Ένας πρόεδρος μπροστά σε χρηματιστηριακές οθόνες, εικόνες πολεμικής ισχύος και αναφορές σε τεράστια οικονομικά κέρδη. Οι αναρτήσεις του Ντόναλντ Τραμπ στο Truth Social την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου έφεραν ξανά στο επίκεντρο τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην πολιτική επικοινωνία. Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο πόσο εντυπωσιακές είναι οι εικόνες, αλλά πόσο εύκολα μπορεί το περιεχόμενό τους να εκληφθεί ως γεγονός.
- Οι αναρτήσεις της 6ης Σεπτεμβρίου περιλαμβάνουν εικόνες AI και ισχυρισμούς, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, όχι επαληθευμένο οπτικό υλικό στρατιωτικών επιχειρήσεων.
- Ο ισχυρισμός για εκατοντάδες δισεκατομμύρια αφορά υποτιθέμενα κέρδη για τις ΗΠΑ και δεν τεκμηριώνεται από τις εικόνες.
- Ακόμη και επιβεβαιωμένη προέλευση ενός ψηφιακού αρχείου δεν αποδεικνύει ότι η σκηνή ή η λεζάντα του είναι αληθινή.
Σύμφωνα με το Moneyreview, που επικαλείται το CNBC, ο Αμερικανός πρόεδρος δημοσίευσε σειρά εικόνων AI για το Ιράν και τις αγορές. Ανάμεσά τους περιλαμβάνεται απεικόνισή του σε περιβάλλον χρηματιστηριακών συναλλαγών, μαζί με ισχυρισμό ότι εξασφάλισε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια για τις ΗΠΑ. Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι δεν συνοδεύεται από τεκμηρίωση.
Η αναφορά αφορά υποτιθέμενα κρατικά οφέλη, όχι παραδοχή αντίστοιχων προσωπικών κερδών. Αυτή η διαφορά πρέπει να διατηρείται, ακόμη και όταν ο ισχυρισμός ελέγχεται αυστηρά. Μια υπερβολή δεν διορθώνεται αντικαθιστώντας την με διαφορετικό, επίσης αναπόδεικτο συμπέρασμα.
Η εικόνα δεν είναι οικονομικός απολογισμός
Για να αξιολογηθεί μια δήλωση περί επενδυτικών κερδών, χρειάζονται στοιχεία για το τι αγοράστηκε, με ποιο κόστος και σε ποια χρονική περίοδο. Χρειάζεται επίσης να διευκρινίζεται αν μιλάμε για αύξηση της τρέχουσας αποτίμησης ή για πραγματικό έσοδο που εισπράχθηκε μετά από πώληση. Μια εικόνα συναλλαγών δεν απαντά σε κανένα από αυτά τα ερωτήματα.
Το ίδιο ισχύει για τον συσχετισμό μιας κυβερνητικής απόφασης με την πορεία του χρηματιστηρίου. Η άνοδος μιας μετοχής δεν αποδεικνύει από μόνη της ποιος την προκάλεσε, ποιος ωφελήθηκε ή ποιος είχε πρόσβαση σε πληροφορίες. Τέτοιες κρίσεις απαιτούν συγκεκριμένα στοιχεία, όχι ερμηνεία της αισθητικής μιας ανάρτησης.
Οι εκρήξεις στην οθόνη δεν επιβεβαιώνουν επίθεση
Η πολεμική θεματολογία των αναρτήσεων δημιουργεί διαφορετικό, πιο άμεσο κίνδυνο σύγχυσης. Μια συνθετική σκηνή καταστροφής μπορεί να λειτουργεί ως απειλή, συμβολισμός ή επίδειξη ισχύος. Δεν αποτελεί καταγραφή συγκεκριμένης στρατιωτικής επιχείρησης και δεν πιστοποιεί τόπο, χρόνο ή αποτέλεσμα επίθεσης.
Όταν ένα τέτοιο στιγμιότυπο αναδημοσιεύεται χωρίς την αρχική λεζάντα ή χωρίς επισήμανση της τεχνητής προέλευσής του, μπορεί να αποκτήσει άλλη σημασία. Ο αναγνώστης ενδέχεται να το συναντήσει αποκομμένο από το αρχικό περιβάλλον, με έναν νέο τίτλο που το παρουσιάζει ως έκτακτη είδηση.
Γι’ αυτό η σοβαρή ενημέρωση χρειάζεται να διαχωρίζει την πραγματική πράξη της ανάρτησης από την αλήθεια όσων απεικονίζει. Το ότι μια εικόνα δημοσιεύθηκε από έναν ισχυρό πολιτικό παράγοντα είναι είδηση. Το ότι η ίδια εικόνα αναπαριστά πραγματικό γεγονός είναι ξεχωριστός ισχυρισμός που χρειάζεται ξεχωριστό έλεγχο.
Η ψηφιακή υπογραφή δεν πιστοποιεί την αλήθεια
Χρήσιμη είναι εδώ η διάκριση της C2PA, της πρωτοβουλίας για την προέλευση ψηφιακού περιεχομένου. Τα Content Credentials μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο της προέλευσης και του ιστορικού ενός αρχείου. Δεν αποφαίνονται, όμως, αν η σκηνή που παρουσιάζει ή ο ισχυρισμός που τη συνοδεύει είναι αληθινός. Η ταυτοποίηση της πηγής και η διασταύρωση του περιεχομένου είναι διαφορετικές εργασίες.
Για τον πολίτη, ο πρακτικός έλεγχος αρχίζει από την αρχική ανάρτηση, την ημερομηνία και το πλήρες κείμενο. Συνεχίζεται με αναζήτηση ανεξάρτητης επιβεβαίωσης για το συγκεκριμένο γεγονός. Σε ισχυρισμούς για πόλεμο ή χρήματα, η απουσία αυτών των στοιχείων δεν καλύπτεται από την πειστικότητα της εικόνας.
Το επεισόδιο δείχνει πόσο εύκολα η πολιτική επικοινωνία μπορεί να μετατρέψει την AI σε μηχανισμό παραγωγής εντυπώσεων. Η απάντηση δεν είναι να θεωρούμε ψεύτικη κάθε ψηφιακή εικόνα. Είναι να απαιτούμε το κατάλληλο τεκμήριο για κάθε ισχυρισμό, ιδίως όταν προέρχεται από ανθρώπους των οποίων οι πραγματικές αποφάσεις επηρεάζουν πολέμους, οικονομίες και αγορές.
