- Από τον Σεπτέμβριο προβλέπονται τρεις διαδρομές: συνέχιση μάθησης, ένταξη στην εργασία ή δημιουργική απασχόληση και φροντίδα.
- Το σχέδιο συντονίζει πέντε υπουργεία, την Υφυπουργό παρά τω Προέδρω και το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας.
- Η ουσιαστική δοκιμασία θα είναι η συνέχεια των υπηρεσιών και η πραγματική μετάβαση κάθε αποφοίτου, όχι απλώς η δημιουργία νέων προγραμμάτων.
Ένα από τα πιο δύσκολα κενά της κοινωνικής πολιτικής στην Κύπρο επιχειρεί να καλύψει το νέο σχέδιο δράσης για τα άτομα με αναπηρία μετά την ηλικία των 22 ετών. Μέχρι σήμερα, η μετάβαση από την ειδική εκπαίδευση στην κατάρτιση, την εργασία ή τη φροντίδα δεν ήταν ενιαία, αφήνοντας αποφοίτους και οικογένειες χωρίς σαφή επόμενη διαδρομή.
Το πλαίσιο παρουσιάστηκε στις 4 Αυγούστου 2026 από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και προβλέπει τρεις ισότιμους πυλώνες που θα αρχίσουν να εφαρμόζονται από τον Σεπτέμβριο.
Πρώτος πυλώνας: Συνέχιση μάθησης στα ΜΙΕΕΚ
Για όσους επιλέξουν να συνεχίσουν τη μάθηση, δημιουργείται πρόγραμμα Συμπερίληψης και Επαγγελματικής Ενδυνάμωσης στα Μεταλυκειακά Ινστιτούτα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, τα γνωστά ΜΙΕΕΚ.
Το πρόγραμμα θα προσφέρεται σε όλες τις πόλεις και θα στοχεύει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, στην επαγγελματική προετοιμασία και στη σταδιακή σύνδεση με την αγορά εργασίας.
Δεύτερος πυλώνας: Υποστηριζόμενη απασχόληση
Για τα άτομα που επιλέγουν την παραγωγική απασχόληση στην ανοικτή αγορά, προβλέπονται νέα προγράμματα εργασίας με στήριξη και προετοιμασία για ένταξη σε κοινωνικές επιχειρήσεις.
Η επιλογή αυτή είναι κρίσιμη, επειδή μεταφέρει το βάρος από την παθητική προστασία στην ενεργή συμμετοχή, με υποστήριξη προσαρμοσμένη στις δυνατότητες και στις ανάγκες κάθε προσώπου.
Τρίτος πυλώνας: Δημιουργική απασχόληση και φροντίδα
Για όσους χρειάζονται διαφορετικό επίπεδο υποστήριξης, θα παρέχονται αναβαθμισμένα προγράμματα δημιουργικής απασχόλησης, κοινωνικής συμμετοχής και φροντίδας στα κατά τόπους Κέντρα Ημέρας.
Ο στόχος είναι η ποιότητα ζωής και η αξιοπρέπεια να μη συνδέονται αποκλειστικά με τη δυνατότητα ένταξης στην ανοικτή αγορά εργασίας.
Από προσωρινή παράταση σε μόνιμη διαδρομή
Το 2025 είχε αποφασιστεί η παράταση της φοίτησης στα ειδικά σχολεία μέχρι τα 22 έτη, αντί μέχρι τα 21, ως ενδιάμεση λύση. Το νέο σχέδιο φιλοδοξεί να αντικαταστήσει την προσωρινή παράταση με μόνιμες επιλογές μετά την αποφοίτηση.
Στον σχεδιασμό συμμετείχαν τα υπουργεία Παιδείας, Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Ενέργειας, Μεταφορών και Υγείας, η Υφυπουργός παρά τω Προέδρω και το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας, το οποίο είχε τον συντονισμό.
Το δύσκολο μέρος αρχίζει τώρα
Η ύπαρξη τριών επιλογών είναι σημαντική, αλλά δεν αρκεί από μόνη της. Η επιτυχία θα κριθεί από τον αριθμό των διαθέσιμων θέσεων, τη γεωγραφική κάλυψη, την επάρκεια εξειδικευμένου προσωπικού και τη συνέχεια ανάμεσα στις υπηρεσίες.
Κάθε νέος άνθρωπος με αναπηρία χρειάζεται εξατομικευμένο σχέδιο μετάβασης πριν από την αποφοίτηση, σαφή υπεύθυνο συντονισμού και μετρήσιμη παρακολούθηση του αποτελέσματος. Διαφορετικά, το κενό μπορεί να μετακινηθεί από την είσοδο στο πρόγραμμα στην έξοδο από αυτό.
Το πραγματικό μέτρο της μεταρρύθμισης θα είναι αν μετά τα 22 κανένας απόφοιτος δεν χάνεται ανάμεσα σε διαφορετικά υπουργεία, υπηρεσίες και λίστες αναμονής.
