιβάλλοντος για την έγκαιρη αντιμετώπιση τυχόν απρόβλεπτων κινδύνων.
Στα εσωτερικά θέματα, που χρήζουν άμεσης διαχείρισης περιλαμβάνονται η συνεχιζόμενη ακρίβεια, το ψηλό ενεργειακό κόστος, τα τραπεζικά επιτόκια, οι καθυστερήσεις στις μεταρρυθμίσεις, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η γραφειοκρατία, το ΓεΣΥ, η τεχνολογική αναβάθμιση των επιχειρήσεων, η ενίσχυση των εξαγωγών, και η προώθηση των ξένων επενδύσεων. Το 2025 αναμένεται επίσης ότι θα είναι έτος με έντονη κινητικότητα και στα εργασιακά ζητήματα.
Στο εξωτερικό περιβάλλον, θα πρέπει να εστιάσουμε στις νέες γεωπολιτικές ισορροπίες που δημιουργούνται στην γειτονική μας περιφέρεια, αλλά και στις οικονομικές και άλλες εξελίξεις στην ΕΕ που ενδεχομένως να δημιουργήσουν νέα δεδομένα στο διεθνές περιβάλλον.
Κινούμενοι πάνω σ’ αυτή τη γραμμή πλεύσης αφενός θα θωρακίσουμε την οικονομία μας ώστε να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε ενδεχόμενες νέες προκλήσεις και πιθανούς κινδύνους και να εντείνουμε τις προσπάθειες μας με στοχευμένες αποστολές στο εξωτερικό για προώθηση εξαγωγικών προϊόντων και υπηρεσιών αλλά και την προσέλκυση ποιοτικών επενδύσεων στην χώρα μας.
Το ΚΕΒΕ, διαχρονικά είναι και θα παραμείνει και τη νέα χρονιά πρωταγωνιστής στα οικονομικά δρώμενα, διότι οι εισηγήσεις, οι τοποθετήσεις του και ο θεσμικός του ρόλος λειτουργούν δημιουργικά και ενισχυτικά για το καλώς νοούμενο συμφέρον του συνόλου της οικονομίας αλλά και τις κοινωνικής ευημερίας των συμπατριωτών μας.
Με γνώμονα τα πιο πάνω θα είμαστε αρωγοί σε κάθε προσπάθεια που θα κατατείνει στον εκσυγχρονισμό της οικονομίας, στην ενίσχυση και αξιοποίηση των νέων και των παραδοσιακών τομέων μας, καθώς και στην προώθηση της εξωστρέφειας της οικονομίας και γενικά στη στήριξη της επιχειρηματικής κοινότητας.
Όπως πάντα, οι επιχειρηματίες-μέλη του ΚΕΒΕ θα δώσουν το άπαν των δυνάμεων, των γνώσεων και των εμπειριών τους για να έχουμε ακόμα μια καλή χρονιά το 2025.
Με αυτές τις σκέψεις και την συγκρατημένη αισιοδοξία ότι το νέο έτος θα κινηθεί με θετικό πρόσημο για την οικονομία και την Κύπρο μας, εύχομαι σε όλους (επιχειρήσεις, εργαζόμενους και όλους γενικά τους συμπολίτες μας)
Καλή Χρονιά και Ευτυχισμένο το νέο έτος.
