- Τρεις απόπειρες ανασχηματισμού μετατράπηκαν σε παρατεταμένη ονοματολογία, διαρροές και αναβολές.
- Η προσπάθεια διεμβολισμού του ΔΗΣΥ και διατήρησης των ισορροπιών με το ΔΗΚΟ εξάλειψε το πλεονέκτημα της έκπληξης.
- Αντί για κυβερνητική ανανέωση, η διαδικασία ανακύκλωσε την εικόνα ατολμίας, αναποφασιστικότητας και φόβου για το πολιτικό κόστος.
Της Ζήνας
Υπάρχει ένας παλιός κανόνας στην πολιτική: οι ανασχηματισμοί δεν προαναγγέλλονται.
Στην κυβέρνηση Νίκου Χριστοδουλίδη δεν προαναγγέλλονται επισήμως. Απλώς συζητούνται για εβδομάδες, διαρρέονται σε δόσεις, μπλοκάρονται από κόμματα και υπουργούς και τελικά αναβάλλονται μέχρι νεωτέρας.
Τρεις φορές άνοιξε ο Πρόεδρος το κεφάλαιο του ανασχηματισμού. Και τις τρεις η διαδικασία μετατράπηκε σε σίριαλ. Μόνο που πλέον το σίριαλ άρχισε να θυμίζει κωμωδία.
Ο ανασχηματισμός αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα πολιτικά εργαλεία που διαθέτει ένας Πρόεδρος. Του επιτρέπει να ανανεώσει την εντολή του, να απομακρύνει φθαρμένα πρόσωπα, να διορθώσει αστοχίες και να επαναφέρει την κυβέρνηση στην πολιτική ατζέντα.
Για να λειτουργήσει, όμως, χρειάζεται ταχύτητα, αποφασιστικότητα και κυρίως το πλεονέκτημα της έκπληξης.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης κατάφερε να χάσει και τα τρία.
Η εγγενής αναβλητικότητα, η επιμονή για διεμβολισμό του Δημοκρατικού Συναγερμού, η προσπάθεια να παραμείνει το ΔΗΚΟ εγκλωβισμένο στην κυβερνητική συνεργασία και οι επιλεκτικές διαρροές μετέτρεψαν μια προεδρική απόφαση σε πολυήμερο κομματικό παζάρι.
Ονόματα «κλειδώνουν» και ξεκλειδώνουν. Υπουργοί μετακινούνται πριν ερωτηθούν. Αντικαταστάτες αναζητούνται δημοσίως, ενώ οι υφιστάμενοι συνεχίζουν να πηγαίνουν κανονικά στα γραφεία τους. Οι πολιτικοί εταίροι αντιδρούν και οι εν δυνάμει υπουργοί αρχίζουν να κάνουν δεύτερες σκέψεις.
Ο ανασχηματισμός δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί, αλλά έχει ήδη παράξει περισσότερη φθορά από όση υποτίθεται ότι θα διορθώσει.
Και αυτό δεν αποτελεί απλώς επικοινωνιακό λάθος. Είναι ένδειξη του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις στο Προεδρικό.
Ο Πρόεδρος θέλει να αλλάξει πρόσωπα χωρίς να δυσαρεστήσει εκείνους που φεύγουν. Να πάρει στελέχη από τον ΔΗΣΥ χωρίς να συγκρουστεί ανοικτά με την Πινδάρου. Να ικανοποιήσει το ΔΗΚΟ χωρίς να του παραχωρήσει υπερβολική επιρροή. Και να εμφανιστεί αποφασιστικός χωρίς να αναλάβει το πολιτικό κόστος των αποφάσεών του.
Μόνο που όλα αυτά μαζί δεν γίνονται.
Ο ανασχηματισμός είναι άσκηση προεδρικής εξουσίας, όχι συλλογική διαπραγμάτευση για να μείνουν όλοι ευχαριστημένοι.
Όσο ο Πρόεδρος ζυγίζει αντιδράσεις, δοκιμάζει ονόματα και παρακολουθεί τις δημοσκοπήσεις, το πλεονέκτημα της ανανέωσης εξαφανίζεται. Όταν τελικά ανακοινωθούν οι αλλαγές, αν ανακοινωθούν, όλα τα πρόσωπα θα είναι ήδη γνωστά, όλες οι αντιδράσεις θα έχουν ήδη καταγραφεί και όλες οι προσδοκίες θα έχουν ήδη καεί.
Αντί για νέα αρχή, θα έχουμε απλώς το τελευταίο επεισόδιο μιας κουραστικής ονοματολογίας.
Και αντί να φρεσκάρει την κυβέρνηση, ο ανασχηματισμός ανανεώνει τις παθογένειες που αυτή η Προεδρία παρουσίασε από τις πρώτες ημέρες της: ατολμία, αναποφασιστικότητα, ανασφάλεια και φόβο απέναντι στο πολιτικό κόστος.
Ακριβώς, δηλαδή, το αντίθετο από εκείνο που χρειάζεται σήμερα η χώρα.
Οι ανασχηματισμοί δεν προαναγγέλλονται.
Όταν, όμως, χρησιμοποιούνται με αυτόν τον τρόπο, δεν ανανεώνουν κυβερνήσεις.
Γελοιοποιούνται — και μαζί τους γελοιοποιείται η ίδια η διαδικασία.