Μια σοβαρή καταγγελία ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών αποκαλύπτει το κενό ανάμεσα στην αναγνώριση μιας οικοδομής ως επικίνδυνης και στην πραγματική προστασία όσων εξακολουθούν να ζουν μέσα σε αυτή. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο γενικός διευθυντής του ΕΟΑ Λεμεσού, Σωκράτης Μεταξάς, ιδιοκτήτης που ελέγχει περίπου το 80% πολυκατοικίας στη Λεμεσό φέρεται να συνεχίζει να ενοικιάζει μονάδες και να εισπράττει ενοίκια, παρότι έχει εκδοθεί διάταγμα εκκένωσης.
Η αναφορά έγινε στο πλαίσιο της συζήτησης για το νέο νομοθετικό πλαίσιο των επικίνδυνων οικοδομών. Η ταυτότητα του ιδιοκτήτη και του κτηρίου δεν δημοσιοποιήθηκαν. Οι ισχυρισμοί αποδίδονται στον αξιωματούχο που τους παρουσίασε στη Βουλή και η δικαστική διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη.
- Ο ΕΟΑ Λεμεσού προσπαθεί από τον Μάιο να προχωρήσει στην εκκένωση επικίνδυνης πολυκατοικίας, σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του.
- Ιδιοκτήτης με περίπου 80% του κτηρίου φέρεται να συνεχίζει τις ενοικιάσεις και έχει προσφύγει στη Δικαιοσύνη.
- Παρόμοιες δυσκολίες εφαρμογής καταγράφηκαν και στη Λευκωσία, όπως ανέφερε ο πρόεδρος του ΕΟΑ Λευκωσίας.
- Η Επιτροπή Εσωτερικών στοχεύει σε ψήφιση του νέου πλαισίου τον Οκτώβριο ή, το αργότερο, τον Νοέμβριο.
Η υπόθεση που έφερε το αδιέξοδο στην επιφάνεια
Ο Σωκράτης Μεταξάς είπε ότι ο ΕΟΑ Λεμεσού επιχειρεί από τον Μάιο να εφαρμόσει την εκκένωση. Κατά την τοποθέτησή του, ο κύριος ιδιοκτήτης είναι ξένος επενδυτής, ο οποίος έχει κινήσει δικαστικές διαδικασίες και εξασφάλισε ενδιάμεση δικαστική προστασία σε σχέση με την εκτέλεση των μέτρων.
Το κρίσιμο σημείο δεν είναι η εθνικότητα του επενδυτή, αλλά το θεσμικό αποτέλεσμα. Εάν ένα κτήριο έχει κριθεί επικίνδυνο και οι αρχές δεν μπορούν να επιβάλουν εγκαίρως την απομάκρυνση των ενοίκων, ο κίνδυνος παραμένει ενεργός ενώ η νομική διαφορά εξελίσσεται με τους δικούς της χρόνους.
Από την άλλη πλευρά, κάθε ιδιοκτήτης δικαιούται να αμφισβητήσει μια διοικητική απόφαση και να ζητήσει δικαστικό έλεγχο. Το νομοθετικό πρόβλημα είναι πώς διασφαλίζεται ταυτόχρονα το δικαίωμα αυτό και η άμεση προστασία της ζωής όταν υπάρχει τεκμηριωμένος κίνδυνος.
Δεν είναι μόνο πρόβλημα της Λεμεσού
Ο πρόεδρος του ΕΟΑ Λευκωσίας, Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης, ανέφερε στην ίδια συζήτηση ότι παρόμοιες υποθέσεις στην πρωτεύουσα κατέληξαν εις βάρος του Οργανισμού, αποδίδοντας το αποτέλεσμα σε διαδικαστικά ζητήματα. Η επισήμανση ενισχύει την εικόνα ενός προβλήματος που δεν περιορίζεται σε έναν ιδιοκτήτη ή μία οικοδομή.
Η διοικητική αλυσίδα περιλαμβάνει τεχνική αξιολόγηση, κοινοποίηση, προθεσμίες συμμόρφωσης, πιθανή εκκένωση, επείγουσες εργασίες και ανάκτηση του κόστους. Ένα κενό ή λάθος σε οποιοδήποτε στάδιο μπορεί να αποδυναμώσει την υπόθεση της αρχής ενώπιον του δικαστηρίου.
Οι ενοικιαστές στη μέση
Η συζήτηση για τις επικίνδυνες οικοδομές εστιάζει συχνά στις εξουσίες των αρχών και στις υποχρεώσεις των ιδιοκτητών. Όμως οι ενοικιαστές είναι εκείνοι που μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με δύο ταυτόχρονους κινδύνους: να παραμείνουν σε μη ασφαλή κατοικία ή να απομακρυνθούν χωρίς άμεση εναλλακτική στέγαση.
Ένα αποτελεσματικό πλαίσιο χρειάζεται σαφή ενημέρωση των ενοίκων, πρόσβαση στα πορίσματα ασφάλειας, προσωρινή στέγαση όπου απαιτείται και κανόνες για το τι συμβαίνει με το ενοίκιο όταν η χρήση του ακινήτου απαγορεύεται. Χωρίς αυτές τις προβλέψεις, η εκκένωση μπορεί να γίνει κοινωνικά ανεφάρμοστη ακόμη και όταν είναι τεχνικά αναγκαία.
Ο ορίζοντας της νέας νομοθεσίας
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Εσωτερικών, Άριστος Δαμιανού, έθεσε ως στόχο την προώθηση του νομοθετικού πλαισίου στην Ολομέλεια τον Οκτώβριο ή το αργότερο τον Νοέμβριο. Το χρονοδιάγραμμα είναι σημαντικό, αλλά το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από το αν οι νέες διατάξεις κλείνουν τα κενά που επιτρέπουν στις αποφάσεις να μένουν ανεφάρμοστες.
Οι ΕΟΑ χρειάζονται τυποποιημένες διαδικασίες, επαρκή τεχνική στελέχωση, καθαρά αποδεικτικά κριτήρια και δυνατότητα επείγουσας δράσης. Παράλληλα, ο νόμος πρέπει να προβλέπει ουσιαστικές εγγυήσεις για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές, ώστε η ταχύτητα να μη μετατρέπεται σε αυθαιρεσία.
Strategist View
Η συγκεκριμένη υπόθεση δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο να εντοπιστεί μια επικίνδυνη οικοδομή. Είναι να μπορεί το κράτος να μετατρέψει την τεχνική διαπίστωση σε έγκαιρη και νόμιμη προστασία.
Η επικείμενη μεταρρύθμιση θα αποτύχει αν περιοριστεί σε αυστηρότερες διατυπώσεις χωρίς επιχειρησιακό μηχανισμό. Χρειάζονται σαφείς χρόνοι, ενιαία πρωτόκολλα, προσωρινές λύσεις στέγασης και δικαστικές διαδικασίες που αναγνωρίζουν την επείγουσα φύση του κινδύνου. Διαφορετικά, τα διατάγματα θα συνεχίσουν να υπάρχουν στα χαρτιά και οι άνθρωποι θα εξακολουθούν να ζουν στο εσωτερικό των κτηρίων που αυτά αφορούν.
