Αλλεπάλληλες φαίνεται ότι θα είναι οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, του ηλεκτρισμού και των καταναλωτικών αγαθών το επόμενο διάστημα, ως συνέπεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή, των νέων διατιμήσεων στο ρεύμα και της επικείμενης πράσινης φορολογίας.
Ήδη έχουν αρχίσει να επιβάλλονται οι πρώτες αυξήσεις στα καύσιμα κίνησης λόγω του πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Ιράν και του κινδύνου αποκλεισμού των στενών του Ορμούζ, από τα οποία μεταφέρεται περίπου το 20-25% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.
Ανάλογα και με τις εξελίξεις στη σύρραξη, οι οποίες προς το παρόν δεν είναι ιδιαίτερα θετικές, αναμένεται να κινηθούν και οι τιμές των καυσίμων, με όλα τα σενάρια να παραμένουν ανοιχτά.
Την ίδια ώρα, θεωρείται δεδομένη η αύξηση στην τιμή του ηλεκτρισμού, λόγω των νέων διατιμήσεων που αναμένεται να επιβληθούν σύντομα. Παράλληλα, θεωρείται βέβαιη και η εφαρμογή της πράσινης φορολογίας εντός Ιουλίου, καθώς αποτελεί δέσμευση της Κυπριακής Δημοκρατίας για την εκταμίευση κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Οι νέες αυξήσεις τόσο στην τιμή των καυσίμων όσο και της ηλεκτρικής ενέργειας, αναμένεται όπως συνήθως συμβαίνει, να μετακυλήσουν και στις τιμές των βασικών αγαθών, εντείνοντας τις πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Καθησυχαστικός ο υπ. Ενέργειας για τις τιμές των καυσίμων
Ο Υπουργός Ενέργειας, Γιώργος Παπαναστασίου, εμφανίστηκε καθησυχαστικός, δηλώνοντας χθες από τη Βουλή ότι «παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις στην περιοχή, αλλά και τις διεθνείς τιμές των καυσίμων, ενώ παράλληλα προβαίνουμε σε ενέργειες που προσφέρουν ένα σταθερό περιβάλλον στην τοπική αγορά ώστε να διατηρηθούν οι τιμές σε λογικά επίπεδα».
Εξέφρασε επίσης την εκτίμηση ότι «δεν θα δούμε αυξήσεις ανάλογες με εκείνες του παρελθόντος, όπως στον Πόλεμο του Κόλπου», εξηγώντας ότι σήμερα η εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα είναι μειωμένη, ενώ η παραγωγή πετρελαίου έχει διασπαρεί σε περισσότερες χώρες, πέραν της Μέσης Ανατολής.
Δεδομένες οι αυξήσεις στο ρεύμα
Σε ό,τι αφορά τις διατιμήσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα, ο Υπουργός Ενέργειας επεσήμανε ότι, παρόλο που δεν θα ήθελε να υπάρξει καμία αύξηση σε μια ήδη βεβαρυμμένη αγορά, η ΑΗΚ δικαιούται αύξηση 3%. Σημείωσε μάλιστα ότι, εφόσον το επιθυμούσε, θα μπορούσε να διεκδικήσει με επιτυχία αύξηση 4,6%.
Σύμφωνα με τον Υπουργό, η αύξηση αυτή θα στηρίξει το αναπτυξιακό πρόγραμμα της ΑΗΚ, το οποίο παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό βάρος.
Παρότι ο πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής Ενέργειας ζήτησαν από τη ΡΑΕΚ να μην εγκρίνει την αύξηση 3% που ζητά η ΑΗΚ, η σχετική απόφαση αναμένεται να ληφθεί εντός των επόμενων ημερών.
Ως αποτέλεσμα, ο μέσος καταναλωτής αναμένεται να δει αύξηση της τάξης των €5 ανά δίμηνο, για κατανάλωση 800 κιλοβατωρών.
Προαγορά καυσίμων και ρύπων από την ΑΗΚ
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΔΣ της ΑΗΚ, Γιώργο Πέτρου, η Αρχή προχώρησε σε προαγορά του 25% των αναγκών της σε καύσιμα για τους επόμενους έξι μήνες, στην τιμή των €62 ανά βαρέλι, απόφαση που αναμένεται να συγκρατήσει τις αυξήσεις στα τιμολόγια των καταναλωτών.
Η συμφωνία αυτή ολοκληρώθηκε πριν από την έναρξη της νέας σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, σε περίοδο που οι προβλέψεις έκαναν λόγο για πτώση στις τιμές των καυσίμων.
Παράλληλα, η ΑΗΚ προχώρησε και στην προαγορά ρύπων —συγκεκριμένα, ενός εκατομμυρίου τόνων, αξίας περίπου €65 εκατομμυρίων, με σκοπό τη μελλοντική τους αξιοποίηση προς όφελος των καταναλωτών, για τη μείωση των λογαριασμών.
Από την πλευρά του, ο κ. Παπαναστασίου δήλωσε ότι στις 15 Σεπτεμβρίου ανοίγει επίσημα η ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού, ενώ η εφαρμογή της αναμένεται να ξεκινήσει την 1η Οκτωβρίου, εξέλιξη που εκτιμάται πως θα ασκήσει καθοδική πίεση στις τιμές.
Προ των πυλών η πράσινη φορολογία στα καύσιμα
Η επιβολή πράσινης φορολογίας στα καύσιμα περιλαμβάνεται στις δεσμεύσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας για την εκταμίευση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Η κυβέρνηση έχει προγραμματίσει την επιβολή του πράσινου φόρου περί τα τέλη Ιουνίου με αρχές Ιουλίου, που θα επιφέρει αύξηση της τιμής των καυσίμων κατά 3 σεντ το λίτρο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η αρχική απαίτηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήταν για αύξηση 6 σεντ το λίτρο. Ωστόσο, η Κυπριακή Δημοκρατία σχεδιάζει να ζητήσει τροποποίηση του χρονοδιαγράμματος εφαρμογής της σχετικής φορολογίας από την ΕΕ.
