Strategist Ai · AI Takeaways
- Ο Τραμπ ανακοίνωσε συμφωνία με τον Πούτιν για ρωσικό ντίζελ προς τις ΗΠΑ και τη διεθνή αγορά.
- Η Γενική Άδεια 135 της OFAC επιτρέπει συγκεκριμένες συναλλαγές έως τις 7 Απριλίου 2027. Δεν αποτελεί γενική κατάργηση κυρώσεων.
- Ο Ζελένσκι αντιδρά, καταγγέλλοντας τη συμφωνία ως ενίσχυση της πολεμικής προσπάθειας της Ρωσίας.
- Η πίεση στα καύσιμα συνδέεται με διυλιστήρια, αποθέματα και μεταφορές, πέρα από την τιμή του αργού.
- Για την Κύπρο παραμένει χωριστό το ευρωπαϊκό πλαίσιο κυρώσεων· η αμερικανική απόφαση δεν το τροποποιεί.
Νέο ρήγμα στις σχέσεις Ουάσιγκτον–Κιέβου ανοίγει η συμφωνία που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ. Ο Αμερικανός πρόεδρος προβάλλει την αύξηση της προσφοράς ως μέσο μείωσης του κόστους καυσίμων, ενώ ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι καταγγέλλει μια απόφαση που, κατά την ουκρανική πλευρά, ενισχύει τη Ρωσία την ώρα που συνεχίζεται ο πόλεμος.
Ο Barak Ravid του Axios, επικαλούμενος ανώνυμο Αμερικανό αξιωματούχο, συνδέει τη συμφωνία με περίπου έξι αγνοημένα αιτήματα διακοπής ουκρανικών επιθέσεων σε ρωσικά διυλιστήρια.
Τι ανακοίνωσε ο Τραμπ
Στην ανάρτησή του την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, μετά την τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πούτιν, ο Τραμπ ανέφερε ότι η Ρωσία θα διαθέσει στην αμερικανική και παγκόσμια αγορά:
- Περισσότερους από 300.000 τόνους ντίζελ άμεσα.
- Άλλους 500.000 τόνους τον Νοέμβριο.
- Ένα εκατομμύριο τόνους αμέσως μετά.
- Επιπλέον τρία εκατομμύρια τόνους σε σύντομο διάστημα, με τον ίδιο να συνδέει αυτή τη φάση με την κατάσταση των ρωσικών διυλιστηρίων.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι πρόσθετες ποσότητες θα οδηγήσουν σε γρήγορη μείωση των τιμών και έθεσε ως προτεραιότητα το κόστος για αγρότες, κτηνοτρόφους και οδηγούς φορτηγών. Πρόκειται για ανακοινωμένο σχέδιο προμηθειών και πολιτική πρόβλεψη για τις τιμές, όχι για απολογισμό φορτίων που έχουν ήδη παραδοθεί.
Η πραγματική αλλαγή στις αμερικανικές κυρώσεις
Η αμερικανική Υπηρεσία Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων, OFAC, εξέδωσε στις 9 Οκτωβρίου τη Γενική Άδεια 135. Το πλήρες κείμενο της άδειας επιτρέπει συναλλαγές που αφορούν την πώληση, παράδοση, εκφόρτωση και εισαγωγή ντίζελ ρωσικής προέλευσης, περιλαμβανομένης της εισαγωγής στις ΗΠΑ, έως τις 00:01 ώρα Ανατολικής Ακτής των ΗΠΑ στις 7 Απριλίου 2027.
Η άδεια διατηρεί συγκεκριμένο περιορισμό: δεν επιτρέπει χρέωση λογαριασμών σε αμερικανικό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα της ρωσικής κεντρικής τράπεζας, του Εθνικού Ταμείου Πλούτου ή του υπουργείου Οικονομικών της Ρωσίας. Οι ποσότητες που ανακοίνωσε ο Τραμπ δεν αναγράφονται στο ίδιο το νομικό κείμενο. Η αλλαγή αφορά το ντίζελ και τις καλυπτόμενες συναλλαγές· δεν είναι καθολική άρση των κυρώσεων κατά της Μόσχας.
Η αντίδραση του Ζελένσκι
Σύμφωνα με το Reuters, ο Ουκρανός πρόεδρος χαρακτήρισε την απόφαση «επένδυση σε έναν πόλεμο που πρέπει να τερματιστεί» και υποστήριξε ότι τα δώρα στον Πούτιν δεν θα φέρουν ειρήνη. Η κριτική του εστιάζει στα έσοδα που θα μπορούσε να εξασφαλίσει η Ρωσία από τις εξαγωγές της.
Σε συνέντευξή του στο Axios, ο Ζελένσκι είπε ότι θα στήριζε χαλάρωση ενεργειακών κυρώσεων μαζί με αμοιβαία παύση επιθέσεων τον χειμώνα.
Γιατί το ντίζελ έγινε τόσο κρίσιμο
Η πίεση στις αμερικανικές τιμές είναι μετρήσιμη. Η ΕΙΑ καταγράφει για τις 5 Οκτωβρίου μέση τιμή ντίζελ οδικής χρήσης στις ΗΠΑ 6,199 δολάρια ανά γαλόνι, με φόρους. Ήταν χαμηλότερη κατά 0,183 δολάρια από την προηγούμενη εβδομάδα, αλλά υψηλότερη κατά 2,488 δολάρια από έναν χρόνο νωρίτερα. Είναι η τελευταία εβδομαδιαία μέτρηση, όχι σημερινή τιμή μετά τη συμφωνία.
Οι Jesse Thompson και Garrett Golding, σε ανάλυσή τους στον ιστότοπο της Dallas Fed στις 8 Οκτωβρίου, αποδίδουν την πίεση σε συνδυασμό περιορισμών: απώλειες παραγωγής διυλιστηρίων, πλήγματα στη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή, προβλήματα μεταφοράς και περιορισμούς εξαγωγών. Εκτιμούν ότι έως και το 10% της παγκόσμιας δυναμικότητας διύλισης έχει βρεθεί εκτός λειτουργίας.
Οι ίδιοι υπολογίζουν ότι τα ουκρανικά πλήγματα περιόρισαν τη ρωσική δυναμικότητα διύλισης έως και κατά 60% το καλοκαίρι, επισημαίνοντας μεγάλες διακυμάνσεις των εκτιμήσεων από μήνα σε μήνα. Πρόκειται για ανάλυση των δύο οικονομολόγων, όχι για ομοιόμορφη απώλεια 60% σε όλη τη διάρκεια του έτους. Η αποκατάσταση της επάρκειας εξαρτάται επομένως και από την παραγωγή και τη δυνατότητα μεταφοράς των καυσίμων.
Η διάσταση για την Κύπρο
Για την κυπριακή αγορά, η εξέλιξη έχει ενδιαφέρον λόγω της επίδρασης της διεθνούς προσφοράς στις τιμές εισαγωγής και στο κόστος μεταφορών. Ωστόσο, η αμερικανική άδεια δεν αλλάζει το ξεχωριστό πλαίσιο της ΕΕ για τα ρωσικά πετρελαϊκά προϊόντα. Το Συμβούλιο της ΕΕ εξακολουθεί να καταγράφει περιορισμούς στις εισαγωγές αργού και διυλισμένων προϊόντων από τη Ρωσία. Η ανακοίνωση της Ουάσιγκτον, από μόνη της, δεν αποτελεί ούτε ευρωπαϊκή άδεια εισαγωγής ούτε δέσμευση για μείωση της τιμής στην κυπριακή αντλία.
