Η προσδοκία για μειώσεις στις τιμές καυσίμων μέχρι τα τέλη Αυγούστου αναδεικνύει μια βασική αδυναμία της κυπριακής αγοράς: η χώρα εξαρτάται από εισαγόμενα φορτία και η διεθνής πτώση του πετρελαίου φτάνει στον καταναλωτή μόνο όταν ανανεωθούν τα αποθέματα.
Ο αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Πρατηριούχων, Χριστόδουλος Χριστοδούλου, εκτιμά ότι νέες παραλαβές μπορούν να οδηγήσουν σε χαμηλότερες τιμές έως το τέλος του μήνα, εφόσον η διεθνής αγορά παραμείνει σε καθοδικότερη τροχιά. Όπως επισήμανε, οι σημερινές τιμές πιθανόν συνδέονται με φορτία που αγοράστηκαν όταν το πετρέλαιο διαπραγματευόταν στα $95–$97 το βαρέλι.
- Η κυπριακή λιανική ακολουθεί τη διεθνή αγορά με καθυστέρηση λόγω αποθεμάτων και κύκλου εισαγωγών περίπου 15 ημερών.
- Από τις 17 Ιουλίου, το diesel αυξήθηκε κατά 19 σεντ, η βενζίνη κατά 12 σεντ και το πετρέλαιο θέρμανσης κατά 10 σεντ.
- Η μείωση μέχρι τα τέλη Αυγούστου εξαρτάται από το κόστος των νέων φορτίων και τη διεθνή σταθερότητα.
- Οι υψηλές τιμές ενισχύουν τη διαρροή καταναλωτών προς τα κατεχόμενα και αποκαλύπτουν ευρύτερο ζήτημα ενεργειακής ανθεκτικότητας.
Η χρονική υστέρηση της νησιωτικής αγοράς
Η Κύπρος δεν διαθέτει εγχώρια παραγωγή πετρελαίου και στηρίζεται σε θαλάσσιες εισαγωγές. Οι εταιρείες αγοράζουν φορτία, τα μεταφέρουν, τα αποθηκεύουν και στη συνέχεια τα διοχετεύουν στην αγορά. Εάν ένα απόθεμα αποκτήθηκε σε περίοδο υψηλών τιμών, η λιανική παραμένει ακριβή ακόμη και όταν το αργό υποχωρεί στο μεταξύ.
Ο κύκλος νέων παραλαβών υπολογίζεται περίπου στις 15 ημέρες. Αυτό δημιουργεί αναπόφευκτη καθυστέρηση, αλλά ταυτόχρονα καθιστά κρίσιμη τη διαφάνεια ως προς το πότε και σε ποιο βαθμό το χαμηλότερο κόστος αγοράς μεταφέρεται στις αντλίες.
Η διεθνής τιμή δεν είναι ο μόνος παράγοντας
Το κόστος του αργού αποτελεί μόνο ένα μέρος της τελικής τιμής. Η ισοτιμία δολαρίου–ευρώ, τα ναύλα, η ασφάλιση, το κόστος αποθήκευσης, τα περιθώρια εμπορίας και η φορολογία επηρεάζουν επίσης το ποσό που πληρώνει ο οδηγός. Για τον λόγο αυτό, η πτώση από τα επίπεδα των $95–$97 δεν συνεπάγεται ισόποση ή άμεση μείωση στη λιανική.
Η μεταβλητότητα παραμένει υψηλή. Η τιμή του πετρελαίου είχε βρεθεί κοντά στα $79 πριν κινηθεί ξανά γύρω στα $84. Επομένως, η προσδοκία για μειώσεις μπορεί να ανατραπεί από νέα γεωπολιτική ένταση ή προβλήματα στη ναυσιπλοΐα.
Ο ανταγωνισμός από τα κατεχόμενα
Οι πρατηριούχοι επισημαίνουν ότι όσο ανεβαίνουν οι τιμές στις ελεύθερες περιοχές, περισσότεροι οδηγοί επιλέγουν να ανεφοδιαστούν στα κατεχόμενα. Η τάση αυτή δεν είναι μόνο εμπορικό ζήτημα για τα πρατήρια. Δημιουργεί απώλεια φορολογικών εσόδων, στρέβλωση ανταγωνισμού και πρόσθετη πίεση σε μια αγορά που λειτουργεί με διαφορετικά φορολογικά και ρυθμιστικά καθεστώτα στις δύο πλευρές.
Η συζήτηση για τις μειώσεις δεν αφορά απλώς μερικά σεντ στην αντλία. Αφορά την ικανότητα της Κύπρου να διαχειρίζεται με διαφάνεια και ανθεκτικότητα μια πλήρως εισαγόμενη ενεργειακή αλυσίδα, σε μια περίοδο όπου κάθε διαταραχή μεταφέρεται γρήγορα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
