Η Κύπρος πρώτη στην ΕΕ για βασικά γεύματα — η άλλη όψη των δεικτών ευημερίας

Η Κύπρος εμφανίζεται στην καλύτερη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μια συγκεκριμένη μέτρηση βασικής διατροφικής δυνατότητας. Το στοιχείο της Eurostat είναι ουσιαστικό, αλλά η πολιτική του ανάγνωση απαιτεί ακρίβεια: ένας δείκτης στέρησης μπορεί να δείχνει ισχυρή επίδοση χωρίς να περιγράφει κάθε διάσταση της ευημερίας.

Ο αριθμός πίσω από την πρωτιά

Στην έκδοση που παρουσιάστηκε στις 7 Οκτωβρίου, 1,2% των ανθρώπων στην Κύπρο δηλώνει ότι το 2025 δεν μπορούσε να πληρώσει γεύμα με κρέας, κοτόπουλο, ψάρι ή χορτοφαγικό ισοδύναμο κάθε δεύτερη ημέρα. Ο αντίστοιχος μέσος όρος της ΕΕ είναι 8,5%.

Ο ορισμός έχει σημασία. Η έρευνα εξετάζει συγκεκριμένη οικονομική δυνατότητα και όχι γενική αξιολόγηση του βιοτικού επιπέδου. Η διατροφική προτίμηση, η κατανάλωση ακριβότερων προϊόντων και η συνολική ποιότητα διατροφής αποτελούν διαφορετικά ζητήματα.

Γιατί η ευημερία χρειάζεται περισσότερους δείκτες

Η πρόσβαση σε βασικά αγαθά αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο αξιοπρεπούς διαβίωσης. Η δυνατότητα συμμετοχής στην κοινωνική ζωή, η στέγαση και η πρόσβαση σε υπηρεσίες προσθέτουν άλλες διαστάσεις. Η ίδια έκδοση της Eurostat περιλαμβάνει μετρήσεις για αναψυχή και οικιακή σύνδεση στο διαδίκτυο, δείχνοντας γιατί η ευρωπαϊκή στατιστική προσέγγιση χρησιμοποιεί περισσότερα από ένα κριτήρια.

Οι εθνικοί μέσοι όροι χρειάζονται επίσης προσεκτική ανάγνωση. Δεν αποκαλύπτουν μόνοι τους πώς διαφέρουν οι συνθήκες ανά εισοδηματική ομάδα ή οικογενειακή κατάσταση. Για στοχευμένη κοινωνική πολιτική απαιτείται να εντοπίζονται οι ομάδες που εμφανίζουν την αδυναμία, αντί να αρκεί μια σύγκριση χωρών.

Το κόστος ζωής ως διαφορετική ερώτηση

Η ακρίβεια και η οικονομική στέρηση συνδέονται, αλλά δεν είναι η ίδια μέτρηση. Η αύξηση μιας τιμής περιγράφει μεταβολή στην αγορά. Η αδυναμία πληρωμής περιγράφει τη δυνατότητα του νοικοκυριού να καλύψει μια ανάγκη. Τα εισοδήματα, η περιουσιακή κατάσταση και οι υποχρεώσεις του επηρεάζουν αυτή τη δυνατότητα.

Έτσι, η καλή επίδοση στην κάλυψη ενός γεύματος μπορεί να συνυπάρχει με έντονη δημόσια συζήτηση για το κόστος στέγασης ή ενέργειας. Για την Κύπρο, η χρησιμότητα της ευρωπαϊκής σύγκρισης βρίσκεται στο να ξεχωρίζονται αυτές οι ερωτήσεις και να συνδέονται με τις κατάλληλες πολιτικές.

Η νέα δημοσίευση αφορά στοιχεία του 2025. Προσφέρει τεκμηριωμένη βάση για τη συζήτηση, όχι αξιολόγηση των εξελίξεων στις τιμές μετά το τέλος εκείνου του έτους. Η δημόσια λογοδοσία γίνεται πιο ουσιαστική όταν κάθε αριθμός χρησιμοποιείται για το ερώτημα που πράγματι μπορεί να απαντήσει.

Κατάστημα Sainsbury’s στο Wakefield, 28 Σεπτεμβρίου 2026 — Φωτογραφία: Mtaylor848 / CC BY-SA 3.0. Περικοπή κάδρου.