Οι έξι όροι που θέτει το Ιράν στις ΗΠΑ για την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ απομακρύνουν το σενάριο γρήγορης επιστροφής στην κανονικότητα και επαναφέρουν το γεωπολιτικό premium σε πετρέλαιο, LNG, ναύλα και ασφάλιστρα πολέμου.
Η είδηση δεν είναι απλώς ότι η Τεχεράνη ζητά ανταλλάγματα. Είναι ότι συνδέει μια από τις σημαντικότερες εμπορικές αρτηρίες του κόσμου με συνολική διευθέτηση του πολέμου, των κυρώσεων, του ναυτικού αποκλεισμού και των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων. Για τις αγορές, αυτό αυξάνει τον αριθμό των προϋποθέσεων που πρέπει να ικανοποιηθούν πριν αποκατασταθούν οι ενεργειακές ροές.
- Οι έξι όροι του Ιράν μετατρέπουν το άνοιγμα του Ορμούζ σε συνολική πολιτική και οικονομική συμφωνία.
- Η κίνηση παραμένει μόλις 84 διελεύσεις την εβδομάδα, έναντι περισσότερων από 700 πριν από την κρίση.
- Το βασικό ρίσκο για τις αγορές είναι η διατήρηση ακριβών ασφαλίστρων, ναύλων και αποθεμάτων ασφαλείας ακόμη και χωρίς πλήρες κλείσιμο.
- Για την Κύπρο, η επίπτωση περνά από καύσιμα, ηλεκτρισμό, μεταφορές, εισαγωγές και χρηματοδότηση της ναυτιλίας.
Οι έξι απαιτήσεις που διευρύνουν το χάσμα
Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, δήλωσε ότι τα Στενά δεν θα ανοίξουν μέχρι οι ΗΠΑ να αλλάξουν συμπεριφορά. Σύμφωνα με το Associated Press, η Τεχεράνη ζητά:
- οριστικό τέλος των αμερικανικών απειλών κατά του Ιράν,
- μόνιμο τερματισμό του πολέμου κατά του Ιράν και των περιφερειακών συμμάχων του,
- άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών,
- αποχώρηση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την περιοχή,
- πλήρη αποζημίωση για τις πολεμικές ζημιές,
- άρση των κυρώσεων και άνευ όρων αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Οικονομικά, πρόκειται για πακέτο με τεράστιο εύρος. Η άρση κυρώσεων θα επηρεάσει τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου, την πρόσβαση σε τράπεζες και ασφαλιστικές υπηρεσίες και τη δυνατότητα επαναπατρισμού κεφαλαίων. Οι αποζημιώσεις και η αποδέσμευση παγωμένων assets προσθέτουν δημοσιονομική και πολιτική δυσκολία για την Ουάσινγκτον.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι η εμπιστοσύνη των πλοιοκτητών
Η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει ότι υπάρχει ελεύθερη διαδρομή κοντά στις ακτές του Ομάν. Ωστόσο, οι αριθμοί δείχνουν ότι η αγορά δεν θεωρεί το πέρασμα ασφαλές. Οι διελεύσεις αυξήθηκαν σε 84 την εβδομάδα από 45, αλλά πριν από την κρίση ξεπερνούσαν τις 700, σύμφωνα με τη Lloyd’s List Intelligence.
Η τεράστια αυτή απόσταση εξηγεί γιατί μια ανακοίνωση πολιτικής προόδου δεν αρκεί για να επανέλθουν οι ροές. Για να κινηθεί ένα δεξαμενόπλοιο χρειάζονται κάλυψη κινδύνου πολέμου, διαθέσιμο πλήρωμα, αποδοχή από τον ναυλωτή, χρηματοδότηση και βεβαιότητα ότι το πλοίο δεν θα στοχοποιηθεί ή κρατηθεί.
Το Σάββατο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι πλοίο της κρατικής ADNOC δέχθηκε επίθεση με ιρανικό πύραυλο κατά τη διέλευση. Δεν αναφέρθηκαν θύματα, αλλά το περιστατικό προσθέτει ακόμη ένα πραγματικό συμβάν στα μοντέλα κινδύνου των ασφαλιστών.
Τι σημαίνει για πετρέλαιο και LNG
Από το Ορμούζ περνούσε πριν από τον πόλεμο περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, μαζί με σημαντικές ποσότητες LNG. Η αγορά είχε ήδη αντιδράσει θετικά στις προσδοκίες προσωρινής συμφωνίας, με το Brent να υποχωρεί κοντά στα $84 το βαρέλι στις αρχές Αυγούστου, έπειτα από προηγούμενες πολύ υψηλότερες τιμές.
Οι νέοι όροι δεν σημαίνουν αυτομάτως νέο άλμα στην τιμή. Σημαίνουν όμως ότι η πτωτική κίνηση έχει πιο αδύναμη βάση, επειδή εξαρτάται από μια συμφωνία που απαιτεί συμβιβασμούς σε κυρώσεις, αποζημιώσεις και στρατιωτική παρουσία.
Το πιθανότερο αποτέλεσμα είναι μεγαλύτερη μεταβλητότητα: κάθε θετικό διπλωματικό μήνυμα θα πιέζει το πετρέλαιο, ενώ κάθε επίθεση ή καθυστέρηση θα επαναφέρει γρήγορα το risk premium.
Ναύλα, ασφάλιστρα και κεφάλαιο κίνησης
Η διαταραχή δεν αποτυπώνεται μόνο στην τιμή του βαρελιού. Οι μεγαλύτερες διαδρομές, οι καθυστερήσεις, τα αυξημένα ασφάλιστρα πολέμου και η ανάγκη διατήρησης υψηλότερων αποθεμάτων ανεβάζουν το κόστος σε ολόκληρη την αλυσίδα.
Για τις επιχειρήσεις, αυτό σημαίνει περισσότερο δεσμευμένο κεφάλαιο κίνησης και ακριβότερη αντιστάθμιση κινδύνου. Για τους καταναλωτές, η επίπτωση εμφανίζεται με καθυστέρηση σε καύσιμα, αεροπορικά εισιτήρια, μεταφορές και τιμές εισαγόμενων αγαθών.
Όπως είχε αναλύσει το MoneyMatters στο προηγούμενο θέμα για το ιρανικό νομοσχέδιο, το οικονομικό ρίσκο δεν απαιτεί πλήρες κλείσιμο. Αρκεί η διέλευση να παραμένει ακριβότερη, βραδύτερη και λιγότερο προβλέψιμη.
Ο λογαριασμός για την Κύπρο
Η Κύπρος δεν εισάγει απευθείας όλες τις ενεργειακές της ανάγκες μέσω Ορμούζ, αλλά είναι εκτεθειμένη στις διεθνείς τιμές προϊόντων πετρελαίου, στα ναύλα και στα ασφάλιστρα. Η επίδραση μπορεί να περάσει στο κόστος παραγωγής ηλεκτρισμού, στις μεταφορές, στον τουρισμό και στις εισαγωγές.
Παράλληλα, η κυπριακή ναυτιλιακή και χρηματοοικονομική κοινότητα παρακολουθεί τον κίνδυνο για δεξαμενόπλοια, P&I καλύψεις, ναυλώσεις και συμμόρφωση με κυρώσεις. Μια συμφωνία που θα χαλαρώσει τις αμερικανικές κυρώσεις θα αλλάξει και το κανονιστικό τοπίο για τράπεζες, ασφαλιστές και παρόχους ναυτιλιακών υπηρεσιών.
Το βασικό συμπέρασμα για τις αγορές είναι ότι το Ορμούζ δεν επιστρέφει εύκολα στην παλιά κανονικότητα. Ακόμη και αν συμφωνηθεί προσωρινή διαδρομή με το Ομάν, η πλήρης εξομάλυνση απαιτεί πολιτική συμφωνία πολύ μεγαλύτερη από έναν χάρτη ναυσιπλοΐας.
Πηγές: Associated Press, Lloyd’s List Intelligence και Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
The post Ορμούζ: Οι 6 όροι του Ιράν ανεβάζουν ξανά το ρίσκο σε πετρέλαιο, ναύλα και πληθωρισμό appeared first on moneymatters.cy.
