Ο Ντόναλντ Τραμπ ενέκρινε μια νέα πολιτική άμεσων αντιποίνων στα Στενά του Ορμούζ, με τις ΗΠΑ να πλήττουν για πρώτη φορά ιρανικά κρατικά δεξαμενόπλοια και να στέλνουν το μήνυμα ότι κάθε επίθεση στη ναυσιπλοΐα θα έχει συμμετρικό κόστος.
- Το Axios αποκαλύπτει νέο δόγμα «δεξαμενόπλοιο για δεξαμενόπλοιο» που ενέκρινε ο Τραμπ.
- Αμερικανικά drones έπληξαν τα μηχανοστάσια δύο ιρανικών κρατικών τάνκερ.
- Οι αμερικανικές επιθέσεις περιέλαβαν περίπου 100 στόχους του ιρανικού στρατιωτικού μηχανισμού.
- Το Ιράν απάντησε με περίπου 25 βαλλιστικούς πυραύλους και επιθέσεις drones στην περιοχή.
- Η στρατηγική ενισχύει την αποτροπή, αλλά μπορεί να μετατρέψει κάθε περιστατικό στη θάλασσα σε νέο κύκλο κλιμάκωσης.
Οι λεπτομέρειες του νέου δόγματος προκύπτουν από ρεπορτάζ του Axios, το οποίο επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους. Σύμφωνα με τις πηγές του, αμερικανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη χτύπησαν τα μηχανοστάσια δύο κρατικών ιρανικών δεξαμενόπλοιων που βρίσκονταν αγκυροβολημένα ανοιχτά των ιρανικών ακτών.
Η επιλογή στόχου έχει ιδιαίτερη σημασία. Οι ΗΠΑ δεν περιορίστηκαν σε εγκαταστάσεις των Φρουρών της Επανάστασης, αλλά άγγιξαν άμεσα περιουσιακό στοιχείο που συνδέεται με τα πετρελαϊκά έσοδα και τη θαλάσσια ισχύ της Τεχεράνης.
Πώς λειτουργεί το νέο δόγμα
Η λογική είναι απλή και σκληρή: αν το Ιράν ή δυνάμεις που συνδέονται μαζί του πλήξουν εμπορικό ή πετρελαϊκό πλοίο, οι ΗΠΑ θα μπορούν να απαντούν άμεσα εναντίον αντίστοιχου ιρανικού στόχου. Σκοπός είναι να αφαιρεθεί από την Τεχεράνη το πλεονέκτημα των χαμηλού κόστους, αμφισβητήσιμων επιθέσεων με νάρκες, drones ή πυραύλους.
Μέχρι τώρα, η αμερικανική απάντηση βασιζόταν συχνά σε πλήγματα εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων και ενόπλων οργανώσεων. Με το «τάνκερ για τάνκερ», η αποτροπή συνδέεται με ένα άμεσο οικονομικό και συμβολικό τίμημα.
Περίπου 100 στόχοι σε μία επιχείρηση
Οι αμερικανικές δυνάμεις φέρονται να έπληξαν περίπου 100 στόχους, μεταξύ των οποίων αντιαεροπορικά συστήματα, ραντάρ, μονάδες ναρκοθέτησης, εγκαταστάσεις επικοινωνιών, αντιπλοϊκούς πυραύλους και θέσεις εκτόξευσης drones. Η CENTCOM επιβεβαίωσε την ολοκλήρωση πληγμάτων κατά στόχων των Φρουρών της Επανάστασης, χωρίς να δημοσιοποιήσει όλες τις επιχειρησιακές λεπτομέρειες που περιγράφει το Axios.
Η επιλογή στόχων δείχνει προσπάθεια να αποδυναμωθεί η ικανότητα του Ιράν να επιτηρεί, να ναρκοθετεί και να προσβάλλει πλοία στην περιοχή, όχι μόνο να τιμωρηθεί για μια μεμονωμένη επίθεση.
Η ιρανική απάντηση και τα όρια της κλιμάκωσης
Το Ιράν απάντησε με περίπου 25 βαλλιστικούς πυραύλους και κύματα drones εναντίον αμερικανικών και συμμαχικών στόχων στον Κόλπο. Κατά τις αμερικανικές εκτιμήσεις που μετέδωσε το Axios, περίπου οι μισοί πύραυλοι έφθασαν στον εναέριο χώρο της Ιορδανίας, ενώ οι περισσότεροι αναχαιτίστηκαν ή δεν προκάλεσαν σοβαρές ζημιές. Επιθέσεις καταγράφηκαν επίσης προς το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και το Ερμπίλ.
Η σχετική αποτυχία της πρώτης απάντησης δεν εγγυάται ότι το επόμενο κύμα θα έχει την ίδια εικόνα. Το Ιράν μπορεί να αλλάξει τακτική, να χρησιμοποιήσει περισσότερα μέσα ταυτόχρονα ή να επιχειρήσει μέσω συνεργαζόμενων οργανώσεων, αυξάνοντας την αβεβαιότητα για το ποιος θα θεωρηθεί υπεύθυνος.
Γιατί τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το κέντρο βάρους
Από τη θαλάσσια δίοδο περνά κρίσιμο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ακόμη και χωρίς πλήρες κλείσιμο, η απειλή αυξάνει ασφάλιστρα, ναύλους και κόστος μεταφοράς. Περίπου 40 πλοία φέρονται να πέρασαν τη δίοδο την Τρίτη μεταφέροντας εκατομμύρια βαρέλια, στοιχείο που δείχνει ότι η κίνηση συνεχίζεται υπό αυξημένο κίνδυνο.
Το νέο δόγμα μπορεί να λειτουργήσει μόνο αν η απειλή αντιποίνων είναι αξιόπιστη και ταυτόχρονα ελεγχόμενη. Αν αποτρέψει επιθέσεις, θα προστατεύσει τη ναυσιπλοΐα. Αν μετατρέψει κάθε αμφισβητούμενο περιστατικό σε ανταλλαγή πληγμάτων, το Ορμούζ θα γίνει ακόμη πιο επικίνδυνο σημείο ανάφλεξης για την παγκόσμια οικονομία.
