Η πρόσβαση στη στέγαση εξελίσσεται σήμερα σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, ολοένα και περισσότεροι πολίτες δυσκολεύονται να αποκτήσουν ή να ενοικιάσουν μια ποιοτική και προσιτή στέγαση.
Η περιορισμένη προσφορά οικιστικών μονάδων και το αυξημένο κόστος της στέγασης, δημιουργούν έντονες κοινωνικές και οικονομικές πιέσεις, επηρεάζοντας άμεσα την ποιότητα ζωής των πολιτών, την κοινωνική συνοχή και τη δυνατότητα των νέων ανθρώπων να σχεδιάσουν το μέλλον τους με ασφάλεια και προοπτική.
Η πρόκληση αυτή βρέθηκε στο επίκεντρο της Διάσκεψης Τύπου με τίτλο «Στεγαστική κρίση: Από τη διάγνωση στην υλοποίηση λύσεων», που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος Ανάπτυξης Ακινήτων Κύπρου σε συνεργασία με τη Build Europe, με αφορμή και την Άτυπη Υπουργική Σύνοδο για τη Στέγαση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το βασικό μήνυμα που αναδείχθηκε μέσα από τη συζήτηση ήταν σαφές: η στεγαστική κρίση δεν αποτελεί αποκλειστικά ένα εθνικό ζήτημα, αλλά μια κοινή ευρωπαϊκή πρόκληση που απαιτεί συντονισμένες λύσεις, συνεργασία και μια νέα προσέγγιση γύρω από τη στεγαστική πολιτική.
«Κλειδί» η αύξηση της προσφοράς
Για πολλά χρόνια, η δημόσια συζήτηση γύρω από το στεγαστικό επικεντρωνόταν κυρίως στη ζήτηση, τα επιτόκια, τις επενδύσεις και τις τιμές των ακινήτων. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι ότι το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη είναι πρόβλημα προσφοράς κατοικιών. Δεν παράγονται αρκετές οικιστικές μονάδες, με την απαραίτητη ταχύτητα και την απαιτούμενη κλίμακα ώστε να καλυφθούν οι σύγχρονες ανάγκες.
Η Κύπρος δεν αποτελεί εξαίρεση από αυτή την ευρωπαϊκή πραγματικότητα, κάτι που ο Σύνδεσμος Ανάπτυξης Ακινήτων Κύπρου έχει επισημάνει επανειλημμένα. Τα τελευταία χρόνια, το κόστος κατασκευής έχει αυξηθεί σημαντικά, λόγω των ενεργειακών πιέσεων, της αύξησης των τιμών των υλικών και των συνεχιζόμενων διαταραχών στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Παράλληλα, οι καθυστερήσεις στις διαδικασίες αδειοδότησης εξακολουθούν να δημιουργούν σοβαρά εμπόδια στην ανάπτυξη νέων έργων και την έγκαιρη παράδοση κατοικιών στην αγορά.
Για τον λόγο αυτό, όπως υπογραμμίσαμε και στο πλαίσιο της Διάσκεψης Τύπου, είναι απαραίτητο η στεγαστική πολιτική να επανατοποθετηθεί γύρω από την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών. Η επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης, η διασφάλιση σταθερότητας και προβλεψιμότητας στο κανονιστικό πλαίσιο, η δημιουργία σαφών και εφαρμόσιμων κανόνων, καθώς και η υιοθέτηση μιας ρεαλιστικής προσέγγισης για την πράσινη μετάβαση, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για να μπορέσει η αγορά να ανταποκριθεί στις σύγχρονες ανάγκες.
Ο ιδιωτικός τομέας μέρος της λύσης
Η συζήτηση γύρω από το στεγαστικό απαιτεί επίσης μια ουσιαστική αλλαγή προσέγγισης σε ό,τι αφορά τον ρόλο του ιδιωτικού τομέα. Οι επιχειρηματίες ανάπτυξης γης αποτελούν βασικό μέρος της λύσης. Διαθέτουν την τεχνογνωσία, την εμπειρία, την ικανότητα υλοποίησης έργων και τη δυνατότητα να μετατρέψουν τις πολιτικές σε πραγματικές κατοικίες, σε μεγάλη κλίμακα.
Αυτό, βεβαίως, προϋποθέτει ένα περιβάλλον που να ενθαρρύνει τις επενδύσεις, να λειτουργεί με διαφάνεια και να παρέχει σταθερότητα και σαφείς κανόνες. Η αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από ρυθμίσεις και περιορισμούς. Απαιτεί αποτελεσματικούς μηχανισμούς παραγωγής κατοικιών και στενή συνεργασία μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Πρόεδρος της Build Europe, Andreas Ibel, υπογράμμισε τον καθοριστικό ρόλο των ιδιωτών επιχειρηματιών ανάπτυξης γης στην υλοποίηση νέων έργων, επισημαίνοντας ότι η δυνατότητά τους να ανταποκριθούν εξαρτάται άμεσα από την ύπαρξη ενός σταθερού, υποστηρικτικού και προβλέψιμου πολιτικού και κανονιστικού πλαισίου.
Παράλληλα, στη Διάσκεψη Τύπου αναδείξαμε μία σειρά από βασικές προτεραιότητες που πρέπει να τεθούν στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής στεγαστικής πολιτικής, όπως η ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών, η αντιμετώπιση των κανονιστικών και διοικητικών εμποδίων, η κινητοποίηση επενδύσεων σε μεγάλη κλίμακα, καθώς και η διαμόρφωση πολιτικών που ενισχύουν – και δεν περιορίζουν – την ανάπτυξη νέων κατοικιών. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε επίσης στην ανάγκη εφαρμογής της ευρωπαϊκής νομοθεσίας με τρόπο αναλογικό, ρεαλιστικό και εφαρμόσιμο στην πράξη.
Όπως ανέφερε και ο κ. Ibel, η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να προσαρμόσει τις πολιτικές της για τη στέγαση και την ενέργεια στις σημερινές γεωπολιτικές και οικονομικές συνθήκες, που χαρακτηρίζονται από πληθωριστικές πιέσεις, αυξημένο κόστος κατασκευής και αυστηρότερες χρηματοοικονομικές συνθήκες. Η Ευρώπη, υπογράμμισε ο Πρόεδρος της Build Europe, δεν στερείται ζήτησης ή δυνατοτήτων κατασκευής, αλλά ενός πλαισίου πολιτικής που να επιτρέπει την υλοποίηση έργων σε μεγάλη κλίμακα.
Ένα κοινό ευρωπαϊκό μέτωπο
Η στεγαστική κρίση αποτελεί μια κοινή ευρωπαϊκή πρόκληση και, ακριβώς γι’ αυτό, οι λύσεις δεν μπορούν παρά να βασίζονται στη συνεργασία, τον ουσιαστικό διάλογο και την ανταλλαγή καλών πρακτικών μεταξύ κρατών, θεσμών και επαγγελματιών του κλάδου.
Παρακολουθώντας τις τοποθετήσεις που έγιναν στο πλαίσιο της Άτυπης Υπουργικής Συνόδου για τη Στέγαση, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, διαπιστώσαμε με ιδιαίτερη ικανοποίηση σημαντική σύγκλιση απόψεων με τις θέσεις που ο Σύνδεσμος Ανάπτυξης Ακινήτων Κύπρου διατυπώνει διαχρονικά. Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την ανάγκη ενίσχυσης της προσφοράς κατοικιών, την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης και τη δημιουργία ενός πιο αποτελεσματικού και λειτουργικού πλαισίου ανάπτυξης κατοικιών.
Η κοινή αυτή κατεύθυνση επιβεβαιώνει ότι η αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος απαιτεί ρεαλιστικές πολιτικές, πρακτικές λύσεις και στενή συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Η Ευρώπη χρειάζεται πολιτικές που να διευκολύνουν την ανάπτυξη νέων κατοικιών, να ενθαρρύνουν τις επενδύσεις και να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών.
Ο Σύνδεσμος Ανάπτυξης Ακινήτων Κύπρου θα συνεχίσει να συμμετέχει ενεργά σε αυτόν τον διάλογο, καταθέτοντας τεκμηριωμένες προτάσεις και συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διαμόρφωση πολιτικών που θα ενισχύσουν την προσφορά κατοικιών και θα διασφαλίσουν πιο προσιτή και ποιοτική στέγαση για όλους.
Γιάννης Μισιρλής
Πρόεδρος του Συνδέσμου Ανάπτυξης Ακινήτων
