Καραβίας: Λιγότεροι εργαζόμενοι θα πρέπει να στηρίζουν περισσότερους συνταξιούχους

Η υπόσχεση ότι κάθε γενιά θα ζει καλύτερα από την προηγούμενη δοκιμάζεται από το δημογραφικό, προειδοποίησε ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank, Φωκίων Καραβίας. Μιλώντας στο 9ο Athens Investment Forum στις 2 Νοεμβρίου, συνέδεσε τη γήρανση του πληθυσμού με μια διπλή πίεση: λιγότεροι εργαζόμενοι καλούνται να στηρίξουν περισσότερες ανάγκες κοινωνικής προστασίας, ενώ οι νεότεροι αμφισβητούν αν το ίδιο σύστημα θα τους καλύψει στο μέλλον.

Το δημογραφικό γίνεται ζήτημα εμπιστοσύνης

Κατά τον επικεφαλής της Eurobank, οι ενεργειακές κρίσεις, η ακρίβεια και οι γεωπολιτικές αναταραχές οξύνουν τις κοινωνικές εντάσεις, αλλά δεν εξαντλούν τις αιτίες τους. Η βαθύτερη δυσκολία βρίσκεται στη διατάραξη της αμοιβαιότητας πάνω στην οποία στηρίχθηκε το μεταπολεμικό ευρωπαϊκό κοινωνικό κράτος.

Όταν οι νεότεροι δυσκολεύονται να αποκτήσουν κατοικία ή να δημιουργήσουν οικογένεια, ενώ χρηματοδοτούν αυξημένες κοινωνικές ανάγκες, η συζήτηση παύει να αφορά μόνο τους δημοσιονομικούς λογαριασμούς. Αφορά και την πεποίθηση ότι οι υποχρεώσεις και τα οφέλη μοιράζονται δίκαια μεταξύ των γενεών.

Οι γεννήσεις χρειάζονται χρόνο για να αλλάξουν την αγορά εργασίας

Ο Καραβίας υποστήριξε τη σημασία των πολιτικών για την οικογένεια, επισημαίνοντας όμως τον χρόνο που χρειάζονται για να επηρεάσουν την παραγωγή. Ακόμη και μια άμεση βελτίωση στις γεννήσεις θα ενίσχυε το εργατικό δυναμικό έπειτα από περίπου δύο δεκαετίες.

Επομένως, η οικονομική απάντηση πρέπει να λειτουργήσει και στο ενδιάμεσο. Η αύξηση του αριθμού των εργαζομένων στο μέλλον δεν υποκαθιστά τη σημερινή ανάγκη να παράγεται περισσότερη αξία ανά εργαζόμενο.

Δύο οικονομικοί πυλώνες

Ο πρώτος πυλώνας που έθεσε είναι η δημοσιονομική σύνεση, ώστε η σημερινή γενιά να μη μεταφέρει επιπλέον βάρη στην επόμενη. Ο δεύτερος είναι η αύξηση της παραγωγικότητας, ώστε ένα μικρότερο εργατικό δυναμικό να μπορεί να στηρίζει μεγαλύτερο οικονομικό και κοινωνικό αποτέλεσμα.

Αυτό, κατά τον ίδιο, απαιτεί επενδύσεις σε τεχνολογία, υποδομές, ενέργεια, εκπαίδευση και δεξιότητες. Χρειάζεται επίσης περιβάλλον που διευκολύνει την επιχειρηματική ανάπτυξη με ταχύτερες διαδικασίες, σταθερούς κανόνες και αποτελεσματική δικαιοσύνη.

Περισσότερες επενδύσεις, με έμφαση στο πού κατευθύνονται

Για την Ελλάδα, ο Καραβίας ανέφερε ότι οι επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ αναμένεται να προσεγγίσουν το 18,7%, από 11% το 2019. Επικαλέστηκε επίσης άμεσες ξένες επενδύσεις άνω των €12,5 δισ. το 2025, περίπου 5% του ΑΕΠ. Τα μεγέθη αυτά παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο της ομιλίας του.

Η κεντρική του επισήμανση ήταν ότι έχει σημασία η σύνθεση των επενδύσεων: πόσο από το εισερχόμενο κεφάλαιο πηγαίνει σε νέες παραγωγικές δραστηριότητες, τεχνολογία και υψηλότερη προστιθέμενη αξία. Η αύξηση ενός συνολικού ποσού δεν απαντά από μόνη της στο πρόβλημα της παραγωγικότητας.

Η συζήτηση αγγίζει και το ασφαλιστικό

Ο επικεφαλής της Eurobank ανέφερε ότι, ακόμη και με καλύτερη παραγωγικότητα, η Ευρώπη θα χρειαστεί να συζητήσει δύσκολες επιλογές για τη συνταξιοδότηση, τις παροχές και τη σχέση δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδότησης. Ανέδειξε τη συμπληρωματική σημασία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και των ομαδικών ασφαλιστικών προγραμμάτων εργασίας.

Πρόκειται για παρεμβάσεις και θέσεις σε μια ευρύτερη οικονομική συζήτηση, όχι για ανακοίνωση νέων ορίων ηλικίας ή αλλαγών στις συντάξεις. Το βασικό μήνυμα της ομιλίας είναι ότι η διατήρηση του κοινωνικού κράτους συνδέεται όλο και περισσότερο με την παραγωγική βάση που θα το χρηματοδοτεί.

Σύνταξη MoneyMatters