Μια οργανωμένη επιχείρηση για τη διέλευση δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ πραγματοποιούν εδώ και εβδομάδες οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, επιχειρώντας να διατηρήσουν ανοικτή μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Σύμφωνα με το Axios, η επιχείρηση προβλέπει τη συντονισμένη κίνηση φορτωμένων και άδειων δεξαμενόπλοιων μέσω της νότιας πλευράς των Στενών, κοντά στις ακτές του Ομάν. Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι περίπου 15 έως 20 πλοία διέρχονται κάθε βράδυ, επιτρέποντας τη διακίνηση πετρελαίου προς τις διεθνείς αγορές.
Οι ίδιοι εκτιμούν ότι οι μέσες ροές έχουν πλέον πλησιάσει τα 10 εκατ. βαρέλια ημερησίως, περίπου στο μισό των επιπέδων που καταγράφονταν πριν από την έναρξη του πολέμου. Πρόκειται, ωστόσο, για εκτιμήσεις ανώνυμων Αμερικανών αξιωματούχων, οι οποίες δεν μπορούν να επιβεβαιωθούν πλήρως από τα δημόσια διαθέσιμα δεδομένα παρακολούθησης πλοίων.
Πώς λειτουργεί η επιχείρηση
Η αμερικανική επιχείρηση βασίζεται σε έναν ελεγχόμενο κύκλο εισόδου και εξόδου των δεξαμενόπλοιων από τον Περσικό Κόλπο.
Άδεια πλοία εισέρχονται από την Αραβική Θάλασσα, κατευθύνονται προς τα πετρελαϊκά λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κουβέιτ, του Κατάρ και του Μπαχρέιν και, αφού φορτώσουν, ακολουθούν την αντίστροφη διαδρομή.
Σε καθημερινή βάση καταρτίζονται κατάλογοι με τα πλοία που πρόκειται να κινηθούν προς κάθε κατεύθυνση. Η κυκλοφορία πραγματοποιείται σε διαφορετικά χρονικά «παράθυρα», ώστε να αποφεύγεται η ταυτόχρονη συγκέντρωση μεγάλου αριθμού δεξαμενόπλοιων στο στενότερο και πιο ευάλωτο τμήμα της διαδρομής.
Τα φορτωμένα πλοία κινούνται σε οργανωμένη γραμμή εξόδου, ενώ σε διαφορετικό χρονικό διάστημα πραγματοποιείται η είσοδος των άδειων δεξαμενόπλοιων. Η βασική διαδρομή ακολουθεί τη νότια λωρίδα των Στενών, κοντά στις ακτές του Ομάν.
Ο συντονισμός αποδίδεται σε ειδική ομάδα εργασίας υπό το αρχηγείο του αμερικανικού στρατού στο Φορτ Μπραγκ της Βόρειας Καρολίνας, σε συνεργασία με τις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή και τις χώρες-εταίρους στον Κόλπο.
Αεροπορική προστασία και περιορισμένη ορατότητα
Η επιχείρηση δεν αφορά μόνο τον προγραμματισμό της ναυσιπλοΐας. Σύμφωνα με το Axios, αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη βρίσκονται σε ετοιμότητα για να αντιμετωπίσουν πιθανές επιθέσεις με drones ή πυραύλους κρουζ.
Αμερικανοί αξιωματούχοι ισχυρίζονται ότι οι προηγούμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ προκάλεσαν σημαντικές ζημιές στις ιρανικές υποδομές ραντάρ και θαλάσσιας επιτήρησης γύρω από τα Στενά.
Η αποδυνάμωση των συγκεκριμένων συστημάτων φέρεται να έχει περιορίσει την ικανότητα του Ιράν να παρακολουθεί με ακρίβεια τη νυχτερινή κίνηση των πλοίων στη νότια λωρίδα. Η Τεχεράνη εξακολουθεί να διαθέτει drones, πυραύλους και μικρά ταχύπλοα, χωρίς όμως, σύμφωνα πάντα με τις αμερικανικές πηγές, την ίδια δυνατότητα συντονισμένης επιτήρησης.
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν επίσης ότι οι δυνάμεις τους κατέρριψαν στις αρχές της εβδομάδας οκτώ ιρανικά drones και δύο πυραύλους κρουζ. Και αυτός ο απολογισμός προέρχεται από αμερικανικές πηγές και δεν συνοδεύτηκε από ανεξάρτητη επιβεβαίωση.
Η διαφορά με τα δημόσια στοιχεία ναυσιπλοΐας
Οι αριθμοί που παρουσιάζει το Axios δεν συμβαδίζουν πλήρως με τα δημόσια δεδομένα παρακολούθησης πλοίων.
Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που επικαλέστηκε το Reuters, μόλις έξι εμπορικά πλοία καταγράφηκαν να περνούν από τα Στενά τη Δευτέρα 17 Αυγούστου. Το προηγούμενο Σαββατοκύριακο είχαν καταγραφεί ακόμη λιγότερες διελεύσεις, χωρίς παρουσία πολύ μεγάλων δεξαμενόπλοιων ή πλοίων μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου. Reuters
Η εικόνα δεν αποκλείει απαραίτητα τους αμερικανικούς ισχυρισμούς. Σε περιόδους υψηλού κινδύνου, ορισμένα πλοία απενεργοποιούν ή περιορίζουν τη μετάδοση του συστήματος αυτόματης αναγνώρισης, γνωστού ως AIS, ώστε να μην αποκαλύπτουν τη θέση και την πορεία τους.
Παράλληλα, ο αριθμός των 15 έως 20 πλοίων μπορεί να περιλαμβάνει τόσο φορτωμένα όσο και άδεια δεξαμενόπλοια που κινούνται προς τις δύο κατευθύνσεις. Δεν σημαίνει, συνεπώς, ότι όλα μεταφέρουν πετρέλαιο προς την αγορά σε κάθε νυχτερινό κύκλο.
Ακριβώς γι’ αυτό, οι εκτιμήσεις για 10 εκατ. βαρέλια ημερησίως θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αμερικανική επιχειρησιακή αξιολόγηση και όχι ως πλήρως επαληθευμένη μέτρηση.
Η σημασία για τις τιμές του πετρελαίου
Ακόμη και αν οι ροές παραμένουν περίπου στο μισό των προπολεμικών επιπέδων, η δυνατότητα εξόδου εκατομμυρίων βαρελιών καθημερινά έχει ιδιαίτερη σημασία για την παγκόσμια αγορά.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούσαν πριν από τον πόλεμο τη βασική οδό μεταφοράς περίπου 20 εκατ. βαρελιών πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων ημερησίως. Η απότομη μείωση της κυκλοφορίας δημιούργησε φόβους για ελλείψεις, αύξησε τα ασφάλιστρα κινδύνου και οδήγησε αρκετούς πλοιοκτήτες να αποφεύγουν την περιοχή.
Η μερική αποκατάσταση των ροών περιορίζει την πίεση στις τιμές, χωρίς να εξαλείφει τη γεωπολιτική προσαύξηση που έχει ενσωματωθεί στην αγορά. Οι διεθνείς τιμές εξακολουθούν να επηρεάζονται από κάθε νέα επίθεση, από τις ενδείξεις για τη διαθέσιμη παραγωγή και από τις εκτιμήσεις για το πόσα πλοία μπορούν να περάσουν με ασφάλεια.
Η μεταβολή της κυκλοφορίας είναι χαρακτηριστική της αστάθειας. Στοιχεία της Kpler έδειξαν ότι οι διελεύσεις εμπορικών πλοίων μειώθηκαν έντονα κατά τη διάρκεια πρόσφατου Σαββατοκύριακου μετά από επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια. Reuters
MoneyMatters Insight
Ο αμερικανικός διάδρομος δεν επαναφέρει την αγορά πετρελαίου στην κανονικότητα. Δημιουργεί μια ελεγχόμενη, στρατιωτικά υποστηριζόμενη λειτουργία έκτακτης ανάγκης, η οποία επιτρέπει σε μέρος των φορτίων να περάσει από τα Στενά.
Η διαφορά είναι ουσιαστική. Σε φυσιολογικές συνθήκες, η ναυσιπλοΐα βασίζεται σε εμπορικά προγράμματα, ασφαλιστική κάλυψη και προβλέψιμο κόστος. Σήμερα εξαρτάται από νυχτερινά χρονικά παράθυρα, στρατιωτικό συντονισμό, αεροπορική προστασία και περιορισμένη δημοσιοποίηση των κινήσεων.
Η μεταφορά περίπου 10 εκατ. βαρελιών ημερησίως, εφόσον επιβεβαιωθεί, αποτελεί σημαντική ανάσα για την παγκόσμια προσφορά. Παραμένει, όμως, πολύ χαμηλότερη από την προπολεμική δυναμικότητα. Όσο η πρόσβαση στο Ορμούζ εξαρτάται από μια τέτοια επιχείρηση, η παγκόσμια αγορά θα συνεχίσει να τιμολογεί όχι μόνο το πετρέλαιο, αλλά και τον κίνδυνο της διαδρομής του.
The post Ο «αθόρυβος» διάδρομος των ΗΠΑ στο Ορμούζ – Πώς διατηρεί εκατομμύρια βαρέλια στην αγορά appeared first on moneymatters.cy.
