Οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Κίνας εισέρχονται σε νέα περίοδο εντάσεων, καθώς αυξάνονται οι ανησυχίες για τον αντίκτυπο της κινεζικής βιομηχανικής ισχύος στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να υιοθετήσει μια σαφώς πιο αυστηρή εμπορική πολιτική απέναντι στην Κίνα, σύμφωνα με τον επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Μάνφρεντ Βέμπερ, ο οποίος προειδοποίησε ότι η βιομηχανική υπεροχή του Πεκίνου απειλεί ολοένα και περισσότερους τομείς της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Σε δηλώσεις του στη γερμανική εφημερίδα Bild am Sonntag, ο Βέμπερ υποστήριξε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζει την Κίνα με τη λογική των προηγούμενων δεκαετιών, όταν η οικονομική συνεργασία θεωρούνταν αυτονόητα επωφελής για όλες τις πλευρές.
«Η εποχή της αφέλειας έχει τελειώσει. Πρέπει να υπερασπιστούμε τα ευρωπαϊκά συμφέροντα πιο ξεκάθαρα, πιο αποφασιστικά και πιο συνεκτικά», τόνισε χαρακτηριστικά.
Αυξανόμενες ανησυχίες για τη βιομηχανική ισχύ της Κίνας
Οι δηλώσεις Βέμπερ αντανακλούν μια ευρύτερη μεταστροφή που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στις Βρυξέλλες.
Η ταχεία ανάπτυξη της κινεζικής βιομηχανίας, σε συνδυασμό με τις μεγάλες κρατικές επιδοτήσεις που προσφέρει το Πεκίνο σε στρατηγικούς κλάδους, έχει ενισχύσει τους φόβους ότι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η ανησυχία σε τομείς όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, οι μπαταρίες, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα ηλεκτρικά οχήματα και οι τεχνολογίες καθαρής ενέργειας, όπου οι κινεζικές εταιρείες αποκτούν συνεχώς μεγαλύτερα μερίδια αγοράς.
Από τη συνεργασία στην «οικονομική ασφάλεια»
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη υιοθετήσει τα τελευταία χρόνια τη στρατηγική της «μείωσης κινδύνου» (de-risking), επιδιώκοντας να περιορίσει την εξάρτηση της Ευρώπης από κρίσιμες κινεζικές αλυσίδες εφοδιασμού χωρίς να προχωρήσει σε πλήρη οικονομική αποσύνδεση.
Η συζήτηση πλέον μετατοπίζεται από το ελεύθερο εμπόριο στην οικονομική ασφάλεια, με ολοένα περισσότερους Ευρωπαίους πολιτικούς να υποστηρίζουν ότι η Ένωση πρέπει να προστατεύσει στρατηγικούς κλάδους από αθέμιτο ανταγωνισμό.
Στο πλαίσιο αυτό, οι Βρυξέλλες έχουν ήδη επιβάλει ή εξετάζουν περιοριστικά μέτρα σε ορισμένα κινεζικά προϊόντα, ενώ παράλληλα ενισχύουν τους ελέγχους στις ξένες επενδύσεις και στις κρατικές επιδοτήσεις.
Κρίσιμη περίοδος για τις ευρωκινεζικές σχέσεις
Οι δηλώσεις του Βέμπερ έρχονται σε μια περίοδο όπου οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Κίνας βρίσκονται σε κρίσιμο σταυροδρόμι.
Από τη μία πλευρά, η Κίνα παραμένει ένας από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της Ευρώπης. Από την άλλη, οι γεωπολιτικές εντάσεις, η αυξανόμενη βιομηχανική αντιπαράθεση και οι ανησυχίες για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας οδηγούν σε σκληρότερες πολιτικές τοποθετήσεις.
Οι εξελίξεις αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η Ευρώπη προσπαθεί να ενισχύσει τη βιομηχανική της βάση σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι ημιαγωγοί και η πράσινη μετάβαση.
Η παρέμβαση του Μάνφρεντ Βέμπερ αποτελεί ακόμη μία ένδειξη ότι η Ευρώπη μετακινείται σταδιακά από τη λογική της οικονομικής συνεργασίας προς μια στρατηγική προστασίας κρίσιμων βιομηχανιών. Η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο το εμπόριο, αλλά την ίδια τη βιομηχανική κυριαρχία της Ευρώπης σε έναν κόσμο όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα ανταγωνίζονται ολοένα πιο έντονα για την τεχνολογική και οικονομική πρωτοκαθεδρία. Για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, η επόμενη δεκαετία ενδέχεται να καθοριστεί όχι μόνο από την καινοτομία, αλλά και από το πόσο αποτελεσματικά η Ευρώπη θα μπορέσει να προστατεύσει την ανταγωνιστικότητά της.
