Η Κύπρος κλείνει τον κύκλο του Ταμείου Ανάκαμψης με την απορρόφηση να πλησιάζει το 100% του διαθέσιμου ποσού, αλλά και με μια οριστική απώλεια €23 εκατ. επειδή δεν εφαρμόστηκε η πρόσθετη φορολόγηση των καυσίμων που είχε συνδεθεί με σχετικό ορόσημο.
- Το κυπριακό σχέδιο προβλέπει περίπου €1,02 δισ. σε επιχορηγήσεις.
- Με την έκτη αίτηση πληρωμής, οι εκταμιεύσεις θα έφθαναν τα €683 εκατ., δηλαδή το 67% των διαθέσιμων πόρων.
- Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η τελική απορρόφηση θα προσεγγίσει το 100%.
- Η Κύπρος χάνει €23 εκατ. επειδή δεν προχώρησε η συμφωνημένη πρόσθετη φορολόγηση των καυσίμων.
- Οι τελευταίες αιτήσεις πληρωμής υποβάλλονται έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 και οι εκταμιεύσεις πρέπει να ολοκληρωθούν έως το τέλος του έτους.
Ο υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός δήλωσε ότι, με την ολοκλήρωση του τελευταίου ορόσημου στις αρχές Σεπτεμβρίου, η χώρα θα έχει αξιοποιήσει σχεδόν το σύνολο του περίπου €1 δισ. που της αναλογεί. Η πολιτική εικόνα είναι θετική, αλλά η τελική λογιστική αποτίμηση θα κριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία ελέγχει αν κάθε ορόσημο και στόχος έχει εκπληρωθεί ικανοποιητικά πριν εγκρίνει πληρωμή.
Τι έχει ήδη πληρωθεί στην Κύπρο
Το αναθεωρημένο κυπριακό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας περιλαμβάνει περίπου €1,02 δισ. σε επιχορηγήσεις, 67 επενδυτικές ροές και 61 μεταρρυθμίσεις. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η θετική προκαταρκτική αξιολόγηση της έκτης αίτησης, ύψους €120 εκατ., θα ανέβαζε τις συνολικές εκταμιεύσεις στα €683 εκατ..
Το ποσό αυτό περιλαμβάνει προχρηματοδότηση €131 εκατ. και επιπλέον €21 εκατ. για το κεφάλαιο REPowerEU. Στο συγκεκριμένο στάδιο αντιστοιχούσε στο 67% των διαθέσιμων πόρων, ενώ είχε καλυφθεί περίπου το 62% των οροσήμων και στόχων. Η απόσταση μέχρι την τελική απορρόφηση δεν αποτυπώνεται μόνο στα χρήματα που είχαν ήδη μπει στα δημόσια ταμεία, αλλά και στις τελευταίες αιτήσεις που βρίσκονται υπό αξιολόγηση.
Γιατί χάνονται €23 εκατ.
Η απώλεια συνδέεται, σύμφωνα με την ενημέρωση του υπουργού Οικονομικών, με την απόφαση να μην εφαρμοστεί πρόσθετη φορολογία στα καύσιμα. Η συγκεκριμένη δέσμευση αποτελούσε μέρος της πράσινης μετάβασης του σχεδίου και η μη υλοποίησή της οδήγησε σε μείωση της χρηματοδότησης κατά €23 εκατ..
Πρόκειται για χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου λειτουργίας του μηχανισμού: οι πληρωμές δεν γίνονται απλώς επειδή ένα κράτος έχει εγκεκριμένο προϋπολογισμό. Συνδέονται με μετρήσιμες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις. Αν ένα ορόσημο αφαιρεθεί ή δεν ολοκληρωθεί, η Επιτροπή μπορεί να μειώσει αναλογικά την επιχορήγηση.
Πού κατευθύνονται τα χρήματα
Περίπου το 42,09% του κυπριακού σχεδίου αφορά την πράσινη μετάβαση και το 30,03% τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Μεταξύ των μεγαλύτερων παρεμβάσεων περιλαμβάνονται σχέδια περίπου €148 εκατ. για ενεργειακή απόδοση και ανανεώσιμες πηγές, καθώς και περίπου €53 εκατ. για βιώσιμη κινητικότητα.
Η πραγματική οικονομική απόδοση, ωστόσο, δεν θα κριθεί μόνο από το ποσοστό απορρόφησης. Θα κριθεί από το αν τα έργα θα λειτουργήσουν, αν θα επιταχύνουν ιδιωτικές επενδύσεις, αν θα περιορίσουν το ενεργειακό κόστος και αν οι μεταρρυθμίσεις θα επιβιώσουν μετά το τέλος της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Οι τελευταίες προθεσμίες
Η προθεσμία υλοποίησης των μέτρων έληξε στις 31 Αυγούστου 2026. Τα κράτη μέλη έχουν έως τις 30 Σεπτεμβρίου για τις τελικές αιτήσεις πληρωμής, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να ολοκληρώσει τις εκταμιεύσεις έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Το κυπριακό στοίχημα μετακινείται πλέον από την απορρόφηση στην απόδοση. Η απώλεια των €23 εκατ. είναι μετρήσιμη. Πολύ μεγαλύτερο θα ήταν, όμως, το κόστος αν έργα και μεταρρυθμίσεις που χρηματοδοτήθηκαν δεν μεταφραστούν σε υψηλότερη παραγωγικότητα, φθηνότερη ενέργεια και πιο ανθεκτικές δημόσιες υπηρεσίες.
The post Ταμείο Ανάκαμψης: Η Κύπρος πλησιάζει το 100%, αλλά χάνει €23 εκατ. από τα καύσιμα appeared first on moneymatters.cy.
