Πλήρη και επικαιροποιημένα δεδομένα πριν από οποιαδήποτε σημαντική, μακροχρόνια οικονομική δέσμευση της Κυπριακής Δημοκρατίας για τον Great Sea Interconnector ζήτησε το ΑΛΜΑ – Πολίτες για την Κύπρο σε συνάντηση με τον Υπουργό Οικονομικών, Μάκη Κεραυνό.
Τον επικεφαλής του κινήματος, Οδυσσέα Μιχαηλίδη, συνόδευσε ο υπεύθυνος Πολιτικού Σχεδιασμού, Παναγιώτης Ευαγγελίδης. Η ατζέντα περιέλαβε επίσης τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού και της δημόσιας υπηρεσίας, συνδέοντας τρία διαφορετικά πεδία με ένα κοινό θεσμικό αίτημα: αποφάσεις με τεκμηρίωση, μετρήσιμους στόχους και σαφή κατανομή κόστους.
- Το ΑΛΜΑ δεν αμφισβήτησε τη στρατηγική σημασία του GSI, αλλά ζήτησε πλήρη εικόνα για κόστος, τεχνική βιωσιμότητα και κινδύνους.
- Κεντρικό ερώτημα παραμένει ποιος θα επωμιστεί πιθανές υπερβάσεις: το κράτος, οι φορολογούμενοι ή οι καταναλωτές ηλεκτρισμού.
- Στο συνταξιοδοτικό ζητήθηκε κοινωνική επάρκεια μαζί με μακροχρόνια βιωσιμότητα.
- Η δημόσια υπηρεσία αντιμετωπίστηκε ως ζήτημα κρατικής ικανότητας και όχι μόνο διαχείρισης προσωπικού.
Στρατηγικό έργο χωρίς λευκή επιταγή
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΑΛΜΑ, η στρατηγική σημασία της ηλεκτρικής διασύνδεσης δεν αναιρεί την ανάγκη να είναι γνωστά το πραγματικό κόστος, οι τεχνικές προϋποθέσεις και οι κίνδυνοι του έργου. Η θέση αυτή τοποθετεί το GSI σε ένα πλαίσιο ελεγχόμενης στρατηγικής επένδυσης και όχι σε μια λογική όπου η γεωπολιτική αξία αρκεί για να δικαιολογήσει κάθε οικονομική δέσμευση.
Το κίνημα έθεσε ως τελικό κριτήριο την επάρκεια και ασφάλεια του ηλεκτρικού συστήματος, μαζί με τη μείωση του κόστους για τους καταναλωτές. Πρόκειται για δύο στόχους που πρέπει να αποδειχθούν με τεχνικά και οικονομικά δεδομένα και όχι να θεωρηθούν αυτόματη συνέπεια της κατασκευής του καλωδίου.
Το κρίσιμο ζήτημα της κατανομής κινδύνου
Η συζήτηση για τον GSI αφορά πλέον λιγότερο τη γενική σκοπιμότητα μιας διασύνδεσης και περισσότερο τη δομή του κινδύνου. Ποιος πληρώνει εάν υπάρξουν καθυστερήσεις, υπερβάσεις κόστους ή γεωπολιτικά εμπόδια; Πώς προστατεύεται ο καταναλωτής; Και ποια είναι η δημοσιονομική έκθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας σε βάθος χρόνου;
Η ανακοίνωση αναφέρει ότι ο κ. Κεραυνός εξέφρασε θέση προς την ίδια κατεύθυνση της τεκμηρίωσης. Δεν ανακοινώθηκε, ωστόσο, νέα απόφαση χρηματοδότησης ή αλλαγή στη θέση της κυβέρνησης. Η συνάντηση καταγράφει πολιτική σύγκλιση ως προς την ανάγκη ελέγχου, όχι οριστική συμφωνία για την πορεία του έργου.
Συντάξεις και δημόσια υπηρεσία ως τεστ κρατικής ικανότητας
Στο συνταξιοδοτικό, το ΑΛΜΑ ζήτησε ουσιαστική βελτίωση των παροχών για τους χαμηλοσυνταξιούχους χωρίς υπονόμευση της βιωσιμότητας του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Η θέση επιχειρεί να ισορροπήσει την άμεση κοινωνική ανάγκη με την προστασία του συστήματος απέναντι στις δημογραφικές πιέσεις.
Για τη δημόσια υπηρεσία, η έμφαση δόθηκε στην οργάνωση, στην αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού και στην εξυπηρέτηση του πολίτη. Η μεταρρύθμιση του κράτους συνδέεται άμεσα με τον GSI και κάθε μεγάλο έργο: χωρίς διοικητική ικανότητα, τεχνική επάρκεια και λογοδοσία, ακόμη και μια σωστή στρατηγική επιλογή μπορεί να οδηγήσει σε κακή εκτέλεση.
Η ουσία της συνάντησης ήταν ότι η στρατηγική δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη λογοδοσία. Είτε πρόκειται για συντάξεις είτε για τη δημόσια διοίκηση είτε για ένα μεγάλο ενεργειακό έργο, η αξιοπιστία κρίνεται από το αν το κόστος, τα οφέλη και οι κίνδυνοι είναι γνωστά πριν από τη δέσμευση δημόσιων πόρων.
