Η πίεση που ασκεί ο πόλεμος στην Ουκρανία στα δημόσια οικονομικά της Ρωσίας φαίνεται ότι αλλάζει τις ισορροπίες ακόμη και στο εσωτερικό της οικονομικής ελίτ της χώρας. Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, αρκετοί από τους πλουσιότερους Ρώσους επιχειρηματίες μεταφέρουν πλέον σημαντικά ποσά εκτός Ρωσίας, φοβούμενοι τόσο την επιβράδυνση της οικονομίας όσο και το ενδεχόμενο κρατικών παρεμβάσεων στις περιουσίες τους.
Η τάση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το Κρεμλίνο αναζητά νέες πηγές χρηματοδότησης για να καλύψει τις αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες, ενώ παράλληλα προσπαθεί να διατηρήσει υπό έλεγχο τα δημοσιονομικά της χώρας.
Νέο κύμα εκροής κεφαλαίων
Σύμφωνα με έξι Ρώσους επιχειρηματίες και πρόσωπα με γνώση των επενδυτικών κινήσεων της οικονομικής ελίτ, αρκετοί δισεκατομμυριούχοι έχουν μεταφέρει σημαντικό μέρος των περιουσιακών τους στοιχείων στο εξωτερικό κατά τους τελευταίους μήνες.
Οι επενδύσεις κατευθύνονται κυρίως προς:
- χρυσό,
- κρυπτονομίσματα,
- ακίνητα στο εξωτερικό,
- ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια,
- αγορές του Κόλπου, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία.
Παράλληλα, ορισμένοι επιχειρηματίες επιλέγουν και την Κύπρο ως προορισμό για μέρος των επενδύσεών τους, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες.
Από τις δυτικές κυρώσεις στους φόβους για το ίδιο το κράτος
Μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, οι δυτικές κυρώσεις ανάγκασαν αρκετούς Ρώσους ολιγάρχες να επαναφέρουν περιουσιακά στοιχεία και εταιρικές δομές εντός της Ρωσίας, καθώς σημαντικά περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό δεσμεύθηκαν ή “πάγωσαν”.
Ωστόσο, τα τελευταία δύο χρόνια έχει δημιουργηθεί ένας διαφορετικός προβληματισμός.
Από το 2024, οι ρωσικές αρχές έχουν προχωρήσει σε αρκετές κατασχέσεις περιουσιακών στοιχείων υψηλού προφίλ, γεγονός που ενίσχυσε τις ανησυχίες ότι ακόμη και επιχειρηματίες με στενές σχέσεις με το Κρεμλίνο δεν μπορούν πλέον να θεωρούν δεδομένη την προστασία της περιουσίας τους.
Η οικονομική επιβράδυνση περιορίζει τα περιθώρια
Την ίδια στιγμή, η ρωσική οικονομία εμφανίζει σαφή σημάδια επιβράδυνσης.
Η χαμηλότερη ανάπτυξη περιορίζει τις αποδόσεις των επενδύσεων στο εσωτερικό της χώρας, ενώ οι ανησυχίες για το τραπεζικό σύστημα έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Ήδη από το περασμένο καλοκαίρι, τραπεζικά στελέχη είχαν προειδοποιήσει για αυξημένους κινδύνους στους ισολογισμούς των τραπεζών, ενώ τον Μάιο φιλοκυβερνητικό οικονομικό ινστιτούτο έκανε λόγο ακόμη και για ενδείξεις πιθανής συστημικής τραπεζικής κρίσης.
Σύμφωνα με πηγές του Bloomberg, οι ανεπίσημες εκροές κεφαλαίων φέτος υπολογίζονται ήδη σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, χωρίς να περιλαμβάνονται συναλλαγές που πραγματοποιούνται μέσω κρυπτονομισμάτων και άλλων μη καταγεγραμμένων διαδρομών.
Ο Πούτιν αναζητά περισσότερα έσοδα
Οι αυξανόμενες στρατιωτικές δαπάνες πιέζουν σημαντικά τον κρατικό προϋπολογισμό.
Σύμφωνα με το Bloomberg, οικονομικοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει το Κρεμλίνο ότι η χρηματοδότηση του πολέμου γίνεται ολοένα πιο δύσκολη, οδηγώντας τον Βλαντίμιρ Πούτιν στην αναζήτηση νέων πηγών εσόδων.
Στόχος της κυβέρνησης είναι να προστατευθεί η χρηματοδότηση της αμυντικής βιομηχανίας, περιορίζοντας δαπάνες σε άλλους τομείς και αυξάνοντας τα κρατικά έσοδα όπου αυτό είναι εφικτό.
Παράλληλα, αυξάνονται οι πιέσεις προς τους ισχυρότερους επιχειρηματίες της χώρας να συνεισφέρουν περισσότερο στα δημόσια οικονομικά.
Η συνάντηση που ανησύχησε τους μεγιστάνες
Σημαντικό προβληματισμό προκάλεσε, σύμφωνα με το Bloomberg, κλειστή συνάντηση επιχειρηματιών με τον Βλαντίμιρ Πούτιν τον περασμένο Μάρτιο.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο δισεκατομμυριούχος Σουλεϊμάν Κερίμοφ φέρεται να πρότεινε μεγαλύτερη οικονομική συνεισφορά των μεγάλων επιχειρηματιών προς το κράτος, με το επιχείρημα ότι οι περιουσίες τους δημιουργήθηκαν κατά τις ιδιωτικοποιήσεις της δεκαετίας του 1990.
Παρότι το Κρεμλίνο διέψευσε ότι υπήρξε σχετικό αίτημα από τον Ρώσο πρόεδρο, αρκετοί επιχειρηματίες φαίνεται πως αντιμετώπισαν τη συζήτηση ως προειδοποιητικό μήνυμα.
Οι νέοι επενδυτικοί προορισμοί
Η μεταφορά κεφαλαίων δεν σημαίνει απαραίτητα οριστική αποχώρηση από τη Ρωσία.
Πολλοί επιχειρηματίες διατηρούν τις δραστηριότητές τους στη χώρα, επιλέγοντας όμως να διαφοροποιούν πλέον σημαντικό μέρος της προσωπικής τους περιουσίας.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία, η Κύπρος αλλά και ορισμένες αφρικανικές οικονομίες συγκεντρώνουν αυξανόμενο ενδιαφέρον ως εναλλακτικοί επενδυτικοί προορισμοί, προσφέροντας μεγαλύτερη γεωγραφική διαφοροποίηση και χαμηλότερο πολιτικό κίνδυνο.
MoneyMatters Insight
Η μεταφορά κεφαλαίων από τη ρωσική οικονομική ελίτ αποτελεί ένδειξη ότι οι μεγαλύτερες ανησυχίες δεν προέρχονται πλέον μόνο από τις δυτικές κυρώσεις, αλλά και από τις εσωτερικές οικονομικές εξελίξεις. Καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται και οι δημοσιονομικές πιέσεις αυξάνονται, η Μόσχα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη χρηματοδότηση της πολεμικής προσπάθειας και στη διατήρηση της εμπιστοσύνης της επιχειρηματικής ελίτ. Αν οι εκροές κεφαλαίων συνεχιστούν με τον ίδιο ρυθμό, ενδέχεται να αποτελέσουν έναν ακόμη παράγοντα που θα δυσκολέψει τη χρηματοδότηση της ρωσικής οικονομίας τα επόμενα χρόνια.
The post Ο πόλεμος πιέζει τα κρατικά ταμεία – Γιατί οι Ρώσοι δισεκατομμυριούχοι μεταφέρουν περιουσίες στο εξωτερικό appeared first on moneymatters.cy.
