Για την αύξηση των ωφέλιμων επενδύσεων, οι οποίες ομολογουμένως θα συμβάλλουν αποτελεσματικά στην ενίσχυση της κυπριακής οικονομίας και κατά επέκταση του βιοτικού επιπέδου της χώρας μας, χρειάζεται το κράτος να προχωρήσει σε μια σειρά από μεταρρυθμίσεις που θα ευνοήσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Αναντίρρητα, οι παραγωγικές ξένες επενδύσεις αποτελούν έναν σημαντικό πυλώνα ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας. Διότι έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση της παραγωγικότητας, τη βελτίωση τη ποιότητας των αγαθών και των υπηρεσιών, και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Οι ξένες επενδύσεις, άλλωστε, αποτελούν ισχυρή πηγή δημιουργίας και διατήρησης της ουσιαστικής απασχόλησης για μεγάλα τμήματα της κοινωνίας, συμβάλλοντας θετικά και στις εξαγωγές ένεκα ότι οι ξένοι επενδυτές είναι συνήθως περισσότερο προσανατολισμένοι στις αγορές του εξωτερικού.
Για την προσέλκυση λοιπόν ξένων εταιρειών και των εργαζομένων τους για εγκατάσταση στη χώρα μας στο πλαίσιο του headquartering, ο Σύνδεσμος Μεγάλων Αναπτύξεων στις προτάσεις του προς τους κρατικούς φορείς έχει προτείνει την παροχή ελκυστικών φορολογικών και άλλων κινήτρων, όπως τη μείωση ΦΠΑ, capital gains tax και income tax, με ζητούμενο τη διαχρονική εισροή ξένου συναλλάγματος. Παράλληλα, για να ενισχυθούν οι αγοραπωλησίες ακινήτων και η αύξηση της ρευστότητας για αριθμό επιχειρήσεων, ο Σύνδεσμός μας πρότεινε την κατάργηση της φορολογίας κεφαλαιουχικών κερδών από μελλοντική πώληση για κάποια χρονική περίοδο, π.χ. για τρία χρόνια, για όσους προχωρήσουν σε αγορά ακινήτων, υπό την προϋπόθεση ότι θα παραμένουν στην ιδιοκτησία τους για τουλάχιστον 2 χρόνια και θα καλύπτει όλες τις περιπτώσεις (φυσικά πρόσωπα, μετοχικές εταιρείες και επενδυτικά ταμεία). Ένα μέτρο που εφαρμόστηκε και το 2016, με ικανοποιητικά αποτελέσματα.
Στην ίδια κατεύθυνση της αύξησης των επενδύσεων, κινούνται και οι εισηγήσεις μας για επέκταση του χρόνου μεταφοράς των υφισταμένων φορολογικών ζημιών από 5 σε 10 έτη, καθώς και επιστροφή ή απαλλαγή καταβολής ΦΠΑ για κεφαλαιουχικές δαπάνες σε επιθυμητούς τομείς όπου υπάρχει προοπτική, με στόχο να αναπτύξουμε τους τομείς της εκπαίδευσης, της ιατρικής και της έρευνας. Το τελευταίο μέτρο αποσκοπεί να βοηθήσει σημαντικά στην ανάπτυξη νέων αλλά και στην επέκταση/αναβάθμιση υφιστάμενων επιθυμητών δραστηριοτήτων, καθώς θα καλύπτει ανέγερση νέων και επέκταση υφιστάμενων κτηρίων, αγορά νέου και αναβάθμιση/εκσυγχρονισμό υφιστάμενου εξοπλισμού. Σήμερα, το γεγονός ότι το ΦΠΑ της τάξεως του 19% παραμένει ως κόστος στους εν λόγω οργανισμούς, εφόσον οι πελάτες δεν χρεώνονται ΦΠΑ για να γίνεται συμψηφισμός, έχει ως αποτέλεσμα μια σημαντική έως και αποτρεπτική αύξηση των δαπανών τους.
Επιπρόσθετα, για να αντιμετωπιστεί η σοβαρή έλλειψη ακινήτων στην αγορά -ιδιαίτερα κατοικιών και γραφείων- και το υψηλό κόστος των ενοικίων, γεγονός που αναπόφευκτα αποτελεί τροχοπέδη στην προσέλκυση ξένων εταιρειών για εγκατάσταση, ο Σύνδεσμος έχει προτείνει τη δυνατότητα επιστροφής ΦΠΑ σε ακίνητα που χρησιμοποιούνται για ενοικίαση. Συγκεκριμένα, να υπάρχει το δικαίωμα επιστροφής ΦΠΑ στους αγοραστές, με την προϋπόθεση ότι θα επιβάλλεται ΦΠΑ επί του ενοικίου (ως option to tax). To συγκεκριμένο μέτρο, μάλιστα, να εφαρμόζεται σε όλα τα οικιστικά κτήρια, ανεξάρτητα από τον τύπο του ενοικιαστή. Να επιτρέπεται παράλληλα η ενοικίαση οικιστικών μονάδων που αγοράσθηκαν ή αγοράζονται για έκδοση μόνιμης άδειας παραμονής, νοουμένου ότι εάν καταβλήθηκε 5% ΦΠΑ, να καταβληθεί η αναλογούσα διαφορά του αντίστοιχου ΦΠΑ με βάση τα έτη που απομένουν για τη συμπλήρωση 10 ετών από την παράδοση της οικίας. Το συγκεκριμένο μέτρο να σημειωθεί ότι εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σκοπός του είναι να συμβάλλει στην επίλυση του προβλήματος στέγασης και των υψηλών ενοικίων, αξιοποιώντας κατοικίες που σήμερα παραμένουν ακατοίκητες κατά το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου. Στο ίδιο πλαίσιο, κινείται και η πρότασή μας για μείωση του ΦΠΑ από 19% στο 5% σε ό,τι αφορά τις επιδιορθώσεις κοινοχρήστων χώρων, καθώς αυτοί αποτελούν μέρος των αναπτύξεων, όπως ισχύει και για τα διαμερίσματα.
Ένα μέτρο που θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις να επενδύσουν εκ νέου περισσότερα κεφάλαια στην οικονομία, είναι να αυξηθεί η ετήσια φορολογική έκπτωση απόσβεσης στο 10% για κτήρια που θα ανεγερθούν μέχρι μια καθορισμένη ημερομηνία.
Είναι καίριας σημασίας ο εκσυγχρονισμός του φορολογικού συστήματος της Κύπρου, να συνάδει με το όραμα ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας. Να κωδικοποιεί και απλοποιεί τη νομοθεσία, να είναι φιλικό προς το επιχειρείν, τις επενδύσεις και την εξωστρέφεια, να προωθεί την παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία, να στηρίζει τη μετάβαση προς την πράσινη και ψηφιακή οικονομία, και να διασφαλίζει ταυτόχρονα τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών.
Γι’ αυτό και χρειάζεται οι φορολογικές πολιτικές να σχεδιαστούν με τρόπο που μειώνουν το επιχειρηματικό ρίσκο και να ενθαρρύνουν τη χρηματοδότηση και την ανάληψη επενδύσεων σε έρευνα και καινοτομία (R&D), καθώς επίσης μετακυλούν το φορολογικό βάρος από την εργασία σε άλλες μορφές φορολογίας, όπως στην κατανάλωση, με στόχο την ενθάρρυνση της απασχόλησης. Και πάνω απ’ όλα, πρέπει να περιορίζει την παραοικονομία και τη φοροδιαφυγή, να είναι δίκαιο και αποτελεσματικό.
