Νέα αναταραχή προκαλείται στις διεθνείς αγορές αγροτικών προϊόντων μετά τη διακοπή λειτουργίας δύο από τους μεγαλύτερους ρωσικούς τερματικούς σταθμούς εξαγωγής δημητριακών στο Νοβοροσίσκ. Οι εγκαταστάσεις υπέστησαν ζημιές κατά τη διάρκεια ουκρανικών πληγμάτων στη Μαύρη Θάλασσα, δημιουργώντας ανησυχίες για πιθανές καθυστερήσεις στις ρωσικές εξαγωγές και νέες πιέσεις στις τιμές των τροφίμων.
Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ανέφερε ότι οι ουκρανικές δυνάμεις έπληξαν κατά τη διάρκεια της νύκτας τη ρωσική ναυτική βάση του Νοβοροσίσκ, χρησιμοποιώντας μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πυραύλους και μη επανδρωμένα θαλάσσια οχήματα.
Οι επιθέσεις φαίνεται ότι επηρέασαν και τις εμπορικές λιμενικές υποδομές της περιοχής. Τέσσερις πηγές από τη ρωσική βιομηχανία δημητριακών ανέφεραν στο Ρόιτερς ότι δύο μεγάλοι εξαγωγικοί σταθμοί αναγκάστηκαν να αναστείλουν τις δραστηριότητές τους, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η αξιολόγηση των ζημιών.
Εξαγωγική δυναμικότητα 15,6 εκατ. τόνων εκτός λειτουργίας
Ο πρώτος σταθμός που διέκοψε τη λειτουργία του είναι ο τερματικός σταθμός δημητριακών του Νοβοροσίσκ, ο οποίος ελέγχεται από τον όμιλο Demetra Holding και διαθέτει ετήσια εξαγωγική δυναμικότητα 8,5 εκατ. μετρικών τόνων.
Εκπρόσωπος του ομίλου επιβεβαίωσε ότι οι εγκαταστάσεις υπέστησαν ζημιές, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει την έκτασή τους ή το χρονικό διάστημα που θα απαιτηθεί για την επανέναρξη των εργασιών.
Ζημιές καταγράφηκαν και στον σταθμό NKHP, ο οποίος μπορεί να διαχειριστεί εξαγωγές 7,1 εκατ. μετρικών τόνων ετησίως. Τρεις πηγές ανέφεραν ότι και αυτή η εγκατάσταση διέκοψε τις επιχειρήσεις της. Ο κύριος ιδιοκτήτης της, ο όμιλος OZK, επιβεβαίωσε τις ζημιές και διευκρίνισε ότι δεν υπήρξαν τραυματισμοί στις εγκαταστάσεις.
Συνολικά, οι δύο σταθμοί διαθέτουν ονομαστική εξαγωγική δυναμικότητα περίπου 15,6 εκατ. τόνων δημητριακών τον χρόνο. Η προσωρινή απώλεια αυτής της δυναμικότητας μπορεί να δημιουργήσει συμφόρηση στις φορτώσεις, καθυστερήσεις στις παραδόσεις και πρόσθετο κόστος για τους εξαγωγείς, ιδιαίτερα εάν οι ζημιές αποδειχθούν εκτεταμένες.
Γιατί το Νοβοροσίσκ είναι κρίσιμο για την αγορά σιταριού
Η Ρωσία αποτελεί τον μεγαλύτερο εξαγωγέα σιταριού παγκοσμίως και διοχετεύει σημαντικό μέρος των φορτίων της στις διεθνείς αγορές μέσω των λιμανιών της Μαύρης Θάλασσας. Το Νοβοροσίσκ βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της εφοδιαστικής αλυσίδας, καθώς εξυπηρετεί μεγάλους όγκους δημητριακών με προορισμό, μεταξύ άλλων, τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική και την Ασία.
Η πραγματική επίπτωση στις διεθνείς τιμές θα εξαρτηθεί κυρίως από τη διάρκεια της διακοπής. Μια σύντομη αναστολή εργασιών ενδέχεται να οδηγήσει κυρίως σε προσωρινές καθυστερήσεις. Εάν όμως απαιτηθούν εκτεταμένες επισκευές ή υπάρξουν νέα πλήγματα, οι αγοραστές θα μπορούσαν να στραφούν σε άλλους προμηθευτές, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό για διαθέσιμα φορτία.
Ο βασικός φορέας των Ρώσων εξαγωγέων δημητριακών είχε ήδη προειδοποιήσει ότι οι επιθέσεις με μη επανδρωμένα συστήματα είναι πιθανό να διαταράξουν τις εξαγωγές από τη Μαύρη Θάλασσα. Μια σημαντική και παρατεταμένη μείωση των ρωσικών αποστολών θα μπορούσε να οδηγήσει σε άνοδο των τιμών, επηρεάζοντας περισσότερο τις χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές σιτηρών.
Ο κίνδυνος για Αφρική και Μέση Ανατολή
Οι οικονομικές συνέπειες μιας διαταραχής δεν περιορίζονται στη Ρωσία ή στους εμπόρους αγροτικών προϊόντων. Πολλές χώρες της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής βασίζονται στις εισαγωγές σιταριού από την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας για την κάλυψη βασικών επισιτιστικών αναγκών.
Η αύξηση των διεθνών τιμών μεταφέρεται σταδιακά στο αλεύρι, στο ψωμί και σε άλλα βασικά τρόφιμα, επιβαρύνοντας τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και τα κρατικά προγράμματα επιδότησης. Για οικονομίες με περιορισμένα συναλλαγματικά αποθέματα, ακόμη και μια σχετικά μικρή άνοδος του κόστους εισαγωγών μπορεί να ενισχύσει τις πληθωριστικές και δημοσιονομικές πιέσεις.
Το περιστατικό αναδεικνύει παράλληλα τη γεωπολιτική ευπάθεια των αγροτικών εμπορευμάτων. Οι τιμές δεν καθορίζονται αποκλειστικά από την παραγωγή και τις καιρικές συνθήκες, αλλά επηρεάζονται πλέον σε μεγαλύτερο βαθμό από την ασφάλεια των λιμανιών, των θαλάσσιων διαδρομών και των ενεργειακών υποδομών.
Ανθρώπινες απώλειες από το κύμα επιθέσεων
Ο κυβερνήτης της περιφέρειας του Κρασνοντάρ, Βενιαμίν Κοντράτιεφ, χαρακτήρισε «μαζικό» το κύμα ουκρανικών επιθέσεων στην περιοχή. Σύμφωνα με τον ίδιο, τουλάχιστον δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, μεταξύ των οποίων ένα οκτάχρονο παιδί.
Οι επιθέσεις δεν περιορίστηκαν στον χώρο των λιμενικών εγκαταστάσεων, εντείνοντας τις ανησυχίες για την ασφάλεια μιας περιοχής με μεγάλη στρατηγική και εμπορική σημασία.
Στο ίδιο λιμάνι και κρίσιμες υποδομές πετρελαίου
Το Νοβοροσίσκ δεν αποτελεί μόνο κόμβο εξαγωγής δημητριακών. Φιλοξενεί επίσης κρίσιμες υποδομές για τη μεταφορά πετρελαίου, περιλαμβανομένων εγκαταστάσεων της Κοινοπραξίας Αγωγού της Κασπίας. Μέσω του συστήματος αυτού διοχετεύεται στις διεθνείς αγορές μεγάλο μέρος των πετρελαϊκών εξαγωγών του Καζακστάν.
Στην κοινοπραξία συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες Chevron και ExxonMobil, γεγονός που προσδίδει στις εγκαταστάσεις μεγαλύτερη διεθνή και διπλωματική σημασία.
Οι Financial Times ανέφεραν ότι η Ουκρανία σταμάτησε τα πλήγματά της εναντίον δεξαμενόπλοιων που εξυπηρετούν την Κοινοπραξία Αγωγού της Κασπίας, έπειτα από αίτημα του Αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι υποδομές της κοινοπραξίας ή δεξαμενόπλοια που φορτώνουν καζακικό πετρέλαιο επλήγησαν στη συγκεκριμένη επίθεση.
MoneyMatters Insight
Η διακοπή λειτουργίας των δύο τερματικών σταθμών δείχνει πόσο γρήγορα ένα στρατιωτικό πλήγμα μπορεί να μετατραπεί σε διεθνές οικονομικό γεγονός. Το κρίσιμο στοιχείο για τις αγορές δεν είναι μόνο το μέγεθος των ζημιών, αλλά κυρίως ο χρόνος που θα απαιτηθεί για την αποκατάσταση των εγκαταστάσεων. Εάν οι εξαγωγές επανέλθουν σύντομα, η επίδραση ενδέχεται να παραμείνει περιορισμένη. Μια παρατεταμένη διακοπή ή νέα πλήγματα, όμως, θα μπορούσαν να ασκήσουν ανοδική πίεση στις τιμές του σιταριού και να αυξήσουν το κόστος επισιτισμού στις περισσότερο εξαρτημένες οικονομίες.
The post Νοβοροσίσκ: Ουκρανικά πλήγματα «πάγωσαν» δύο κομβικούς σταθμούς εξαγωγής σιτηρών appeared first on moneymatters.cy.
